- 22 saat önce
Terörsüz Türkiye sürecinin en çok konuşulan başlıklarından biri de yargısal düzenleme. Kamuoyunda "Af mı geliyor?" sorusu vardı, merak ediliyordu. Ancak metne bakıldığında daha farklı bir mekanizma öngörüyor. Hem soruşturma ve kovuşturmalar hem de kesinleşmiş cezaların infazı belirli sürelerle ertelenebilecek. 15 yıl ve altındaki suçlarda 5 yıl, daha ağır suçlarda ise 10 yıllık bir erteleme süresi söz konusu. Ancak bu süre içinde kişinin yeniden terör suçu işlemesi ya da terörün finansmanı gibi suçlara karışması halinde erteleme ortadan kalkacak ve süreç yeniden işleyecek. Bir başka önemli nokta da zamanaşımı. Erteleme süresi boyunca zamanaşımı işlemeyecek, yani dosya hukuken askıda kalacak. CNN TÜRK Editörü Duygu Ayaz Bayram, detayları CNN TÜRK Ankara Temsilcisi Dicle Canova ile konuştu.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Yasanın detayları artık netleşmeye başladı. O toplantıda neler aktarıldı?
00:05Şimdi Duygu diyorduk ya denetimli serbestlik ve erteleme gelecek diye.
00:09Denetimli serbestlik yok. Bunun altını çizelim.
00:12Bir ceza ertelemesi öngörüyor bu kanun teklifi.
00:15Ben de burada yazıyorum.
00:16Denetimli serbestlik çünkü sadece ceza alanlara uygulanan bir yaptırım.
00:21Ancak burada sadece mevcutta ceza alıp cezaevinde bulunanlar değil,
00:27soruşturma, kovuşturma aşamasında olanlar ve bu kanundan yararlanmak isteyenler de faydalanacağı için
00:34bir denetimli serbestlik değil, bir ceza erteleme olarak düzenlendi kanun teklifi.
00:40Türk Ceza Kanunu'nun 221. maddesi bahsetmiştik.
00:44Etkin pişmanlık kapsamında yapılan bir düzenleme olduğunu söyleyebilirim.
00:49Şimdi kimler faydalanacak? Kapsamında kimler var?
00:52Bunun altını çizelim.
00:54Bir kere her şeyden önce bir teyit mekanizması çalışacak.
00:58Bu teyit mekanizmasında PKK-KCK terör örgütünün tüm örgütsel yapı ve her türlü unsurlarıyla
01:06fiili varlığını sona erdirdiği ve silahsızlandığının güvenlik kurumlarınca
01:12tespiti ve milli güvenlik kurulu tarafından teyidiyle bu süreç başlayacak.
01:17PKK-KCK tüm unsurlarını kapsıyor.
01:20Bunun altını çizelim.
01:21Ve PKK-KCK tüm örgütsel yapı ve her türlü unsurlarıyla fiilen fesih ve silahsızlanma şartıyla
01:29devreye girecek.
01:30Bu erteleme, ceza ertelemenin kapsamında kimler olacak?
01:34PKK-KCK terör örgütünü kurma veya yönetme, örgüte üye olma veya bilerek ve isteyerek yardım etme
01:43ve örgütün propagandasını yapma suçlarıyla bu örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar
01:50ve bu örgüt lehine işlenen 6415 sayılı terörizmin finansmanının önlenmesi hakkında kanunda
01:58düzenlenen suçları kapsayacak.
02:01Örgüt üyeliği, yardım yataklık, terörizmin finansmanı, tüm bunlar bu suçları işleyen,
02:08halen cezaevinde olan, ceza almış olan, soruşturma, kovuşturma aşamasında olan
02:13veya işte bu yasadan faydalanacağım diyen, etkin pişmanlığa başvuran örgüt mensuplarını kapsayacak.
02:21Peki kimleri kapsamayacak?
02:22Bunu daha önce söylemiştik, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen kasten adam öldürme suçu kapsam dışında.
