- 2 days ago
- #kmjs
PAALALA: Maging disente sa pagkomento.
Bulok at lagas na ngipin, sinapit ng ilan nating kababayan dahil sa bagsak-presyong DIY veneers?! Mga transwoman, mala-mannequin ang kutis, hubog ng katawan at face card!
Bangkay ng isang babae, laman ng maletang palutang-lutang sa estero sa Taguig City! Sino siya at sino ang may kagagawan nito?
Samantala, ang tinig at 35 taong pakikipaglaban sa Parkinson’s disease ni Marites, patuloy niyang ginagamit bilang motivational speaker
Habang Pax Silica na bukambibig nitong mga nakaraang linggo, makabubuti ba o makasasama?
At mag-asawa, binalikan ang lumang betamax ng kanilang kasal para sa kanilang 38th wedding anniversary. Panoorin ang video. #KMJS
“Kapuso Mo, Jessica Soho” (One at Heart, Jessica Soho) is the Philippines' top-rating news magazine program, hosted by one of the most-awarded broadcast journalists in the country, Jessica Soho. It features human interest stories, food, news personalities, travel, trends and pop culture. 'KMJS' airs every Sunday, 8:15 PM on GMA Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #KMJS
Bulok at lagas na ngipin, sinapit ng ilan nating kababayan dahil sa bagsak-presyong DIY veneers?! Mga transwoman, mala-mannequin ang kutis, hubog ng katawan at face card!
Bangkay ng isang babae, laman ng maletang palutang-lutang sa estero sa Taguig City! Sino siya at sino ang may kagagawan nito?
Samantala, ang tinig at 35 taong pakikipaglaban sa Parkinson’s disease ni Marites, patuloy niyang ginagamit bilang motivational speaker
Habang Pax Silica na bukambibig nitong mga nakaraang linggo, makabubuti ba o makasasama?
At mag-asawa, binalikan ang lumang betamax ng kanilang kasal para sa kanilang 38th wedding anniversary. Panoorin ang video. #KMJS
“Kapuso Mo, Jessica Soho” (One at Heart, Jessica Soho) is the Philippines' top-rating news magazine program, hosted by one of the most-awarded broadcast journalists in the country, Jessica Soho. It features human interest stories, food, news personalities, travel, trends and pop culture. 'KMJS' airs every Sunday, 8:15 PM on GMA Network. Subscribe to youtube.com/gmapublicaffairs for our full episodes. #KMJS
Category
🎈
FunTranscript
00:00:02Sa bagong ngiti ng social media star na si Zaynab Harake,
00:00:07hindi lang ang mga putim-puti niyang ngipin ang kapansin-pansin.
00:00:13Kumikinang din ang mga ito, maladyamante.
00:00:17Ang sikreto raw, sa kanyang million peso smile,
00:00:21ang nauusong diamond cut veneers.
00:00:24Ang veneers, maninipis na shell na idinidikit sa hangipin
00:00:29para pagandahin ang kulay, hugis at kabuang ngiti.
00:00:34Pero kung pang-diamante ang kinang, pang-nilyon din ang presyo.
00:00:39Bawat piraso, nagkakahalaga ng 250,000 pesos.
00:00:45At ang isang buong set, tumataginting na 5 milyong piso.
00:00:52Sinampal na naman ako ng kahirapan.
00:00:55Pero dahil hindi lahat, meron nun ang babaeng ito.
00:01:00Sa halagang 65 pesos lang, bumili online ng DIY o do-it-yourself veneers.
00:01:10Yun nga lang, sa halip na mapangiti, siya'y napangiwi.
00:01:16Ginawa ko, ha-tang-tang mo!
00:01:18Ang DIY veneers kasing ibinalot niya sa kanyang mga ngipin, tumigas.
00:01:24O, daw, ay lang!
00:01:26Hakik kaayok!
00:01:27Kaya halos hindi na niya maisara ang kanyang bibig.
00:01:31At para matanggal ito, kinailangan niya pang gumamit ng nipper.
00:01:36Laligahe, di na matang-tang.
00:01:38Aray ko po!
00:01:41Veneers!
00:01:43Uso!
00:01:44Pampaganda raw ng ngipin, bagamat masakit sa bulsa.
00:01:49Kaya, kakagat ka ba sa bagsak presyo nito online?
00:01:55Tigat-tanhay sa Negros Oriental ang babae sa video, si Teresa.
00:02:00Parang may fill in the blanks.
00:02:02Meron akong ditong sirang na dalawa dito na pag, anong, umiti po talaga ako, makikita siya.
00:02:08Nagtanong-tanong po ako, ma'am, na tumagkano ang postiso.
00:02:12Madigat na po sa akin nun, ma'am, eh, yung mga tausan.
00:02:15Hanggang sa mapangiti raw siya nang meron siyang napanood online.
00:02:20Nakita ko yung ads na pumuti yung mga ngipin niya eh sa veneer kaya sinubukan kong bumili.
00:02:28Ang nabili niyang DIY veneers para raw puting beads na kapag binuhusan ang mainit na tubig, lumalambot at nagiging parang
00:02:37clay na pwedeng hulmahin.
00:02:39Sinunod ko lang po yung ano yung nakita ko sa ads.
00:02:43At nang lumambot ito o naging moldable na ang thermoplastic beads, inilagay na niya ito sa kanyang bibig at saka
00:02:52hinulma.
00:02:53Yun nga lang,
00:02:54Nasublahan pa po pala ng paglagay ng veneer.
00:02:57Kumapit po talaga dito sa pinakailalim ng anang, dito ko sa ilalim.
00:03:02Hanggang sa tuluyan na nga itong tumigas.
00:03:05Mga ko ha!
00:03:10Mga ko ha, akong kanguloy!
00:03:23At ang tumigas ng veneers, unti-unting natanggal.
00:03:29Ay, huwag na po! Huwag na po talaga! Huwag yung subukan!
00:03:34Baka magka-pariha pa tayo, magka-bululyaso pa!
00:03:38Ang totoong veneers, gawap sa porcelain o composite resin, kinocustomize ayon sa hugis at kulay ng iyong ngipin.
00:03:47Bukod sa pumuputi itong tignan, natatakpan din ang mga bitak at sira.
00:03:55Tipid naman kung ngumiti sa kanyang selfies, ang tubong palawa na si Jasmine.
00:04:01Ang kanya kasingipin may sungki.
00:04:03Na-insecure ako dito eh. Tuwing umaga pagising ko, ang nahap din ang dila ako.
00:04:08Dahil sumusugat.
00:04:11Hanggang sa dumaan daw sa kanyang feed, ang ad ng DIY veneers.
00:04:17Panood ko na gumagamit sila ng DIY na yun. Okay naman siya, wala pa akong naramdaman.
00:04:23Ang ngiti ni Jasmine agad nabura nang ang inilagay niyang DIY veneers, kumapal!
00:04:31Hirap ko binga, tapos yung dila ko, halos hindi kumagandong dahil sa sobrang kapal.
00:04:36Kaya takbo agad siya sa dentista. Ayon si Jasmine, mas napamahal patuloy.
00:04:42Hindi po maganda yung status niya. Hirap magsalita. Mahirap po tanggalin yung moldable false teeth, kung ano-anong ginamit namin.
