00:00To be continued...
00:30...and sana ang mga unang balita.
00:35Sinabi ni Pangulong Bongbong Marcos na critical na ang problema sa basura
00:39at isa sa mga nakikita solusyon ay gamitin ang basura sa paggawa ng enerhiya.
00:45Yung mga landfill puno na at pamahal na ng pamahal.
00:49Ang pati naisip, imbis na landfill dadalhin, dadalhin sa waste to energy plant.
00:54Ayaw natin na dagdag sila sa emissions.
00:56So it has to comply with certain environmental requirements.
01:00Mga Tokyo, mga Singapore, wala kayong makakaitang usok.
01:03The technology is really proven already.
01:06Sinabi niya ng Pangulong matapos inspeksyonin ang paghahakot ng sandamakmak na basura sa Jokta Boulevard sa Pasay.
01:12Ngayon din sa Redemptorist Water Channel sa Maklaran sa Paranaque kahapon.
01:17Ay kay Energy Secretary Sharon Garin sa Oktubre mapipili ang landfill operator
01:21sa magtatayo ng waste to energy facilities.
01:23Pero aabutin pa ng dalawang taon bago tuloy ang mapakinabangan.
01:28Para naman sa Marine Conservation Group na Oceana,
01:31hindi dapat sa waste to energy nakatutok ang gobyerno kundi sa pagkontrol
01:37sa napakaraming single-use plastics.
01:40Gaya na lang ng mga sachet, mga plastic bag at styrofoam.
01:44Sa halip daw na magpagawa ng waste to energy facilities,
01:47kisaan nila'y dagdaggaso sa gobyerno,
01:50mungkahin ang Oceana na paitingin ang pagpapatupad ng RA 9003
01:55o Ecological Solid Waste Management Act.
01:58Dapat daw ipagbawal ang non-essential single-use plastics
02:01at palawakin ng refilling systems para sa mga produkto.
02:08Dito pa rin po tayo ngayon sa Purokdos ng Barangay Kalison,
02:12dito po sa Kalumpit, Bulacan.
02:15At maraming nga pong mga bahagi ng Kalumpit
02:19ang lubog pa rin sa bahak kasunod ng ilang araw na pag-uulana.
02:25At makikita po ninyo,
02:28dito sa lugar na kinaruroonan ko ay hanggang tuhod ang bahak.
02:34Pero syempre dahil po nasa 5, 6 po ako,
02:39syempre pag mas maliit po yung mga dadaan dito
02:41hanggang bewang na nila, hanggang dibdib yung iba.
02:44Pero pag pumunta po po kayo dun sa mas,
02:48halimbawa sa Purok tres o sa iba pa pong mga tahanan
02:51na talagang mas mababa yung kinaruroonan ng kanilang mga tahanan,
02:55mas mataas po yung baha para sa kanila.
02:58Ito nga pong kalumpit ay sinailalim na sa state of calamity nitong Martes.
03:02Nasa tabi lang po nila yung Pampanga River,
03:05kaya naman kapag tumaas pa yung tubig doon,
03:07gaya pag halimbawa mag-high tide,
03:09nakakadagdag pa yun sa pagpapataas ng baha dito sa kanilang lugar.
03:14As a matter of fact,
03:15sa mga sandali pong ito nasa 4.72 meters above sea level
03:18yung measurement ng high tide,
03:20kaya po mataas ang tubig kahit na
03:25ambon-ambon lang po yung naranang nasa natin dito.
03:27At isa po ito, sa mga tahanan na talagang lubog po sa baha,
03:31katunayin kanina ay pinansok po nga po yan
03:34at talagang karamihan sa kanilang mga kagamitan
03:38ay talagang lubog sa baha.
03:40Kumustahin po natin ang may-ari po ng bahay na ito.
03:44Ma'am, hali kayo po.
03:45Good morning po.
03:46Ma'am, ano pong pangalan po ninyo?
03:48Aurora Manlapig.
03:49Aurora Manlapig.
03:50Maganda ang umaga po sa inyo.
03:51Maganda pa ba ang umaga kahit ganito po ang sitwasyon?
03:54Eh, nakakalungkot po ang sitwasyon ng buhay namin ngayon.
03:59Dahil nga rin isa dinaraanas ng tubig.
04:03Kaya po sa tuwing umaga,
04:05maano kami na sana yung high tide mawala na atang ulan.
04:09Kasi ito po ang nagdudulot sa amin ng ano talaga.
04:12Ito po ba ay talagang halos araw-araw ganito na ang sitwasyon?
04:17O ngayon lang pong dahil sunod-sunod yung mga pag-ulan?
04:20Sa sunod-sunod pong pag-ulan, almost one week na ang tubig.
04:24Oo, hindi bumababa, hindi humuhupa.
04:26Hindi po.
04:26Talagang nag-ano na po siya sa ganyang level.
04:30Oo.
04:30Pero kapag medyo umaraw naman, bababa rin?
04:33Bumababa po siya.
04:34Kaya lang, hindi pa total na nakalitaw ang karsada.
