00:00Takaw tubig at takaw kuryente, kabilang po yan sa mga agam-agam na ilang grupo
00:04tukos sa Artificial Intelligence Hub na itatayo sa New Clark City sa Tarlac.
00:09Nagpaliwanag naman tukul dito ang Basis Conversion and Development Authority o BCDA.
00:14Saksi, si Marie Zuman.
00:19Sa courtesy call ni United States Secretary of State Marco Rubio
00:23kay Pangulong Bombong Marcos sa Malacanang kahapon,
00:25kabilang sa mga natalakay, ang Pax Silica Initiative
00:28na magtatatag na economic security zone sa New Clark City sa Tarlac.
00:33Pax Silica and the Luzon Economic Corridor is one of the main points that President Marcos has expressed.
00:40He's very pleased with that. It's moving quickly and that will definitely help the Philippine economy.
00:48Abril ngayong taon, nang lumagda ang Pilipina sa Pax Silica Initiative ng Amerika
00:52na layong bumuo ng global supply chain para sa AI at semiconductor industry.
00:57Sa ilalim nito, nakatakdang itayo ang Artificial Intelligence o AI Hub
01:01sa mahigit 1,600 hectares na lupain sa New Clark City.
01:05Ang pinakaimportante dito, our critical minerals,
01:09tapos number two, our world-class workers,
01:12tapos number three, yung ating strategic location.
01:15Hindi na natin sila i-export ng unprocessed,
01:19mapaprocess natin sila rito.
01:20Yung value add ay nandito sa Pilipinas.
01:23Pero nangangamba ang ilang grupo sa itinatayong hubs sa tarlac na magsisilbing AI processing o data centers.
01:30Takaw kuryente daw kasi ang supercomputers na ginagamit ng AI.
01:35Halimbawa, ang tanong sa isang AI chat app,
01:37sampung beses na mas power hungry kasa sa tanong sa search engine.
01:41Mas matindi pag AI photos at videos.
01:44Pero giit ng Department of Trade and Industry o DTI,
01:48may hiwalay na paghukuna ng kuryente ang AI Hub.
01:50These are additional pagdating sa mga power.
01:53Hindi ito yung mga kukuha dun sa ating existing power na mga power capacity.
02:00Gayunman, pinangangambahan ang mga kabayan block
02:03na maitulak nito ang singil sa kuryente sa Pilipinas binang pinakamahal sa buong Asia.
02:08Wala pa man kasi ang AI Hub, mataas na ang presyo ng kuryente sa bansa.
02:13Isa pang pangamba ng ilang grupo, takaw tubig din ang AI Hub.
02:17Kung ang cellphone kasi nagiinit pag sobrang ginagamit, lalo ang AI centers.
02:22Kaya may kulang system ito na sa ilang malalaking center
02:25ay gumagamit ng hanggang limang minyong galon ng tubig kada araw.
02:29Kailangan kasing malinis lagi ang tubig nito para walang duming bumara.
02:33Hindi natin kailangan ng verbal assurance.
02:37Ang kailangan natin, scientific data.
02:39Saan kukunin yung water supply?
02:41May sagot ng Basis Conversion and Development Authority o BCDA
02:45na mga ngasiwa sa proyekto,
02:48hindi sila aagaw sa groundwater ng komunidad,
02:51kundi gagamit ng tubig ulan.
02:52Magkakaroon tayo ng impounding technology o impounding dam area.
02:58So upunoyin natin ang mga yan para yan ang magamit.
03:01Kung may surplus kami, pwede pa namin i-share ito sa mga community at home.
03:07Sabi naman ang palasyo, tiniyak ng National Water Resources Board
03:11na may sapat na water source sa lugar at prioridad ang mga residente sa tagtuyo.
03:15May pangamba rin may maagawan ng lupa dahil sa proyekto.
03:19Around 20,000 ITAS ang madidisplace dito sa pagpasok ng Paxilica.
03:26At syempre, hindi lang mga ITA, kundi mga magsasaka.