00:04:51Ang pinagsisisihan ni Jasmine, dahil sa inilagay niyang DIY veneers, nag-ugaan ang kanyang mga ngipin.
00:04:59Tatlong ngipin po ang natanggal. Pakiramdam ko yung ngipin ko lahat ay rumupok.
00:05:04Sumubok ako ng mura yung pala, parusa pala yung naging ano nun sa akin.
00:05:11Dahil dating nagtitinda ng barbecue, ang tigakalooka na si Racel, araw-araw daw niyang kailangang humarap sa customer.
00:05:20Kaya naman nadyadyahe raw siya sa sira ng kanyang ngipin sa harapan.
00:05:25Ang naisip niyang solusyon, sa halip na magpadentista, tapalan na lang ito nang nabili rin niyang DIY veneers.
00:05:34Buy one take one paraw, sa halagang, 65 pesos lang.
00:05:39Si Racel, natuwa naman daw sa naging resulta.
00:05:43Sa pag may taos, tatawag sa akin, ngingiti ako lang.
00:05:45Bongga, nakabinirse ka, gumagano yung mga tagadit.
00:05:48Sabi ko, hindi, ano lang yan, DIY lang.
00:05:50Hindi lang siya nakakangiti, nakakakain na rin ng kanyang cravings.
00:05:55May nakakagat ako ng buto, pantuwa na naman ako.
00:05:58Pero kalaunan, ang kanyang matatamis na ngiti, napawi ng ang kanyang gilagid.
00:06:04Nagsimula raw kumirot at humapdi ang kanya kasing inilagay na DIY veneers.
00:06:11Bumaon sa kanyang gilagid.
00:06:14Habang ni Memel, kata ko, gumagaloy lahat ng ngipin ko.
00:06:17Pagkaganong ko, pagkakata ko ng isa, sumama yung ipin ko na buo.
00:06:22Habang ang mga natira niyang ngipin, nagsimula na rin daw umuga.
00:06:26Wala na, tubig nilang mapasok sa bunga nga ko.
00:06:29Odila ko, ang dami na singo, tas gilagid ko.
00:06:31Ang mga ngipin ni Racel ngayon, halos wala nang natira.
00:06:36Nabasag at naputol na ang mga kinapitan ng DIY veneers.
00:06:42Yung kirot at yung trauma na naranasan ko, hanggang ngayon, baon-baon ko.
00:06:47Siguro hanggang mamatay ako, baon-baon ko yun eh.
00:06:51Para masiguradong wala nang iniindang sakit si Racel,
00:06:55sinamahan namin siyang magpa-follow-up check-up sa isang dentista.
00:06:59Unfortunately, as much as na gusto natin salbahin yung ipin niya,
00:07:03hindi na siya kayang salbahin.
00:07:05Ang mga natirang bulok ng ngipin ni Racel,
00:07:08hindi rin daw pwedeng bunutin agad.
00:07:10Papa-medicate muna natin si patient para medyo mag-die down yung infections.
00:07:15Magagawa na natin siya ng pusiso.
00:07:17Ang mga moldable false teeth o DIY veneers.
00:07:22Wala rin sa listahan ng mga aprobadong dental products ng FDA.
00:07:28Pinapaalanahanan ng DTI ACV ang publiko na maging mapanuri at mainat sa mga binibiling produkto online,
00:07:36katulad na namang ng mga sumisikat ngayon na DIY veneers o moldable false teeth
00:07:41na ibinibenta sa iba't-ibang online platforms.
00:07:44Ang danger ng paggamit ng mga ganitong nabibili lang online
00:07:49ay ang low quality at hindi po natin alam kung ano po yung specific material
00:07:57na nasa loob ng mga packaging na gagamitin natin.
00:08:02According sa data natin, ang ating pong ratio ay 1 is to 53,000 Filipino.
00:08:09Sa mga probinsya po, medyo limited po yung access nila.
00:08:14Kaya naman sila nag-i-resort sa DIY dahil takot rin sila gumastos.
00:08:17Technically, mas mura nga naman yung DIY.
00:08:19Kung lahat ng Pilipino ay may opportunity na maayos yung oral health,
00:08:25ay doubt naman na papayag na mag-i-resort sila doon.
00:08:28Sa DIY veneers, mura man ang check-out.
00:08:33Baka mapamahal ka naman sa check-up.
00:08:36Kaya, bago tipirin ang pagpapaganda ng ngiti, isip-isip muna.
00:08:43Dahil baka mismong ngipin ang maging kapalit.
00:08:48Anong kahit, hindi na matang-tang.
00:08:55Para silang mga buhay na manikin.
00:08:59Flawless ang balat, may face card at hubog ng katawan.
00:09:04Paano ba nila ito na-achieve?
00:09:07Ang mga namamasyal sa mall na ito, napapatigil at napapatitig.
00:09:15Ang mga nakadisplay kasing manikin sa butik, masyado raw realistic.
00:09:22Parang totoong mga tao.
00:09:25Manitang manika, as in napakaganda.
00:09:27Realistic naman yung manikin.
00:09:29Laking gulat na lang ng lahat ng mga ito.
00:09:33Biglang,
00:09:35Kumurap,
00:09:36Huminga,
00:09:39At gumalaw.
00:09:45Tao siya?
00:09:47Ay, nilalakan niyo po ako.
00:09:48Hindi siya manikin eh.
00:09:50Tao siya.
00:09:53Confirm!
00:09:54Sila'y mga tao.
00:09:59Mga buhay na manikin.
00:10:06Ang ating living mannequins, mga taga-kainpa sa Rizal.
00:10:12Ang magkaibigang trans-Pinay o transgender women na sina Carla at Apple.
00:10:19Ang kanilang nag-viral na paandar.
00:10:22Inspired daw ng mga napapanood nilang mannequin challenge.
00:10:27Yung mga nasa ibang bansa po, studio, naisip po namin na, bakit hindi natin gawin ito sa mall talaga?
00:10:34Si Carla raw talaga ang unang gumawa ng challenge sa isang sikat na lingerie store sa isang mall sa Mandaluyong.
00:10:42Matapos niyang magpaalam sa staff, agad siyang pumuesto sa tabi ng mga nakadisplay na manikin.
00:10:50Yung guard pala dun is nakasilip pala din sa akin.
00:10:53Habang nakaganyan ako, mitignan nung guard kung gagalaw ba o hindi.
00:10:57So, edi sobrang daming nagko-comment.
00:11:00Maraming natutuwa dahil manikin nga daw talaga.
00:11:03Hanggang sa isinali na rin niya sa kanyang gimmick, ang kanyang beshing, si Apple.
00:11:08Namimili po kami sa isang boutique sa mall.
00:11:11Si Carla po, sabi niya,
00:11:12Girl, what if tumayo tayo dito sa may glass?
00:11:17May lumapit talaga nun sa amin.
00:11:19Pinipicturean nila.
00:11:20Natawa kami na parang, ayoo nga, manikin nga.
00:11:23Nakatitig lang sila.
00:11:25Nagulat sila nung nagganus kami.
00:11:26Hi!
00:11:27Para ma-achieve ang fantasy,
00:11:30dapat daw bongga ang OOTD o Outfit of the Day.
00:11:35Mas okay po yung flowy dress
00:11:37kasi mostly ayun po yung nakalagay sa mga stuntin sa ano yung mga malls.