02:31Ayrıca 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını
02:40gerektiren suçlardan dolayı yürütülen soruşturma ve kovuşturmalar da kapsam dışında.
02:47Buradaki kritik tarih 1 Haziran 2005.
02:52Önemli bir kriter, 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen kasten adam öldürme suçlarıyla,
03:03halen kasten adam öldürme suçundan devam eden kovuşturma ve soruşturma kapsamındakiler
03:08bu yasadan faydalanamayacak kapsam dışında olacaklar.
03:13PKK, KCK, örgüt üyeli, finans sağlama, yardım, yataklık, her türlü faaliyet bu yasanın kapsamına girecek.
03:21Kapsam dışı olan da bir kez daha altını vurgulayalım.
03:24Kasten adam öldürme suçundan olanlar da bu yasanın kapsam dışında tutuldu.
03:31Ve kritik tarihte yine yasada yer alacak tarih 1 Haziran 2005 tarihi olarak önümüze çıkacak.
03:38Şimdi soruşturma ve kovuşturma aşamasında bu suçlardan aranan veya soruşturulan, kovuşturulanlar için
03:47ben bu yasadan faydalanacağım diye başvurduğu zaman başvuracağı yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına başvuracak
03:56veya biliyorsun bir kurul oluşturulacak, takip izleme kurulu Cumhurbaşkanlığı bünyesinde
04:00o kurulun görevlendireceği yetkili kurumlara başvurularını yapabilecekler.
04:07Soruşturma ve kovuşturma ertelemesinin koşulları var.
04:11Bir, üst sınır 15 yıl. 15 yıl veya daha az cezayı gerektiren suçlarda 5 yıl erteleme gelecek.
04:21Şimdi burayı ayrı bir sayfada yazmakta fayda var. Tekrar orayı baştan da alalım.
04:28Dediğim gibi ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına veya kurulun belirleyeceği yetkili kurumlara başvuracaklar.
04:34Ben bu yasadan faydalanacağım diyecek.
04:3615 yıl ve 6 cezayı gerektiren suçlarda 5 yıl erteleme alacaklar.
04:51Şöyle yapalım.
04:535 yıl erteleme.
04:555 yıl erteleme. CNN Türk'te yasanın detaylarını itibariyle aktarıyoruz.
05:02Bunu da hem sözlü olarak aktarıyoruz hem de yazılı olarak.
05:0615 yıl ve 6'ında 5 yıl erteleme önemli bir krize.
05:1115 yıl ve üstü.
05:1515 yıl ve üstü olursa bu erteleme ne olacak?
05:19Yani şöyle 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet hapis veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 10 yıl süreyle
05:30soruşturma ve kovuşturmalar ertelenecek.
05:3410 yıl süre erteleme.
05:40Şimdi CNN Türk'te bunu ilk kez açıklıyoruz.
05:43Vurgulayalım.
05:44Çünkü yasa çok merak ediliyor.
05:46Çerçeve yasa ilerleyen dakikalarda Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulacak.
05:50Ama en merak edilen başlıklardan biri ceza ertelemesinin yasada ne şekilde yer alacağıydı.
05:56Detayları da bir kez daha vurgulayalım.
05:5815 yıl ve altında 5 yıl erteleme, 15 yıl ve üstünde ise bu erteleme süresi 10 yıl süreyle erteleme hayata
06:08geçirecek.
06:08Şimdi bu hem soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki suçlar için geçerli hem de hala hazırda ceza almış olanlar için geçerli.
06:18Ceza aldığı 15 yıl ve altında bir cezası var.
06:215 yıl süreyle bu ceza ertelenecek.
06:24Ceza aldığı 15 yıl ve üstünde ağırlaştırılmış müebbet ve benzeri dahil 10 yıl süreyle ertelenecek.
06:31Peki bu erteleme ne anlama geliyor?
06:33Bu erteleme suç işlemeksizin bu süreci geçirmeleri gerekiyor.