04:37Ah, ganun po.
04:38So, paano po kayo nabubuhay?
04:40Ano po ang sitwasyon ninyo?
04:41Paano kayo natutulog yun?
04:42Halimbawa, matutulog.
04:44Sa amin niya po, sa tulog, nakataas na ang higaan.
04:47Okay.
04:47Hindi po po pwede sa bulo pag dahil mababasa ka.
04:51Aros lahat ng gamit namin, nakataas na siya.
04:53Talagang naka-elevate na talaga.
04:56Opo, opo.
04:56Nakakatulog pa naman kayo ng mahimbing ng ganyan?
05:00Ano po, may isang maganda, may isang hindi.
05:02Oras na tumasang tubig, nag-aalala na kami kung paano kami.
05:05Baka abutin yung aming mga higaan, gano'n.
05:07May pagkakataon po ba na halimbawa tulog kayo,
05:09tas parang naramdaman nyo, eh, nabasa na kayo?
05:11Opo, ganun po.
05:12Ay, gano'n, gano'n, gano'n po mga siya tubig.
05:14So nagising kayo dahil sa nabasa na kayo?
05:17Opo, beto po yun.
05:18Opo, nakakaawa naman po.
05:19Pero halimbawa, papasok po kayo sa mga,
05:22kayo po ba'y nagtatrabaho?
05:23O kayo mga anak nyo nag-aaral?
05:24Opo.
05:25O paano po sila?
05:26O paano po sila?
05:26Eh, inaano po nila, ilalakad nila yung kabuuan ng tubig na yan
05:30para sila'y makapasok lang at pagkatapos,
05:34sa, ano, maaga silang gigising.
05:36Ano na lang po ang panawagan po ninyo sa gobyerno?
05:38Opo, eh, sana po yung sinagagawang ano rito sa flood control,
05:42eh, maisa ayos agad.
05:44Para naman magkaroon kami ng pag-asa,
05:46dahil yun ang pag-asa namin sa buhay,
05:48yung malutasa ng problema ng mamamayan.
05:51Alright.
05:52Marami-marami pong salamat, Ma'am Aurora,
05:53at isa nyo po kami sa panawagan na yan
05:55para sa inyong mga residente rito sa mga,
05:59sa kalumpit Bulacan at syempre sa lahat ng mga binabaha po.
06:01Maraming salamat po.
06:02Ingat po kayo, ha.
06:03O, samantala po mga kapuso,
06:05dahil na po sa masamang panahon,
06:07eh, apektado ang pag-aaral ng maraming mga estudyante,
06:10ayon po yan sa Department of Education.
06:13Bukod kasi sa class suspensions,
06:14ay nalubog sa baha ang ilang mga eskwelahan.
06:18Ang iba naman,
06:18nagsisilbing evacuation centers.
06:20Narito po ang aking unang balita.
06:25Di nagtatapos sa mismo mga estudyante
06:28at mga nakansila nilang klase
06:29ang epekto ng sunod-sunod na pagsusungit na panahon.
06:34Paano kung ang kanilang paaralan nalubog sa baha?
06:3728 eskwelahan sa Malolos, Bulacan pa lang.
06:40Saan sila mag-aaral kung maski daan papasok
06:43ay baha tulad sa Kalapan Oriental, Mindoro?
06:47O kung lubog sa tubig ang mga koridor at classroom
06:50tulad sa isang ito sa Cagayan?
06:52O kung hindi nga binaha,
06:54may gumuhon namang lupa tulad sa Latrinidad, Benguet?
06:57Ayon kay Department of Education Secretary Sonia Angara,
07:00nagsisikap pa rin magklase,
07:02hindi nga lang face-to-face.
07:03Nag-develop tayo ng mga modality na
07:06pwedeng nasa bahay lang,
07:08pero may ongoing learning programs.
07:11Ang iba naman tulad nitong Santolan Elementary School,
07:14ginamit na evacuation center.
07:16Ilang araw tuloy suspendido
07:17ang face-to-face classes ng mga estudyante.
07:19Kaya hiling ng principal kay Angara
07:21na dumalaw rito,
07:23magkaroon ng hiwalay na evacuation center.
07:25Kung meron po evacuation center po na dagdag,
07:28ang school po natin hindi po maaapektuhan.
07:31That's always the target po,
07:32to have face-to-face schooling.
07:33We'll need the help of DPWH siguro dyan
07:36dahil yung batas dyan is DPWH yung
07:40responsibility to build evacuation centers.
07:42Walong libang para lang ang naapektuhan
07:44ng mga klase dahil sa mga suspensyon.
07:46Ang initial report sa amin,
07:49covering over 6 million students na cancellations.
07:53Pati mga magulang,
07:54nag-aalala na sa pagkatuto ng mga estudyante
07:56kung hindi face-to-face ang klase.
07:58Kasi mahirap po pag sa bahay eh.
08:00Hindi po natuturoan ng maayos kasi
08:04lalo na kung may baby pa ako.
08:07Parang putol-putol ngayon,
08:08hinahomestudy ko siya.