00:11:41Pag magpo-pose naman, bantayan daw lagi ang posture.
00:11:46Una, dapat nakaproportion yung katawan mo.
00:11:49Then after that, dapat yung kamay mo medyo nakaportion na ganyan para yung mga manikin sa mall.
00:11:54At para galawang manikin talaga, dapat walang galawan.
00:12:00Manikin nga ni...
00:12:02Wala may hindi na.
00:12:03Dapat hindi ka kumukurap yung mga mata mo.
00:12:06Ititiisin mo talaga siya kahit maluhakapat.
00:12:08Kaya namin magtiis like 5 minutes.
00:12:11Pero para ma-convince ang marami na manikin sila,
00:12:15syempre, dapat malamunye ka rin ang face card and body.
00:12:20Para ma-achieve ito,
00:12:22sumailalim si na Carla at Apple sa samot sa aring cosmetic procedures.
00:12:28Si Apple, nagpa-barbie nose at barbie forehead.
00:12:32This is my day one of rhinoplasty and forehead reduction.
00:12:38At para maganda raw ang kanyang facial harmony.
00:12:42Facial harmony.
00:12:44Pinaayos na rin ang kanyang baba.
00:12:47At pinababaan ang kanyang hairline sa pamagitan ng forehead reduction.
00:12:53Akalain nyo, pwede palang paliitin ang nooh.
00:12:56Si Carla naman, bukod sa pagpapaayos ng kanyang mukha at katawan,
00:13:01nagpa-barbie arms din.
00:13:03Para naman lungit ang kanyang mga braso.
00:13:06Ang kanilang mga pagpapa-opera,
00:13:10hindi lang daw masakit sa katawan,
00:13:12lalo na sa bulsa.
00:13:15Estimated ko sa mga nag-astos ko,
00:13:18600k, 350 yung sponsor.
00:13:21Mga nasa 400,000 po yung nag-astos ko.
00:13:23From pay us to body.
00:13:26Gusto namin makapag-manikin challenge sa China,
00:13:31Singapore, sa Pilipinas.
00:13:33Bago pa man sila binansagang mannequins,
00:13:37matagal na raw mag-BFF si na Carla at Apple.
00:13:41Ang kanilang paboritong bonding noon,
00:13:44hindi magpanggap na mannequin,
00:13:47kundi maging beauty queen.
00:13:51So, kiraw kasi sila sa mga viewcon o beauty pageant sa kanilang lugar.
00:13:57Nag-start po ako mag-pageant when I was 15 years old.
00:14:00Kung san-san po kami kumukontes,
00:14:01nagkaroon ako ng almost 10 crowns.
00:14:04Kasi nasabi nila na hindi ko kayang sumalis sa mga beauty contests
00:14:08because hindi ko daw kayang mag-answer ng question directly,
00:14:11which is, I proved them wrong.
00:14:13That was my first pageant and I won.
00:14:17Kinaaaliwan man sila ngayon,
00:14:20napapatigil din daw sila minsan
00:14:22ng mga hamon sa buhay.
00:14:24Si Apple,
00:14:25hindi raw noon tanggap ng kanyang ama.
00:14:27Umalis po ko sa amin,
00:14:29tapos nakitira ko kung kanikanino
00:14:30sa loob ng 4 years.
00:14:32Then bumalik po ko sa amin.
00:14:34Miss na miss ako ng tatay ko.
00:14:36Tapos sabi niya,
00:14:37masaya na daw siya sa akin.
00:14:39Matagal niya na akong tinanggap.
00:14:40Last year,
00:14:41na heart attack po siya.
00:14:43Namatay po siya.
00:14:44Ang katuwang niya ngayon sa buhay,
00:14:47ang kanyang long-time partner.
00:14:49Sobrang proud po ako dyan sa mga narating niya.
00:14:52Nandito lang naman po ako lagi sa inyo,
00:14:54nakasuporta lang po ako lagi.
00:14:55Si Carla naman,
00:14:57suportado raw ng kanyang pamilya.
00:14:59So, nung 7th birthday ko,
00:15:01so ang team niya is superhero,
00:15:04tapos yung kabila,
00:15:05Disney princess.
00:15:06Yung nursery siya,
00:15:07yung isang bag,
00:15:08puro manika.
00:15:10Pinababayaan na namin.
00:15:11Para sa amin,
00:15:12normal lang.
00:15:13Yun nga lang,
00:15:14lot-lot,
00:15:15talo naman daw siya
00:15:16sa pag-ibig.
00:15:18Hindi naman ako nagahanap,
00:15:19contented ako kung anong meron ako.
00:15:21Sino naman kaya
00:15:23ang celebrity crush nila?
00:15:25Si Vince Maristela.
00:15:26Vince Maristela.
00:15:29Kahit i-headlock mo ko,
00:15:31siguro magugunaw yung mundo
00:15:33kapag nakita ko siya.
00:15:34Hi, Vince.
00:15:35Ito nga pala yung sinaing mo.
00:15:38Para palakasin ang loob
00:15:40ng ating mannequins,
00:15:42may mag-chichir
00:15:43at makikipagkulitan sa kanila.
00:15:47Walang iba,
00:15:48kundi
00:15:49si ex-PBB housemate
00:15:51at charming bro
00:15:53next door
00:15:54ng kainta,
00:15:55si Vince Maristela.
00:15:57Nung mga oras na yun,
00:15:59si Naapol at Carla
00:16:00in character
00:16:01sa kanilang mannequin challenge
00:16:03sa isang boutique store.
00:16:06Mawala kaya sila
00:16:07sa focus
00:16:08kung ang isa
00:16:09sa mga lalapit sa kanila
00:16:11ang pareho nilang
00:16:12celebrity crush.
00:16:14Ganda ng mannequin o.
00:16:16Yung bahok.
00:16:17Pati yung balat o.
00:16:19Bakaiba o.
00:16:19Pagkiniliti ba ito?
00:16:21Gumagalaw din.
00:16:24Magaling.
00:16:24Magaling tong mannequin na ito.
00:16:26Ito, ito, ito.
00:16:27Pagkinilitiin natin.
00:16:29Ay!
00:16:31Ah, ganun pala.
00:16:33Pag ano,
00:16:34pinipindot ito,
00:16:35gumagalaw.
00:16:36Ito, hindi ito gumagalaw.
00:16:44Kikilit na ito!
00:16:47Hello?
00:16:48Hello?
00:16:48Hello po.
00:16:50Nawala yung challenge naman
00:16:52di ba?
00:16:52Nawala yung challenge
00:16:53naman pumasok siya.
00:16:54Pumasok siya.
00:16:55Ang pogi niya sa personal.
00:16:59Di ba may boyfriend ako?
00:17:00Nakakita ko
00:17:01yung pinaka-future boyfriend
00:17:02ko pa sa kanya.
00:17:04Kamukawa mo pala
00:17:05si Superman.
00:17:06Wala, sabi ko,
00:17:07di ba nahulog yung panty ko
00:17:08tulog?
00:17:10Bwede po ba siya
00:17:11mag-biceps check?
00:17:12Biceps check?
00:17:13Ah, man.
00:17:17Totoo mo siya.
00:17:18Pagpipiling barbell ako
00:17:20para buhatin niya ako.
00:17:21Pwede naman,
00:17:22mukha naman mag-aani.
