00:00Music
00:03Tarihan nila ang himpapawid
00:09Tahanan nila ang matataas ng mga puno
00:15Sa bawat pagaspas na kanilang mga pakpak
00:21Dala nila ang parehong pag-asa at panganib sa kanilang buhay
00:26Ang damang mga egrets doon. Sinasabi ng mga iba, peste daw itong mga egret nito.
00:33Sa isang sakahan sa Cagayan,
00:38hindi mabilang ang mga ibon.
00:42Tila may pesta kung sila'y magsama-sama.
00:49Pero paano nga ba ang paumuhay ng mga ibon?
00:53Kung ang tingin sa kanila, perwiksyo.
01:11Kasi sikat pa lang ng araw,
01:15inihanda na ang lupang ito para sa sakahan.
01:20At may mas maaga pa kaysa sa mga magsasaka.
01:26Literal na early bird ang maraming ibon na ito na abala para sa kanilang agahan.
01:39Ang damang mga egrets doon at saka mga crested miner. Sinasabi ng mga iba, peste daw itong mga egret na
01:46ito.
01:46Habang nabubungkal yung lupa, doon sila nagtitake ng opportunity para dagitin yung mga nagdi-storebong mga insekto.
01:56Agrikultura ang isa sa pangulangin kabuhayan ng mga residente rito.
02:02Ayon sa Philippine Statistics Authority, isa ang Cagayan Valley sa top producers ng palay at mais sa bansa ngayong taon.
02:14Bukod sa nagbabagong panahon at mababang bintahan na ka ng produkto,
02:20isa pang pinoproblema ng mga magsasakang aming nakausap ay ang mga bumibisitang ibon.
02:26Anong itatanim niyo po? Mais naman.
02:29Yellow corn.
02:30Tapos pag bagong tanim niyo, yung mga ibon pwede niyang kainin, yung pag sumibol na.
02:35Oo, sir.
02:36Anong ginagawa niyo para mabugaw sila?
02:39Oo, sir. Wala, sir.
02:41Wala kayong magawa.
02:42Baga kalahati ka nila, kalahati sa inyo.
02:44Oo, sir.
02:45Yung peste na hayop, yung mga insekto, kinakain nila yung mais niyo.
02:50Mais, oo.
02:51Pero palagay niyo kung walang ibon, mas marami yung mga pesting insekto?
02:56Oo, sir. Kasi yung ibon, kinakain yung peste.
02:59Ang mga taga at pested mina o Martinez,
03:06sama-samang nakaabang sa sakahang ito.
03:10Ginagamit ng mga ibon ang kanilang dami para maprotektahan ang sarili laban sa kanilang predator.
03:19Para sa wildlife biologist na si Jelaine Gann,
03:23maaring hindi taga at Martinez ang pumupuntirya sa mga tanim.
03:29Hindi naman sila yung kumakain ng mga palay.
03:31Kadalasan natin makita sila sa mga palaya na ito dahil nandito yung mga kinakain nila.
03:36Lalo na kapag may mga nag-aararo o bagong bungkal yung lupa,
03:39doon lumalabas yung mga insekto, mga uod na kinakain.
03:44Sa paligid ng sakahan, may iba pang mga ibon na nakabantay.
03:50Present ang long-tailed shark o tarat,
03:55five-boost chat,
03:56at gray wagtail.
04:02Ganito yung birding, ano?
04:04Maaga kailang gumising kasi
04:06pagdating doon sa site,
04:09dapat mauna tayo sa mga ibon
04:11para makaset-up na tayo.
04:14Itong lake na ito, Lake Peru,
04:16potential siya maging birding site.
04:29Pumutok ng liwanag
04:30and inaasahan natin maglalabasan na yung mga ibon.
04:35Mostly mga kingfisher ang inaabangan natin dito.
04:39Hindi pa man nagtatagal,
04:43nagpakita sa isang sanga ang ibon
04:45na may matingkad na kulay-asul ang likod
04:49at mapula ang pagtusok nitong tuka.