06:39Yani herhangi bir terör eylemine, terörle ilgili bir toplantıya, terörün finansmanıyla ilgili herhangi bir işe karıştıkları zaman,
06:49yani yeniden suç işledikleri zaman, 10 yıl içinde bunu yaparsa, rica edeyim sen yaz, yeniden cezaevine girecek.
06:59Yani denetim mekanizması burada işliyor, takip mekanizması, takip edilecekler.
07:05Eğer suç işleme durumu olursa o zaman...
07:08Yani tamamen serbest bırakılmıyorlar, 15 yıl ve altı 5 yıl süreyle ertelemeye gidiyor, 15 yıl ve üstü 10 yıl süreyle
07:15ertelemeye gidiyor.
07:175 yıl içerisinde tekrar benzer bir suç işlerse cezaevine dönecek, 10 yıl içinde işlerse cezaevine yargılanacak, dönecek.
07:25Yani burada bir af yok, onun da altını çizelim.
07:28Şimdi ceza alanlar için de geçerli dedim ya bu süre, acaba işte orada zaman aşımı işleyecek mi?
07:37Mesela 15 yılın üzerinde cezası vardı, 10 yıl ertelemeye girdi.
07:42Bu 10 yıl zaman aşımı kapsamında değerlendirilecek mi?
07:46Hayır, hayır.
07:47Orada dondurulacak.
07:49Yani 10 yıl beklenecek.
07:52Bir daha suç işlemezse ondan sonra hakkındaki soruşturma, kovuşturma veya ceza düşecek.
07:58Buraya suç işlememe kriteri oldukça önemli.
08:07Yasada özellikle takip edilirken süreç kişilerin suç işlememe kriterini...
08:16Durumuna göre 5 yıl erteleme alan 5 yıl içinde suç işlemeyecek, 10 yıl erteleme alan 10 yıl içinde suç işlemeyecek.
08:22Eğer cezası var ve cezaevinden erteleme ile çıkacaksa da bu süreçler içerisinde bir zaman aşımı işlemeyecek.
08:31Dondurulacak yani.
08:33Zaman aşımı...
08:35Evet, erteleme sürelerinde dava ve ceza zaman aşımı süreleri işlemeyecek.
08:40Bu da önemli bir unsuru yasanın.
08:43Ve erteleme kararları yine Cumhurbaşkanlığı'nda oluşturulacak o bahsettiğimiz kurul tarafından dönemsel olarak değerlendirilecek.
08:51Erteleme kararında kurul yetkili olacak.
08:57Evet ve dönemsel değerlendirecek.
09:01Bu kurulda Cumhurbaşkanı Yardımcılığı Başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesinde oluşturulmuş bir kurul olarak hayata geçirecek.
09:10Mesela kurul gerekli görürse soruşturma, kovuşturma mahkumiyet nedeniyle doğan hak yoksulluğunun tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasını sulh ceza hakimliği, mahkeme, infaz
09:21hakimliğinden talep edebilecek.
09:23Yani bu süre içerisinde kurul takip edecek ya bu erteleme işini.
09:28Gerek görürse mahkemeye başvuracak ceza hakimliğine ve cezasını düşürecek.
09:35Tamamdır.
09:36Bu da önemli.
09:36Önemli, en önemli unsurları, yasanın en önemli unsurlarını aslında tek tek yazıyoruz.
09:43Yasada en dikkat çeken maddelerin başında erteleme kriteri gelecek.
09:48Tabii erteleme de şartlara bağlı olacak ve en önemli şeylerden biri de denetim mekanizması burada işletilecek.
09:57Yani bu yasa yürürlüğe girdikten ve işlemek onu olduktan sonra şüphesiz ki tamamen süreç bitti, tamamlandı, sonuçlandı gibi bir algının
10:07olması doğru değil.
10:08Bizzat yine sahada ve aynı zamanda bu yasadan yararlanacak olan kişiler için de bir denetim mekanizması hayata geçiyor.