00:17:32Si Vince,
00:17:34game din na kumasa
00:17:35sa mannequin challenge,
00:17:37kasama
00:17:37ang ating
00:17:38mannequins.
00:17:40This
00:17:41cobra pose.
00:17:43Barbie siya.
00:17:45Sabi niya na,
00:17:45mukha doon Superman,
00:17:47so nakaganyin ako.
00:17:53Para kung chocolate na
00:17:55natutuwa ka ng araw,
00:17:56tapos matutunaw na ako
00:17:57sa kinakatayuan ko.
00:17:59Hindi ko na-expect
00:18:00na may dadating pala.
00:18:02Eh, kaso nung humarap,
00:18:04hindi ko na napigilan.
00:18:05Grabe na yung kilig.
00:18:07Totoo mo,
00:18:08mukha siya lang mannequin.
00:18:09Ang galing nung
00:18:11pagkakagawa ng
00:18:12make-up.
00:18:14Mannequin
00:18:15na mukhang tao
00:18:17o tao
00:18:18na mukhang
00:18:19mannequins.
00:18:21Hindi man nila
00:18:22kayang patigilin
00:18:23ang oras.
00:18:25Sa hatid naman nilang
00:18:27good vibes,
00:18:31napapatigil naman nila
00:18:32ang ikot ng mundo
00:18:34ng ibang tao.
00:18:41May palutang-lutang
00:18:43na maleta
00:18:44sa isang estero
00:18:46sa Taguig City.
00:18:47Nang ito'y buksan,
00:18:49may lamang
00:18:50bangkay
00:18:51ng babae.
00:18:57Halos mapaal
00:18:58sa balutan na raw
00:18:59ang mga tagapurok 5
00:19:01sa barangay Tanyag
00:19:02sa Taguig
00:19:03ng sakasagsagan
00:19:04ng pagbuhos
00:19:06ng malakas na ulan
00:19:07itong nakaraang linggo.
00:19:11Isang nakasusulasok
00:19:13na amoy
00:19:14ang umalingasaw
00:19:15sa kanilang lugar.
00:19:17Hanggang ang welder
00:19:18na si Nelson
00:19:19may napansing
00:19:21nakabara
00:19:21sa creek
00:19:22o estero
00:19:23malapit
00:19:24sa kanyang bahay.
00:19:26Bumaba po ako dito.
00:19:27Bigla po
00:19:28kong kinilabutan.
00:19:29Huwag po ako dito.
00:19:30Paakyat.
00:19:31Tapos po silabi ko
00:19:32sa mga kasama ko
00:19:33na mayroong
00:19:33nakailahinaya
00:19:34ng basura.
00:19:37Nakabalot man
00:19:38sa itim na trash bag
00:19:39ang bumara sa creek.
00:19:41Kinutuban sila agad
00:19:43baka kung ano ito.
00:19:45Maleta?
00:19:45Oh, malaki nga.
00:19:48Ayan mo?
00:19:50Ayan mo?
00:19:52O, bigat?
00:19:59Tawag mo na lang.
00:20:00Patulong buha.
00:20:02Baka pera yan.
00:20:04Ati-ati tayo.
00:20:06Sa paniniwalang
00:20:07dito nang gagaling
00:20:08ang masangsang na amoy,
00:20:10agad niya itong
00:20:11inireport
00:20:12sa barangay.
00:20:15Sa bigat nito,
00:20:17tatlong tao
00:20:17ang nag-ahon
00:20:19sa maleta.
00:20:23Sinubukan ko na pong buksan.
00:20:24May katas na napunta
00:20:25sa kamay ko.
00:20:26Pag-amoy ko,
00:20:27napakabaho.
00:20:28Iba na yung amoy.
00:20:30Saan natin ito, eh, pe?
00:20:32Dito, dito.
00:20:34Bubuksan yan, eh.
00:20:36Ayun, maleta.
00:20:38Nang buksan ang maleta.
00:20:42Tumambad sa kanila
00:20:43ang laman nito
00:20:44na nakabalot din
00:20:46sa trash bag.
00:20:52Masako pa.
00:20:54Parang nakatuda talaga.
00:20:56Balito ba doon?
00:20:57May laman pa?
00:20:58Ako.
00:20:59Bumot pa.
00:21:00Saan mo pa hanggang itaas?
00:21:02Pag hiwa niya pa ng pag-ano'n,
00:21:03lumabas niya yung braso.
00:21:05Tao nga.
00:21:07Ano?
00:21:07Tao.
00:21:09Tumawag na kami ng pulis.
00:21:10Bali, nakatupi po yung
00:21:12posisyon po ng bangkay.
00:21:13May tama po siya sa tagiliran.
00:21:15Possible, saksak po yun.
00:21:16May basag po yung bungo.
00:21:18Katawan yun, eh.
00:21:20Sa kadapit, eh.
00:21:20Inbuild kasi ng katawan
00:21:22is pang mabae
00:21:23tapos may maba po yung buho.
00:21:25Tao nga.
00:21:26Sino ang babaeng
00:21:28brutal na pinaslang
00:21:29at isinilip na lang
00:21:31sa maleta?
00:21:33Kinilabutan po ako nun
00:21:34kasi kabiruan ko yun, eh.
00:21:36At sino naman
00:21:37ang desperadong
00:21:38gumawa nito?
00:21:40Sino naman pumatay
00:21:41ng ganun?
00:21:42Di ba lang sila naawa?
00:21:44Tao yun, eh.
00:21:45Di yun, hayo.
00:21:46Ayun, haleta.
00:21:48Asako pa.
00:21:49Tao na.
00:21:54Ang bangkay
00:21:55nagsisimula na raw
00:21:57mag-decompose
00:21:58nung na-recover
00:21:59ng mga otoridad.
00:22:00Ang tanging
00:22:01pagkakakilanlan lang nito.
00:22:03Mga tattoo.
00:22:04Sa braso niya,
00:22:05may tribal tattoo.
00:22:07Tapos may 20,
00:22:08may kita din po tayong tattoo.
00:22:09Three star in the sun po.
00:22:11Dahil dito,
00:22:12ang mga tiga-purok 5,
00:22:14positibong nakilala
00:22:15ang babae sa maleta.
00:22:18Siya raw,
00:22:19ang kapitbahay nila,
00:22:21si tata.
00:22:22Ang problema,
00:22:23dayo lang daw si tata
00:22:25sa kanilang lugar.
00:22:26Kaya,
00:22:27wala raw silang contact
00:22:28sa mga kamag-anak nito
00:22:29sa probinsya.
00:22:31Nag-post po yung
00:22:32official Facebook page
00:22:33po namin dito sa tagig
00:22:34na kung baka may
00:22:35nakakakilala
00:22:36dun sa biktima.
00:22:38May nag-comment po doon.
00:22:39Sabi niya na
00:22:40kapatid daw po niya to.
00:22:42Dito,
00:22:43sa bayan ng Naga,
00:22:44sa Zamboanga,
00:22:45Sibugay,
00:22:46sa Mindanao,
00:22:46natunto ng aming team
00:22:48ang pamilya ni tata.
00:22:50Yung police tagig,
00:22:51mawag sa akin.
00:22:52Kapatid niyo po,
00:22:53ba ito man?
