00:00Naghahanda na rin sa pagpasok sa Maysulaw Elementary School ang 6 na taong gulang na si Atalia Manyakop.
00:11Bago ihatid ng kanyang tatay Ryan, kailangan munang magsuot ng bota ni Atalia.
00:19Pagbaba pa lang kasi ng kanilang bahay, mataas na ang tubig.
00:23Ngayon po, papasok sila nakabota muna.
00:26Dahil nga po, high tide pa lang and then alapang bagyo.
00:30Pero pagkasagsaga na po ng bagyo nito at sasabayan pa ng high tide, automatic po nakaredy na rin yung bangka
00:37namin.
00:38Ayan po yung tinututungan nyo, inaabot po yan, nakapagmataas po yung baha.
00:48Mag-alas siya, tinanang umaga, kaya kailangan ng magmadali ng mag-ama, papasok sa para lang.
00:58Ilang oras na lang daw kasi, mas tataas pa ang tubig sa kalsada.
01:04Ito pong kalsada na ito, makikita nyo, tuyo pa na lakaran ng normal po.
01:08Makakadaan pa yung mga motor, tricycle.
01:10Pero mamaya po, before lunch, wala na pong makakadaan dito.
01:14Kundi magbabangka ka or nakabota ka or jumper boots.
01:22Nasa grade 1 na ngayon si Atalya.
01:25Kwento ni Ryan, mula noong magbukas ang klase, noong unang linggo ng Hunyo.
01:30Dalawa hanggang tatlong beses sa isang linggo kung magsuspindi ng klase ang paralan,
01:35dahil na rin sa pagtaas ng tubig.
01:38Laki po yung efekto ng pag-aaral ng mga sadyante rito dahil nga po,
01:42nagkakaroon ng half-day minsan yung mga schooling.
01:46Pero ginagawa pa rin po paraan ng mga teacher na yun nga po,
01:50pinupush po pa rin na makapag-module kapag di po nakapasok ang mga bata.
01:54Yun nga lang po, lagi natin sinasabi na mas the best kung sa room.
01:59Ito rin ang unang taon ni Principal Daniel Mamangon sa paaralan.
02:03Pag-amin niya, malaking hamon ang nadatnan niyang sitwasyon ng eskwelahan.
02:07Bukod kasi sa binabaha ang kanilang paaralan,
02:11malaki rin ang kakulangan sa kanilang mga classroom.
02:14Sa ngayon, yun nga, yung sa classroom,
02:16kasi meron kaming 14 sections from kinder to grade 6.
02:22Ang available lang namin ay 9 classrooms.
02:24So, yun yung challenge na nakikita ko talaga na kailangan magawa ng paraan.
02:31Pinakita rin sa amin ni Principal Daniel ang isa pang gusali sa loob ng kanilang paaralan.
02:37Ito po ay Home Economics Building.
02:39So, nabigay po itong kwarto sa taas.
02:42Na nakapropose po talaga for admin office.
02:45Kasi nga lang, dahil nga sa shortage, so pinagamit na natin sa bata.
02:49Yung nasa baba, may tubig po siya, so hindi siya napapakinabangan.
02:53And, madalas lang po.
02:56Kasi po kasi yung sitwasyon niya, so mababa na yung flooring.
03:01Ito po natambak lang, kaya talagang hindi na rin pwedeng anuhan eh.
03:06Pero, ito nga ka ako, tinitignan ko rin.
03:08Kasi nga, limited yung budget.
03:10So, baka ka ako, pwede pa nating paayos.
03:12At least, mapatambakan.
03:15Kasi canteen, wala din kami eh.
03:16So, ito nga sana ako yung naisip ko,
03:19na pwedeng gawing canteen kahit na temporary.
03:21Sa ngayon, ang two-story building lang na ito,
03:24ang pinaghahatian ng mahigit tatlong daang estudyante.
03:28So, yung ginawa po yung strategy para ma-accommodate yung mga bata.
03:32So, nagkakaroon tayo ng shift yung classes.
03:34So, may mga schedule tayo ng umaga.
03:36Then, mamayang hapon din naman yung ibang mga bata naman,
03:40ng ibang sections.
03:41Malaking efekto po kasi nagbabawas tayo ng number of minutes
03:45sa bawat learning area para lang ma-accommodate natin yung mga bata
03:49doon sa oras na kailangan.