10:17Evet yani bu erteleme sürecinde tekrar suça karışırsa ama yine kurulun inisiyatifinde bazıları belki daha erken tamamen davası düşecek.
10:27Orada da kriter şu, 5 yıl olarak verilen erteleme kararları bakımından kararın verildiği tarihten itibaren 2 yıl ve 10 yıl
10:35olarak verilen erteleme kararları bakımındansa 3 yıl geçmiş olması gerekecek.
10:41Yani en az 3 yıl düşmeyecek dosyaları bu net.
10:45Hani kurulun da kullanacağı bir takım takdirler olacak dedik ya.
10:49Evet.
10:493 yıl geçmeden o takdirde kullanılmayacak.
10:52Dolayısıyla öncelikle bir ceza ertelemesi geliyor.
10:5715 yıl ve 6 suç işleyenler ve hakkında kovuşturma bulunanlar için 5 yıl.
11:04Onun 15 yılın üzerindekiler için 10 yıl bir ceza ertelemesi.
11:08Bu süreçler içerisinde suça karışırsa tekrar yargılanacak cezaevine girecek.
11:13Siyasi yasaklar için de bir başlığı açalım hemen.
11:16O da çok tartışılmıştı biliyorsun.
11:18Dem Parti'nin bu konuda talepleri vardı.
11:21Son süreçte geçtiğimiz hafta tekrar görüşmeler sıklaştı.
11:26Ve tekrar Dem Parti tarafından AK Parti grubuna iletilen sıcak bir başlıktı.
11:31Özellikle siyasi yasak konusunda da yine yasada kriter olacak.
11:36Onu da aktaralım.
11:38Bu başlıkta ne olacak?
11:39Şimdi hak mahrumiyeti kanunu.
11:41Hak mahrumiyeti kanunu devrede olacak.
11:44Burada hak mahrumiyeti kanununa tabi olacaklar.
11:52Yani bu kişiler çok bilinen isimler de var.
11:57Evet hak mahrumiyeti kanununa tabi olacaklar.
12:00İşledikleri suça göre bu kanun kapsamında 2 veya 3 yıl yani kademeli bir siyasi yasak uygulanacak.
12:10Bu da yasada olacak mı olmayacak mı tartışılan başlıklardan biriydi.
12:16Bu yönde olmaması hak mahrumiyetinin olmaması yönünde talepler vardı.
12:21Ancak geldiğimiz noktada yine yasada net bir şekilde o maddeleri de göreceğiz.
12:26Ama bugün itibariyle hak mahrumiyeti kanununa göre 2 ya da 3 yıl siyasi yasak da bu kişiler için işletilecek başlıklardan
12:35olacak.
12:36Şimdi dedik ki bir kurul oluşturulacak Cumhurbaşkanlığında bir kurulda mecliste oluşturulacak 17 üyeden oluşacak meclisteki kurul.
12:45Siyasi partiler de bu sürecin denetiminde ve süreçle ilgili takipte bulunacaklar.
12:51Aslında 2 kurul var bu süreçte.
12:542 kurul oluşturulacak 2 kurul.
12:57Birisi Cumhurbaşkanı Yardımcısının başkanlığında.
13:002 kurul.
13:04Cumhurbaşkanlığı.
13:06Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında.
13:09Bunun altında bazı bakanlıklar olacak onu da yazabiliriz.
13:13Adalet, Dışişleri, İçişleri, Milli Savunma bu 3 bakanlık bu kurulda yer alacak.
13:26Ayrıca Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri de.
13:37Bakanlıklar yetkili olacak bu kurulda.
13:40Artı Milli İstihbarat Başkanlığı, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve MGK Genel Sekreterliği de bu kurulda uygulamada yer alacak.
13:50Şimdi diğer diğeri de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 17 üyeli bir izleme takip kurulu olacak.