00:22:53Oo,
00:22:54yung son na may ano,
00:22:55na yung pangalang Walter,
00:22:56siya yan.
00:22:57Si tata,
00:22:58pangalawa raw
00:22:59sa tatlong magkakapatid.
00:23:01Nagkaroon daw si tata
00:23:03ng dalawang anak
00:23:04at para may ipantustus siya
00:23:06sa mga ito.
00:23:07Taong 2001,
00:23:08lumuwas siya ng Maynila
00:23:09para makipagsapalaran.
00:23:11Niwan niya yung mga anak niya
00:23:12sa mama ko.
00:23:13Namasukan siya
00:23:14bilang kasambahay.
00:23:15Isang buwan lang siya
00:23:16nagpadala,
00:23:16tapos wala na.
00:23:17Wala na kaming balita sa kanya.
00:23:19Kala ko nga po
00:23:19napatay na siya
00:23:20kasi sipin mo,
00:23:2220 years,
00:23:23hindi na paramdam.
00:23:25Hanggang nitong 2023,
00:23:27makalipas ang mahigit
00:23:28dalawang dekada,
00:23:29laking gulat nila
00:23:30ng si tata
00:23:31biglang umuwi
00:23:33ng Zamboanga.
00:23:35Ang panganay ni tata
00:23:36na si Edrel,
00:23:37lumaking masama
00:23:38ang loob
00:23:39sa kanyang ina.
00:23:40Siyempre po,
00:23:41may tampo po kasi
00:23:422 years old,
00:23:43iniwan niya po ako.
00:23:44Tapos pagbalik niya,
00:23:4524 na po ako noon,
00:23:46may anak na.
00:23:46Yun lang po yung pagbalik niya dito po.
00:23:48Sabi niya po,
00:23:49na-miss niya po kami
00:23:49pero hindi po siya
00:23:50nag-sorry na ganoon po.
00:23:51Sabi niya lang na ano,
00:23:53ginawa niya yun
00:23:54para sa amin.
00:23:54Pero ang ikinagulat daw nila
00:23:57nung nalamang
00:23:58nagkaroon pala
00:23:59ang kanilang ina
00:24:00ng ibang pamilya
00:24:01sa Maynila.
00:24:03Nakarelasyon daw nito
00:24:04ang isang security guard.
00:24:06Pero naghiwalay din sila.
00:24:09Ang apat nilang mga anak
00:24:11na apunta sa puder
00:24:12ng kanyang mister
00:24:13sa Hingooog City
00:24:15sa Misamis Oriental.
00:24:16Ang naipakilala lang daw
00:24:18ni tata sa kanila
00:24:19dahil dinala niya ito
00:24:21sa Zamboanga,
00:24:22Sibugay
00:24:22ang bunso
00:24:23na si Princess Heart
00:24:25na anak din pala
00:24:26ni tata
00:24:27sa ibang lalaki.
00:24:29Pero hindi rin daw
00:24:30nagtagal si tata
00:24:31sa Zamboanga
00:24:32at si Princess Heart
00:24:34iniwan niya
00:24:35sa kanyang nanay Luciana.
00:24:37Sumama siya doon sa Sibu.
00:24:38May nag-hire ng ano,
00:24:40tagahugas ng pinggan
00:24:41doon sa pantalan.
00:24:42Six months.
00:24:43Tapos sabi niya
00:24:44nang balik ako sa Manila,
00:24:46trabaho siya ng kasambay,
00:24:47maghanap siya ng trabaho.
00:24:48Video call kami,
00:24:49kinokomos na niyo
00:24:50yung mama ko,
00:24:51si Heart.
00:24:52Ebre,
00:24:52yung birthday ni Heart,
00:24:53sabi niya nang,
00:24:54handa mo yung birthday ni Heart ha,
00:24:56o bigay siya ng pera.
00:24:58Laking gulat na lang daw nila
00:25:00nang nakarating sa kanila
00:25:02ang balita.
00:25:03Malita?
00:25:04Malita?
00:25:06Malaking nga.
00:25:07Ayaw mo?
00:25:08Na may babaeng patay na
00:25:10na isinilid
00:25:11sa loob ng malita.
00:25:13At ang tattoo nito,
00:25:16sabinti,
00:25:16pareho
00:25:17ng tattoo
00:25:18ni Tata.
00:25:19Masakit nga po sa amin
00:25:20yung nalaman namin
00:25:21na gano'n po,
00:25:22tas brutal pa yung
00:25:22paggagawa sa kanya po.
00:25:24Tawag tayo sa kanya.
00:25:26Tawag tayo sa kanya.
00:25:26Tawag tayo sa kanya.
00:25:27Tawag tayo sa kanya.
00:25:28Tawag tayo sa kanya.
00:25:29Tawag tayo sa kanya.
00:25:29Hindi nga kami makatulong
00:25:30sa kaisip
00:25:31na nangyari sa kanya.
00:25:32Pati yung anak niya.
00:25:34Nakasakit din.
00:25:36Siguro alam niya
00:25:37kung anong nangyari
00:25:38sa mama niya.
00:25:40Masakit yun.
00:25:41Nang kita ko ng malita.
00:25:45Paanyan yun.
00:25:46Nakita ko na
00:25:48masakit na.
00:25:50Para asikasuhin ito,
00:25:52ang pangatlong anak ni Tata
00:25:54na si Turong,
00:25:55hindi rin niya
00:25:56tunay na pangalan,
00:25:57lumuwas pa Maynila
00:25:58nitong Webes.
00:26:18Agad nag-imbestiga
00:26:19ang Tagig City Police
00:26:21na pag-alaman nila
00:26:22na halos isang buwan na raw
00:26:24hindi umuuwi si Tata
00:26:26sa inuupahan itong kwarto
00:26:28sa barangay Tanyag.
00:26:29At ang naging
00:26:30pangunahin nilang suspect
00:26:32sa pagpatay sa kanya.
00:26:34Ang napabalitang
00:26:35bagong karelasyon nito
00:26:37na may-arin mismo
00:26:39ng apartment
00:26:40na tinutuluyan niya
00:26:41si Caloy.
00:26:42Hindi niya
00:26:43tunay na pangalan.
00:26:44Bago kay Caloy
00:26:45ay may dalawa pa siyang
00:26:46kinasama noon.
00:26:47Isang buwan siyang nawala,
00:26:48bumalik siya sa pangalawa.
00:26:50Itong pagbalik niya
00:26:51after one month,
00:26:52itong pangatlo niya
00:26:53kinakasama si Alias Caloy,
00:26:55baka ito yung naging dahilan
00:26:56para magselos.
00:26:58Nang puntahan ng mga pulis
00:26:59ang apartment ni na Tata
00:27:01na abutan nila roon
00:27:03si Caloy
00:27:03kasama ang mga kaibigan
00:27:05at ang mga borders niya
00:27:07na sina Rambo
00:27:08at Donnie.
00:27:09Hindi rin nila
00:27:10mga tunay na pangalan.
00:27:12Nakita namin
00:27:12doon sa may garahe
00:27:13ng kanyang bahay.
00:27:14Yung isang video, okay.
00:27:16Merong isang punet
00:27:17ng sako.
00:27:18Yung punet na sako na yun
00:27:19ay kahalin tulad
00:27:20ng sako
00:27:21na nakita natin
00:27:22doon sa bangkay
00:27:24ni Tata.