03:51Kaya, syempre, hindi rin talaga nagbibigay lahat.
03:54Mula pa noong nakaraang taon,
03:56ay binibisita na namin itong May Sulaw Elementary School.
03:59Dahil kung high tide o kaya masama ang panahon,
04:02talaga namang lumulubog sa tubig ang school compound.
04:05Pero maliban dyan,
04:07may isa pang problema dito sa eskwelahan,
04:09ang construction nitong multi-purpose building na ito.
04:12Na sinimulan noon pang June 2025,
04:15pero kung titignan ninyo,
04:16iilang poste pa lang ang nakatirik.
04:19According po doon sa report na din na nakuha ko,
04:22hindi po siya classroom building.
04:23So, it's a multi-purpose building po
04:25na dito lang sa school premises tinayo.
04:29Pero kumbaga, magkakaroon na lang din ng usapan sa barangay
04:33para magamit din natin siya.
04:35Then, during baha,
04:36ay magiging evacuation center naman.
04:39Kung natapos po,
04:39sana malaking tulong kasi masasagot po yung kulang natin sa classroom.
04:44Sa espasyong ito,
04:46kung saan sana naglalaro yung mga bata,
04:48itinambak yung mga construction materials na hindi nagami
04:51at tulad ng mga bakal na ito,
04:53yung iba, nakauslipa.
04:55Kaya nangangamba yung mga magulang at mga guro
04:58dahil napakalaking panganib nito sa mga bata.
05:01Sa tabi ng proyekto,
05:03nakapaskil ang project billboard.
05:06RD Talents Construction and Trading
05:08ang kontraktor ng proyekto.
05:10Mahigit 14.4 million pesos naman
05:12ang nakasaad na halaga nito.
05:14Pero ang tanong,
05:15bakit hindi natapos
05:17ang multi-purpose building?
05:19Nakapanayam namin ang kontraktor ng proyekto.
05:22Paliwanag nila.
05:22Ang nakaproblema po ang DPWS,
05:25lalo-lalo na po ang Bulacan District Engineering Office,
05:28ang nung panahon po na yun ay
05:30hindi po ba si District Engineer Hendry Alcantara.
05:33Ayan, nung time po na yun,
05:34ang ginawa ko po ay pinulad ko po muna yung tao ko
05:36at hanggang ngayon nga po ay hindi po nababayaran.
05:39Siyempre po, sa panic po naman namin,
05:40ay hindi po namin alam kung kami po'y mababayaran o hindi.
05:43Sapagkat hanggang ngayon, hanggang sa kasalukuyan,
05:46ang Bulacan First Engineering Office,
05:47hindi po po sila nagbabayat
05:49kahit anong po yung mga natapos namin.
05:53Samantala, makalipas ang tatlong oras.
05:55Unti-unti nang pinapasok ng tubig
05:58ang school compound ni na Jasmine at Atalia.
06:03Ang covered court na ito na
06:05nalalakaran pa ng mga estudyante,
06:10pinabot na ng tubig.
06:12Kaya ang mga estudyante
06:13ang kalalabas lang ng klase
06:15na pilitan ng lumusong sa tubig.
06:20Ang iba namang magulang
06:22kinarga na ang kanilang mga anak.
06:25Ayun nga, nakakabigla,
06:28nakakalungkot na ito yung sitwasyon.
06:31So, hindi ko rin siya na-expect na
06:32ganun kabilis ang dating ng tubig
06:34at ganun yung mangyayari
06:36agad-agad sa paligid.
06:38So, kailangan na
06:39i-elis sa yung mga bata sa kwato
06:43at i-cancel talaga yung paso.
06:45So, kung binito lagi,
06:48every time na may edo,
06:49talaga ako,
06:50ano pa yung expect mo sa learning,
06:53nadyo talagang kulang.
06:55Diba?
06:57Dahil sa patuloy na pagtaas ng tubig
06:59sa loob ng paaralan,
07:01agad na sinundo ni Ryan si Atalia
07:03sa kanilang classroom.
07:04Apo, ito na nga yung sinasabi ko sa inyo, ma'am.
07:07Pagpa-uwi na,
07:08ito'y babangka na po yung mga estudyante natin
07:10para makauwi sa bahay.
Comments