08:09Ayon sa DepEd,
08:10may mga nakalaang paraan daw
08:12sa bagong three-term school year
08:14para habulin ang mga araw
08:15ng pagkawala ng klase
08:16at maibsan ang learning loss.
08:19Ito ang unang balita.
08:20Maris Umali, GMA News.
08:24Dumipensa ang mga senador
08:25na binanggit ni dating DPWH
08:27Secretary Manuel Bonoan
08:28sa kanyang pagtestigo
08:29sa kasong malversation
08:31labang kay dating Senador Bong Revilla.
08:33Sabi ng dating kalihim,
08:35nakatanggap umano ng leadership fund
08:36na hanggang isang bilyong piso
08:38ang mga senador noong 19th Congress.
08:41May unang balita si Maki Pulido.
08:46Leadership Fund.
08:48Kung tawagin ni dating
08:49Department of Public Works and Highways
08:51o DPWH Secretary Manuel Bonoan
08:54ang alokasyon sa budget
08:55na inilaan sa mga senador
08:57ng 19th Congress.
08:58Pagtestigo niya sa malversation case
09:00labang kay dating Senador Bong Revilla
09:02sa Sandigan Bayan,
09:03sinabi niyang may tig-24 billion pesos
09:06ang inilaang pondo para dito
09:07sa 2024 at 2025 DPWH budget.
09:11Hindi bababa sa kalahating bilyong piso
09:14kada senador,
09:15isang bilyong piso
09:16kung chairman ng kumite
09:17o may Senate leadership position.
09:19Si Senador Migs Zubiri
09:21na noong ay Senate President
09:22ang may discretion umano sa hatian.
09:25Pero tugon ni Zubiri
09:26ni minsan hindi siya nag-request
09:28o humawak
09:29ng anumang listahan
09:30ng project request
09:31ng mga senador.
09:32Lahat umano ng request
09:33ay idinaan
09:34sa Senate Committee on Finance
09:36na tagapangasiwa
09:37ng budget process sa Senado.
09:38As long as it is no corruption,
09:41it is transparent
09:42and requested by the agency,
09:45I don't see anything wrong,
09:46Mr. President.
09:48So again,
09:50I reiterate
09:51that there is nothing wrong
09:52with the institutional amendments
09:54for as long as projects
09:55are properly implemented,
09:57that they are neither ghost projects
10:00nor substandard.
10:01Nang tanungin naman
10:02ng prosekusyon si Bunuan
10:04kung sino pa ang nagpadaan
10:05ng listahan
10:06kay dating DPWH Undersecretary
10:08Roberto Bernardo,
10:10itinuro ni Bunuan
10:11sina Sen. Bongo,
10:13Robin Padilla
10:13at Jingoy Estrada.
10:15Natanong din si Bunuan
10:16ang Mahistrado
10:17kung may nagpasalamat ba
10:18sa mga nagpalista
10:19ng proyekto.
10:20Maliban daw kay Revilla,
10:22nagpasalamat rin daw
10:23si Sen. Aimee Marcos.
10:25Sabi naman ng senadora,
10:26hindi niya alam
10:27kung anong sinasabi ni Bunuan,
10:28pero lagi daw siyang
10:29nagpapasalamat
10:30sa mga ahensyang
10:31nagdadala ng proyekto
10:32sa kanyang probinsya.
10:34Ang kababayan ko
10:35si Sekretary Bunuan,
10:37hindi ko alam
10:38kung anong pasasalamat
10:39ang tinutukoy dyan.
10:41Nagpapasalamat rin naman ako
10:42kay Sekretary Gatchalian,
10:44dati Sekretary Erbosa.
10:46Ayon naman
10:47kay Sen. Robin Padilla.
10:48Sana lang po
10:49sa susunod
10:50pag kami nagsulat
10:51ng ganyan,
10:51ituloy-tuloy nyo naman
10:52kasi nabanggit kami
10:54pero hindi nabanggit
10:55na FLR yun
10:56for later release.
10:58Si Sen. Bongo
10:59sinabing malisyoso
11:00ang naging testimonya
11:01ni Bunuan.
11:02Sigurado po ako
11:03na wala naman tayong
11:04ipinasang listahan
11:06kay Yusek Bernardo.
11:08Sa anumang listahan na yan,
11:10pakiklaro lang po
11:11na napakaraming listahan
11:12talaga ng proyekto
11:13na dapat aksyonan
11:14ng DPWH sa ngayon.
11:15Pero hindi ito
11:17nangangahulugan
11:18na konektado po ito
11:19sa flood control
11:20o korupsyon.
11:21So bago lagyan ng kulay
11:23ang pagbanggit
11:24ng pangalan ko
11:25ni Sen. Robin
11:26sa kanyang testimonya,
11:29bigyan sana
11:30ng tamang konteksto.
11:31Hinihinga namin
11:32ng reaksyon
11:33si Sen. Estrada.
11:34Ito ang unang balita,
11:36Maki Pulido,
11:37GMA News.
Comments