00:27:25na iginamit
00:27:26pang balot.
00:27:27Doon sa port floor
00:27:27nakita namin
00:27:28yung mga buhok
00:27:29ng mahahaba
00:27:30na parang buhok
00:27:30ng babae
00:27:31at mga may traces
00:27:32din ang blood.
00:27:33Pero dahil
00:27:34nahulihan nila
00:27:35ang tatlo
00:27:35ng mga drug
00:27:36parafernalya,
00:27:37pati sina Rambo
00:27:39at Donnie,
00:27:39dinakip na rin
00:27:40ng mga pulis.
00:27:44Kali naging
00:27:45person of interest po sila
00:27:47dahil yung isa
00:27:48sa kanila
00:27:49is yung naging
00:27:50live-in partner po
00:27:51ni itong
00:27:53big time po natin.
00:27:54Mas lumakas daw
00:27:55ang kanilang kutob
00:27:56na may kinalaman
00:27:57ng tatlo
00:27:58sa krimen
00:27:59dahil sa mga
00:28:00nabiskubri nilang
00:28:01posibling
00:28:02ebidensya
00:28:02sa loob mismo
00:28:04ng apartment
00:28:05kung saan
00:28:05nagrenta ng kwarto
00:28:07si Tata.
00:28:08May nakuha po kami
00:28:09yung blood stain
00:28:09sa may pork floor po
00:28:10which is
00:28:11pinakulik po natin
00:28:12sa soko natin.
00:28:14Mayroon din pong
00:28:14dress na kulay pitch
00:28:16na nakuha dun
00:28:17sa kwarto
00:28:17ni itong big time
00:28:18natin na may
00:28:19suspected na
00:28:20dugo din po.
00:28:21Subjected po
00:28:22DNA examination po
00:28:23itong mga to.
00:28:24Pero ano naman kaya
00:28:25ang maaring
00:28:27naging motibo
00:28:28ni Kaloy
00:28:28sa
00:28:29di umano
00:28:30pagpatay
00:28:31kay Tata?
00:28:37Nito lang
00:28:38biyernes
00:28:38nakaharap
00:28:39ng aming team
00:28:40ang patlong suspect.
00:28:42Pero yung mga
00:28:43ebidensya po
00:28:43natagpuan sa apartment
00:28:44niyo kuya?
00:28:45Hindi po yun
00:28:46totoo ebidensya
00:28:46wala naman talagang
00:28:47dugo dun
00:28:47yung mga
00:28:48ano lang
00:28:48nangyero yun
00:28:49mga kalawang.
00:28:50Yung sako na
00:28:50nasa ilalim
00:28:51ng video kay kuya
00:28:51yung daw yung
00:28:52safe sako na natagpuan
00:28:52hindi marami po
00:28:53talaga sako dun
00:28:54broxing ko yun
00:28:54yung mga garbage bag
00:28:55marami dun
00:28:55kaya wala
00:28:56kaming ano
00:28:56pati yung kwarto
00:28:58ni Tata kuya
00:28:58parang magulo daw
00:28:59gano'n lang talaga yun
00:29:01kasi tinanggal ko
00:29:02na ibang mga damit
00:29:03niya doon sa ilalim
00:29:04bakit yung putin
00:29:05ang galway ha?
00:29:06kasi yung mga damit
00:29:06naman ng anak ko
00:29:07yun di naman sa kanya
00:29:07lahat yun
00:29:09totoo po ba
00:29:09may relasyon
00:29:10kayo ni Tata?
00:29:11parang isang buwan pa lang po
00:29:12nagpaalam siya
00:29:12may pupuntahan
00:29:13di na siya
00:29:13bumalik
00:29:14yun lang po
00:29:14ang alam po
00:29:15masama po ba loob
00:29:16yun na nakakulong
00:29:16kayo dahil sa krimen?
00:29:18siyempre po
00:29:19gano'n naman
00:29:20kaming alam dun
00:29:22lamay lang po
00:29:23lamay lang po
00:29:24tira ko po
00:29:25tapos na po
00:29:26pangyayari na yan
00:29:29ay naamin niyo po
00:29:30na may kinalaman kayo
00:29:31sa droga
00:29:31sa droga lang po
00:29:32pero yung sa
00:29:33nangyari po kay Tata
00:29:34may gusto po ba
00:29:34yung sabihin?
00:29:35wala po kami alam dun
00:29:36posibleng makasuhan
00:29:37yung live-in partner
00:29:38ng VAUSI
00:29:39under section 5A
00:29:41in relation to section 6A
00:29:42under RA 9262
00:29:44ang penalty nun
00:29:44katumbas nang
00:29:45sa murder
00:29:46o reclusion perpetua
00:29:48which is 20 years
00:29:49to 40 years
00:29:49pag tatangkang itago
00:29:51yung katawan ng biktima
00:29:52so pwede rin siyang
00:29:53makasuhan ng
00:29:54obstruction of justice
00:29:55kumapatunayan na yung dalawa
00:29:56kasama sa pagpaplano
00:29:58na pagpapatay sa biktima
00:29:59pwede siyang makasuhan
00:30:01bilang co-conspirators
00:30:02maraming nagkakasakitan
00:30:04dahil sa
00:30:05influensya ng alak
00:30:06o kaya drugs
00:30:07kaya ang mga
00:30:08local government agencies
00:30:10ngayon
00:30:10meron tayong
00:30:11gender and development
00:30:12committee
00:30:13na talagang
00:30:14nagbibigay tayo
00:30:15ng walang katapusang
00:30:16training
00:30:16psychological assistance
00:30:22ang pinoproblema
00:30:24nila ngayon
00:30:24saan daw sila
00:30:25kukuha ng pera
00:30:27o mahigit
00:30:28100,000 pesos
00:30:29para makremate
00:30:30si tata
00:30:31bago ito
00:30:32iuwi
00:30:32sa Zamboanga
00:30:33si Bugay
00:30:34nananawagan po ako
00:30:35sa mga puso po
00:30:37na sana po
00:30:37matulungan kami
00:30:38mailabas si mama po
00:30:39sa Puninary
00:30:40at mauiwi na po
00:30:41dito sa Mindanao
00:30:45iso lang itong bata
00:30:46kong mahal
00:30:47kong anak ko
00:30:53mga sana
00:30:57okay na
00:30:58okay ka na
00:30:58dyan
00:31:01kung may babalik ko
00:31:02lang yung pa
00:31:03sabi
00:31:03ang sasabihin ko
00:31:04sa inyo
00:31:04ditot na lang tayo
00:31:06kahit maghirap tayo
00:31:07basta sama-sama
00:31:08lang
00:31:08hindi na tayo
00:31:09natin kailangan
00:31:10yung malaking pera
00:31:11o maging mayaman tayo
00:31:13ay pagdanti
00:31:15magkasama tayo dito
00:31:21ilan pa kaya
00:31:22ang mga katulad
00:31:23ni tata
00:31:24na lumuwas
00:31:25sa lungsod
00:31:26para makipagsapalaran
00:31:28pero imbes
00:31:29na mapabuti
00:31:31malagim
00:31:32ang sinapit
00:31:33at basta
00:31:34na lang
00:31:35isinilid
00:31:36tao
00:31:37katawan yun eh
00:31:39nakadapit eh
00:31:40sa isang palutang-lutang
00:31:43na maleta
00:32:00hello po
00:32:03hello
00:32:04hello
00:32:05naritinigin po
00:32:05ay o po
00:32:06bawal po ang judgment
00:32:07ang babaeng ito
00:32:10habang nakaupo
00:32:11sa silya
00:32:12hindi mapigilan
00:32:14ang panginginig
00:32:15ng buo niyang katawan
00:32:17kahit kung nakikita niyo
00:32:19akong ganito
00:32:19meron po akong
00:32:20regular job
00:32:22wow
00:32:22pero sa kabila
00:32:24ng kanyang kondisyon
00:32:25siya lang naman
00:32:27ang pinakahinihintay
00:32:28na magsalitang
00:32:30resource person