04:54Tahimik lang na nagbamasid
04:57ang brown-breasted kingfisher.
05:00Kingfisher man kung ito'y tawagin,
05:04hindi lang isda ang kanyang kakainin.
05:08Sa loob ng gubat,
05:09lamang dyan niya rin ang ilang mga insekto
05:12at malilit na hayop gaya ng butiki.
05:18Mga balansi naman sa isang sanga
05:21sa tubig ang isa pang kingfisher.
05:24Sa Pilipinas,
05:26partikular sa Luzon lang ito makikita.
05:30Ito ang endemic na indigo-banded kingfisher.
05:36Ang marbamimik height o lawin namang ito,
05:41paikot-ikot lang sa ere.
05:46Mala supervisor ang dating.
05:52Ang surveillance na ito
05:54ang ginagamit ng lawin
05:56para mas madaling makakita
05:58ng pagkain.
06:03Tila,
06:04sinaswerte tayo ngayong umaga
06:06dahil may nagpakita pa sa atin
06:09na isang babaeng
06:10Luzon hornbill o tarik tik.
06:14Ang mga hornbill ay sexually dimorphic.
06:17Ibig sabihin,
06:19makaiba ang katangiaang
06:21pisikal ng lalaki
06:23at babaeng hornbill.
06:25Kumpara sa babaeng hornbill na dark
06:28ang kulay ng balahibo,
06:30mas lamang ang kulay puti
06:32sa lalaking Luzon hornbill.
06:35Sa di kalayuan,
06:38nagpapaaraw naman
06:39ang makulay na ibon na ito
06:42na tila ready ng umawra
06:44at nakamakeup pa.
06:47Ang ibong ito
06:49ay tinatawag na
06:50Scale-Feathered Malcoa
06:52o mas kilala na
06:54Adarna.
06:55Tanging sa Pilipinas lang
06:57makikita
06:58ang makulay na ibon na ito.
07:04Ang probinsya na Cagayan,
07:07tahanan ng sarisaring mga ibon,
07:11mapagubat man
07:14o sa Palayan.
07:16Pero,
07:17ang kalambuhay,
07:19laging may bitbit na panganib
07:21sa bawat paglipad.
07:23May bumulaga sa akin dito.
07:25Ito,
07:26yung net
07:27na panghuli ng mga panikit
07:29ng mga ibang ibon.
07:30And pag na-entangle sila dyan,
07:33yun na.
07:34Malaki pa rin ang banta
07:36para sa populasyon ng mga ibon
07:38ang panguhuli sa kanila.
07:40Kasama na
07:41ang mabilis
07:42na pagbabago
07:43sa kanilang mga tirahan.
07:45Nakita natin na
07:46may masamang epekto
07:47ang habitat fragmentation.
07:49Ito naman ay yung
07:50pagpapatsi-patsi
07:52ng mga kagubatan natin
07:53o ng mga habitat
07:54ng mga ibon.
07:55Kung ikaw ang ibon,
07:57hindi ka lamang
07:57pwedeng manirahan
07:59sa isang patch
08:00ng gubat,
08:00but rather,
08:01kailangan mong lumipad,
08:03dumaan sa mga maisan,
08:04palayan,
08:04para pumunta
08:05doon sa kabilang patch
08:06para magkaroon
08:07ng sapat na pagkain.
08:09Tatawid ka sa mga
08:10open na areas
08:11na exposed ka
08:12sa mga predators
08:14at syempre
08:15exposed ka rin
08:16sa mga tao
08:17na potentially
08:17pwedeng mag-hunt sa'yo.
08:19Maraming salamat
08:20sa panunood
08:21ng Born to be Wild.
08:22Para sa iba pang kwento
08:24tungkol sa ating kalikasan,
08:26mag-subscribe na
08:27sa JMA Public Affairs
08:29YouTube channel.
08:30mo
08:30sa mga
08:31enlight
Comments