13:57Bu kurul aynı zamanda zaman zaman gerekli görürse süreçle ilgili görüş ve önerilerini, tavsiyelerini iletecek.
14:06Bu kanun kapsamındaki faaliyetleri takip edecek.
14:10Evet.
14:11Bu kanun kapsamındaki faaliyetler izlenecek.
14:18CNN Türk ekranlarında bir kez daha altını çizelim.
14:22Yasanın oldukça detaylı şekilde hangi maddelerden oluştuğunu, bu arada yasa, şuraya da hemen onu yazmak isterim.
14:3012 maddeden oluşuyor.
14:3210 maddesi yasanın kanunu.
14:34Yürütme, yürürlük 2 madde zaten.
14:36Yani temelde 10 maddelik bir düzenleme, bir erteleme, ceza ertelemesi düzenlemesinden bahsediyoruz.
14:43TCK 221 kapsamında bir ceza ertelemesi geliyor.
14:47Şimdi hemen ben bu tarafa geleyim Dicle Canoğlu. Şunu sormak istiyorum.
14:50Şimdi acaba bu 17 üyeli mecliste oluşturulan kurulda ve faaliyet takibi yapacağımız dediğimiz kurulda tıpkı mecliste oluşturulan komisyon gibi bir
15:01yapımı olur partilerden temsilcilerin oluştuğu yoksa o komisyon devam mı eder çalışmalarında değişiklik olur mu?
15:08Şimdi o komisyonun yanlış hatırlamıyorsam 51 miydi üyesi?
15:1250 bir üyesi var.
15:13Fazla bir üye. Dolayısıyla daha küçük bir kurul oluşturuluyor anladığımız 17 üyeli.
15:20Ama tabii ki tüm partilerden temsilci olması beklenir burada.
15:24Ama göreceğiz. Belki onun detayları da yasa teklifinde vardır.
15:29Ama temel olarak 17 üyeli muhtemelen partilerin yine meclisteki sandalye dağılımına göre belli miktarda üye vererek bir temsil sağlanacak.
15:38Yine meclis başkanı Numan Kurtulmuş tarafında yine bugün yasa verildikten sonra partiler arası siyasi temasları görebiliriz.
15:47Aynı zamanda meclis başkanı siyasi temasları da olabilir.
15:50Üye sayısı arttıkça mecliste işler çok hızlı yürüyemeyebiliyor.
15:54Çok fazla konuşma, çok fazla zaman kaybı, çok fazla tartışma ve benzeri.
15:58Dolayısıyla bu 17 üyeyle sınırlı tutulması aslında çok aktif ve hızlı bir çalışmanın yapılacağına işaret ediyor.
16:09İlalıyor ki meclisteki komisyonların genel olarak sayısı da bu civarda oluyor.
16:13Ki düşün bu kanun teklifinin neticede Türkiye Büyük Millet Meclisi çıkaracak.
16:18Dolayısıyla bu kanun teklifinin sahadaki nasıl yansıyacağını faaliyetleri de Türkiye Büyük Millet Meclisi izleyecek, takip edecek, değerlendirecek.
16:29Burasıysa tamamen...
16:31Şimdi burada bakanlıkların misyonu ne olacak onu da konuşmak lazım.
16:34Şimdi adalet zaten diyoruz bir ceza ertelemesi geliyor.
16:38Yani bu kanun için başvuranlarla alakalı Adalet Bakanlığı, Cumhuriyet Başsavcılıkları faaliyette olacak.
16:46Dolayısıyla en önemli bu meselede en önemli role sahip bakanlıklardan birisi Adalet Bakanlığı olacak.
16:53İçişleri Bakanlığı keza güvenlik burada sınır kapılarından eğer gelmek isteyen olursa giriş yapacak.
17:01Ki daha önce Habur'dan girişler yapılmıştı.
17:04Belki Şırnak, Silopya gibi başka sınır kapıları da Irak'tan geçişler olması bekleniyor daha ziyade.