00:32:31sa isang event
00:32:33sa Ortigas
00:32:34mixed emotion po
00:32:36yung sinabihan ako
00:32:37na maging
00:32:38panelist
00:32:39kasi
00:32:40una
00:32:41excited
00:32:42kasi
00:32:44atyong
00:32:44masaya
00:32:45confirmation
00:32:47na truly
00:32:48I'm no longer
00:32:49a person
00:32:50with disability
00:32:51but a person
00:32:52of destiny
00:32:53oh
00:32:54grabe
00:32:55pero bago niya
00:32:57natawag ang kanyang
00:32:58sarili
00:32:59na isang
00:33:00person of
00:33:00destiny
00:33:01dumating daw
00:33:02ang panahong
00:33:03inakala niyang
00:33:04tuluyan ang
00:33:05inagaw
00:33:06ng kanyang sakit
00:33:07ang lahat
00:33:08ng kanyang
00:33:09pangarap
00:33:10a person
00:33:11of
00:33:12destiny
00:33:13ang babae
00:33:15sa video
00:33:16natunto
00:33:17ng aming team
00:33:18dito sa
00:33:18Persons with
00:33:19Disability Affairs
00:33:21Office
00:33:21sa San Juan
00:33:22sa Batangas
00:33:24ang kanyang
00:33:25mga brasot binti
00:33:26wala pa rin
00:33:27tigil
00:33:28sa panginginig
00:33:29siya
00:33:30ang 59
00:33:31anyos
00:33:32na si Marites
00:33:33mahigit
00:33:34tatlong
00:33:35dekada
00:33:35ng nakikipaglaban
00:33:37sa Parkinson's
00:33:38disease
00:33:39para hindi
00:33:41raw siya
00:33:41masugatan
00:33:42o masaktan
00:33:43habang
00:33:44nakasalampak
00:33:45sa sahig
00:33:45dapat daw
00:33:46lagi siyang
00:33:47may katabing
00:33:48unan
00:33:49para po
00:33:49hindi magasgas
00:33:50yung
00:33:51pwede
00:33:51yung balat po
00:33:53kasi po
00:33:54uncontrollable
00:33:55talaga siya
00:33:56takas mga
00:33:57sugat-sugat
00:34:01sa kabila
00:34:02ng kanyang
00:34:03kondisyon
00:34:04si Marites
00:34:05pinipilit
00:34:06maging aktibo
00:34:07para rin daw
00:34:08maging
00:34:09kapakipakinabang
00:34:10wala problems
00:34:11mga renewal
00:34:12siya ngayon
00:34:13ang tumatayong
00:34:14representative
00:34:15ng PWD
00:34:17Affairs Office
00:34:18ng kanilang
00:34:19munisipyo
00:34:20Ina-empower
00:34:21ko yung mga
00:34:22persons with
00:34:23disability
00:34:24presidents
00:34:24kasi naniniwala
00:34:26ako
00:34:26through education
00:34:27ma-empower
00:34:29sila
00:34:29Kung nag-apply siya
00:34:30unang tingin palang
00:34:31namin sa kanya
00:34:32is mahusay
00:34:33matalino
00:34:34kaya naniniwala
00:34:35kami
00:34:35dun sa husay
00:34:37at galing niya
00:34:37Hindi naman daw
00:34:39ganito kalala
00:34:40ang kondisyon
00:34:40ni Marites
00:34:41nung unang beses
00:34:42siyang pumaso
00:34:43sa PIDAW
00:34:44Ako lahat
00:34:45yung gumago
00:34:46kasi hindi pa naman
00:34:47ganun ka-progressive
00:34:48ay yung
00:34:48nung nag-start
00:34:49ng pandemic
00:34:50kinalam nga ako
00:34:50ni Sir
00:34:51na mag-work
00:34:52from home
00:34:52na ginagawa ko
00:34:53nila
00:34:53nage-encodes
00:34:54pagbalikot
00:34:55yung ano
00:34:56kasi
00:34:56progress
00:34:57namin
00:34:58Sa tagal na rao
00:34:59ng kondisyon niya
00:35:00may mga tawag
00:35:01na rin siya
00:35:02sa kanyang episodes
00:35:04depende sa lala
00:35:05ng kanyang atake
00:35:06Kung sa kalagitnaan
00:35:08ng kanyang pagtatrabaho
00:35:09bigla siyang napapagod
00:35:11o para bang
00:35:12nalolobat
00:35:13at saka
00:35:13nagpuputol-putol
00:35:15ang kanyang pananalita
00:35:16ang tawag niya rito
00:35:18Robot Queen Stage
00:35:20Time na to
00:35:21hindi po siya
00:35:22makakakuha ng gamo
00:35:31May mga pagkakataon din daw
00:35:34na bigla na lang
00:35:35naninigas
00:35:36ang kanyang katawan
00:35:37ang tawag naman niya rito
00:35:38Ice Queen Stage
00:35:40Tumihipo siya minsan
00:35:42ng tulong sa amin
00:35:42na imasage po
00:35:44yung kamay niya
00:35:45para makaramdam
00:35:45yung kamay niya
00:35:46kasi parang
00:35:47nagmamalig po
00:35:48di niya maigalaw
00:35:49At kapag tumalab na
00:35:51ang visa
00:35:52ng kanyang gamot
00:35:53mangyayari na rao
00:35:55ang kanyang
00:35:56Dancing Queen Stage
00:35:58kung saan
00:35:59hindi na niya talaga
00:36:00makontrol
00:36:01ang panginginig
00:36:01ng kanyang katawan
00:36:07At ang lahat daw
00:36:08ng ito
00:36:09paulit-ulit
00:36:10na nangyayari
00:36:11kada
00:36:12dalawang oras
00:36:15Bago mag alas 6
00:36:17ng gabi
00:36:17sinusundo na si Marites
00:36:19ng tricycle driver
00:36:21na si Richard
00:36:22Ay naawa po
00:36:23kasi wala namang
00:36:24po ibang mga
00:36:24pag ano rin
00:36:25wala pong tumalag
00:36:27kapag ipasamu siya
00:36:38Pagdating sa bahay
00:36:40aasikasuhin na siya
00:36:41ng kanyang anak
00:36:43na si John
00:36:49Ang buhay ngayon
00:36:51ni Marites
00:36:51malayong malayo rao
00:36:53sa kanyang kinalakhan
00:36:56Nagmula
00:36:57sa may kayang
00:36:58pamilya
00:36:58At ang kanyang
00:36:59mga magulang
00:37:00may negosyo
00:37:02para sa mga
00:37:03pesticides
00:37:03Masipagil naman ako
00:37:05kahit naman sobrang
00:37:07yan ko
00:37:07Kiling supramatalino
00:37:10Pabida
00:37:11Mataas ang tingin
00:37:12sa sarili
00:37:13Kulang ako sa
00:37:14pakikipagkapatahol
00:37:16Ang talaga raw
00:37:17ambisyon niya
00:37:18maging abugada
00:37:19Pagtuntong niya
00:37:21ng kolehyo
00:37:22kumuha siya
00:37:22ng kursong
00:37:23public administration
00:37:24sa UP Diliman
00:37:26Noong mga time na yun
00:37:28Nakakasama rin ako
00:37:29maging college scholar
00:37:30Then
00:37:31Candidate nga rin ako
00:37:33for kong labi
00:37:34Hanggang taong
00:37:351992
00:37:36Natanggap siya
00:37:37sa isa
00:37:38sa pinakaprestihyosong
00:37:39law school
00:37:40sa bansa
00:37:41ang Ateneo
00:37:42Law School
00:37:43kung saan daw
00:37:44nagbago
00:37:45ang lahat
00:37:46para sa kanya
00:37:58Dahil bumabaraw
00:37:59ang kanyang grado
00:38:00Bunsod
00:38:01ng problema niya
00:38:02sa kanyang kalusugan
00:38:04na kick out
00:38:05si Marites
00:38:06sa Ateneo
00:38:07Taong 1996
00:38:09pa niya
00:38:09nalaman
00:38:10ang totoo niyang sakit
00:38:12Juvenile Parkinson's disease
00:38:14Don, bakit naman ako?