03:29Hindi po totoo ito.
03:31Ang proyekto pong ito, unang-una ay nakatitulo na sa BCDA.
03:35So it's a public land.
03:38Wala po, ancestral domain title doon.
03:42May mga nakahanda rin anilang livelihood program at modern urban farming
03:46para sa mga maapektuhang agricultural land.
03:48Wala pa pong sampu dito ang maapektuhan ng farmers
03:51pero more than 200 naman po ang ma-degenerate na employment.
03:56Sa epekto naman ang posibleng ingay ng mga cooling system, generator at mga industrial fund.
04:02Makari talagang maapektuhan halimbawa yung mga ibon.
04:05It's very disturbing. Meron pa siyang i-e-emit na noise pollution.
04:11We will comply with the support of sustainability.
04:13Compliant kami sa environmental regulations.
04:17Diit pa ng DTI?
04:19Hindi ito tungkol sa pagtatayo ng data center dito sa Pilipinas.
04:23Ito ay pag-manufacture ng mga components.
04:28Dalawang taong rent-free ang AI hub sa Tarlac.
04:31Pero ayon sa DTI, karaniwan ito sa malalaking land project
04:35dahil wala pa namang kita sa mga unang taon ng pagpapatayo.
04:38At kung gusto raw malaman talaga kung logi ang Pilipinas sa kasunduan,
04:42nakapost sa website ng Board of Investments ang mga dokumentong kaugnay ng framework.
04:47Bagaman inaayos pa ng BCDA ang panghuling lease agreement.
04:51Ako si Maris Umali ang inyong saksi.
04:56Bagyapong lumakas ang Bagyong Quiapo habang patuloy na kumikilo sa dagat sa silangan ng Cagayan.
05:01Nakataas pong signal number 1 sa Batanes, Cagayan, kasamang Babuyin Islands, Isabela, Apayao, Abra at Kalinga.
05:09Ganyan din sa Mountain Province, Itugaw, Ilocos Norte at Ilocos Sur.
05:13Signal number 1 din sa Hilagang Bahagi ng Aurora, Hilagang Bahagi ng Nueva Vizcaya, Hilagang Bahagi ng Quirino at Hilagang
05:20Bahagi ng Benguet.
05:22Luling namataan ang bagyo sa layang 540 kilometers sa Hilagang Silangan ng Kasiguran Aurora.
05:28Ang puso sa pag-asa, posibleng lumapit ang sentro ng bagyo sa Hilagang Silangang Bahagi ng Mainland, Cagayan, bukas ng
05:34umaga o hapon.
05:36Bago ito tumaan, malapit sa paligid ng Babuyin Islands o di kaya ay tumama sa kalupaan bukas ng hapon o
05:42gabi.
05:42Iraasang lalabas ito ng Philippine Area of Responsibility Sabato na umaga.
05:47Pasadalas 9 ngayong gabi, naglabas din ang pag-asa ng Thunderstorm Advisory para sa Metro Manila at sa mga kalapit
05:53na lugar.
05:54Kabila ang Bataan, Pampanga, Quezon, Zambales, Tarlac, Laguna, Cavite at Batangas.
06:00Nararanasan din po yan sa Rizal, Devesiha at Culacan.
06:04Pinag-iingat ang lahat sa banta ng pagbaha at pagguhog ng lupa.
06:08Nag-usap po sa telepono si na Pangulong Bombo Marcos at U.S. President Donald Trump.
06:14Ayon sa Presidential Communications Office sa PCO, siniguro ni Pangulong Trump kay Pangulong Marcos
06:19na iparalating niya ang pagkabahalan ng Pilipinas sa mga incident sa South China Sea
06:24sa susunod na pulong ni na Trump at Chinese President Xi Jinping sa isang social media post.
06:30Sinabi niya sa Ambassador to the Philippines, Lee Lipton, na isa sa mga layunin niya ay
06:36matiyak ang regular na pag-uusap ng dalawang Pangulo.
Comments