17:09Dolayısıyla güvenlik ayağını da içişleri ve tabii ki hem Irak hem Suriye sahada ve içeride takibini de Milli Savunma Bakanlığı
17:19bahsetmiştik.
17:20Türk Silahlı Kuvvetleri de MIT'le birlikte sahada özellikle bu mağaralar boşaltıldı mı, boşaltılmadı mı, teröristlerin sahadaki hareketliliği ve benzerini
17:29takip edecek ve kendi raporunu MIT Başkanlığı'na sunacak.
17:33Nitekim MIT Başkanlığı da zaten bu kurulun içerisinde yer alacak.
17:37Yani esas ana mekanizma bu olacak onu söyleyebiliriz.
17:42Süreci burası yürütecek ama mecliste izleyecek, takip edecek.
17:48Böyle bir eş güdüm olacak.
17:49Dış işlerini de atlamayalım, dış işleri de önemli.
17:52Bu işin Irak ayağı var çünkü ve Irak yönetimiyle birlikte yürütülecek meseleler var.
17:57Bir önceki yayınımızda anlatmıştık.
17:59Mahmur kamp olsun, kandilin boşaltılması, sincar bu tip yerlerde artık Irak yönetiminin de devlet otoritesini sağlaması
18:07ve belki Suriye'deki ne benzer olmasa da bazı entegrasyonların oradaki devlet dışı bir takım unsurlar ve terör örgütü üyeleri açısından
18:19kontrol altında tutulması önemli olacaktır.
18:22Şimdi üst düzey kadroyu kapsamıyor bu kanı.
18:25Lider kadroyu yaklaşık işte 400, 300, 400 kişi.
18:29Bunlar ne olacak?
18:30Bunlar hep Irak'la konuşulacak.
18:32O noktada diplomasi açısından önemli olacak Dışişleri Bakanlığı.
18:37Onun ötesinde işte dediğim gibi gelişler çok önemli, çok kritik.
18:42Orada da Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı devrede olacak.
18:46Milli Savunma Bakanlığı, Sınır Güvenliği açısından ve sahanın kontrolü açısından devrede olacak.
18:52Geçmişte bir habur örneği yaşanmıştı.
18:54Buradan çok büyük dersler çıkarıldı.
18:57Benzer tabloların yansımaması yönünde büyük bir hassasiyet var.
19:00Bunun da altını çizeyim dolayısıyla Türkiye'ye dönmek isteyen bu ceza ertelemesinden yararlanmak isteyenler böyle geniş gruplar halinde davulla zurna
19:09ile böyle nümayişle olmayacak.
19:11O işler bitti.
19:12Daha küçük küçük gruplar halinde ve belki bir sabah uyanacağız şu kadarı geldi denecek.
19:18Onu da söyleyelim şimdi Türkiye'de hala hazırda cezaevinde bulunan ve bu kapsama girebilecek olanlar yani ceza ertelemesi alabilecek olanların sayısı
19:29yaklaşık 4000 olarak ifade ediliyor.
19:32Tabi ki zaman içerisinde bu sayı değişebilir göreceğiz.
19:36Peki Irak'tan Türkiye'ye geçiş ne kadar bekleniyor?
19:392000 ile 4000 aralığında olabilir deniyor ama tabi tamamı Türkiye'ye dönmek istemeyebilir, farklı bir hayat kurmak isteyebilir, bölgede kalmak
19:49isteyebilir.
19:50İşte o noktada da dediğim gibi Irak'la, Suriye'yle, bölge ülkeleriyle diplomatik temasların ve bu unsurların bir daha eline
19:59silah almaması,
20:00başka örgütlerin faaliyet çatısı altına girmemesi, bir takım farklı ülkelerin bunları maşa olarak yeniden örgütleyip kullanmaması yönünde de çok ciddi
20:11bir faaliyet gösterilecek.
20:12Tüm bakanlıkların, bu görevlendirilen tüm bakanlıkların oldukça önemli bir misyonu olacak.
Yorumlar