00:38:16Super bad ba talaga ako?
00:38:18Nisi ko rin sa rin
00:38:19Siguro parang usa talaga yan
00:38:20ni Lord sa'yo
00:38:21Unknown cause
00:38:22pero most probably
00:38:23sa case ko
00:38:24ay environmental
00:38:26kasi
00:38:27nung bata ka
00:38:28nung day
00:38:28kung kanina ka tira
00:38:29pesticide store
00:38:31Isa sa mga environmental factors
00:38:32na meron ngayon na
00:38:33sa mga papers
00:38:34is
00:38:35merong dahil
00:38:36exposure sa pesticides
00:38:37exposure sa iba-ibang chemicals
00:38:39Sinabihan ako
00:38:40na kailangan everyday
00:38:42maturo ka na
00:38:43ko intravenously
00:38:44Mas lalo para
00:38:46humirap
00:38:47ang kanyang kondisyon
00:38:48nang ang negosyo
00:38:49ng kanilang pamilya
00:38:50nalugi
00:38:51Ayong mag-move
00:38:53nga lang
00:38:53hindi ko na kaya
00:38:54Super
00:38:55minod
00:38:56dun naman ako
00:38:57ni Lord
00:38:57yung lahat na
00:38:59lahat na
00:39:00na aspeto
00:39:00ng buhay kong disabled
00:39:01Bukod sa galaw
00:39:03meron din silang
00:39:04non-motor symptoms
00:39:05meron silang
00:39:05depression
00:39:06anxiety
00:39:07Isa pong
00:39:08malaking
00:39:08factor po
00:39:09yung family support
00:39:10para
00:39:11ma-encourage din po
00:39:13yung mga patients
00:39:13na magtuloy-tuloy po
00:39:15na hindi sila
00:39:16mawala ng pag-aasak
00:39:16Pero sa kabila
00:39:18ng mga hamon
00:39:19nakahugot pa rin daw siya
00:39:21ng lakas
00:39:21sa kanyang anak
00:39:22Pinangala ko siya
00:39:23may sakit na ako
00:39:25before
00:39:25Miracle baby nga siya
00:39:26hindi ako nag-take
00:39:27mits
00:39:28kasi alam po
00:39:28super tinde
00:39:29pero yun
00:39:31nakasurvive pa
00:39:32Puro yun
00:39:33the best thing
00:39:34na nagawa ko lang
00:39:36Si John
00:39:37ngayon
00:39:37ang nag-aasikaso
00:39:38sa kanyang
00:39:39Mami Marites
00:39:40hindi pa naman
00:39:41ganun kalakas
00:39:41pero siya
00:39:42parang sumusuporta
00:39:43sa pagbili ng medicine
00:39:45kaya nahihiya
00:39:46talaga nahihiya ako
00:39:47ayaw akong
00:39:48ma-obligasyon
00:39:50na obligasyon
00:39:50kasi hindi naman
00:39:51niya obligasyon
00:39:52yun eh
00:39:54humihinga ko
00:39:55ng source
00:39:55kasi
00:39:56hindi ako
00:39:57yung normal
00:39:58pero siya
00:39:59kasi hindi ko
00:40:00matanggalan siya
00:40:01ng diaper
00:40:01kasi
00:40:02kaya siya
00:40:02nag-UTI
00:40:03nung bata
00:40:04kasi
00:40:04marami ako
00:40:06hindi nagagawa
00:40:07at nagagawa
00:40:07yung ma-embrace
00:40:08mo na siya
00:40:09pagduto
00:40:11nagagawa
00:40:12ng mga mothers
00:40:13hindi ko
00:40:14nagawa
00:40:14kasi
00:40:14ngayon siya
00:40:15pagduto
00:40:15ngayon siya
00:40:16pagduto
00:40:16ang gas
00:40:16sa akin
00:40:17lagi niyang
00:40:18sinishare
00:40:19yung isang moment
00:40:20na nag-attend siya
00:40:21ng card giving ko
00:40:22nasabihan siya
00:40:23nung ibang parents
00:40:24na sana
00:40:25hindi ka nalang
00:40:26pumunta
00:40:26not touch ako
00:40:27dun for her
00:40:28kasi nga
00:40:29ayun
00:40:29ginagawa niya pa rin
00:40:30kahit alam kong
00:40:31nahihirapan siya
00:40:32I'm proud of her
00:40:33na despite
00:40:34na parang
00:40:34binamak siya
00:40:35na parang
00:40:36nililimit siya
00:40:36sa kanyang
00:40:38abilities
00:40:39hindi niya
00:40:40hinahayaan
00:40:41na
00:40:41ma-overcome siya
00:40:42ng mga
00:40:43delimitations
00:40:44na sinasabi
00:40:44ng environment
00:40:45niya
00:40:46Dahil daw
00:40:47sa mga taong
00:40:48nagtitiwala
00:40:49sa kanya
00:40:50sa kabila
00:40:51ng kanyang
00:40:51kondisyon
00:40:52nagagawa pa rin
00:40:53ni Marites
00:40:54ang mga bagay
00:40:55na akala niya
00:40:56imposible
00:40:57katulad ng
00:40:58magsulat
00:41:00ng libro
00:41:01Through these books
00:41:03kahit wala na
00:41:06matatandag pa
00:41:07na merong
00:41:08merong kahit
00:41:09isang
00:41:09ang isang taon
00:41:11may ordinary
00:41:12buhay
00:41:13ay kayaan
00:41:14gawin ni Lord
00:41:14na extraordinary
00:41:15basta
00:41:16tutup din na
00:41:17yung purpose
00:41:17mo
00:41:20Lagi rin siyang
00:41:21imbitado
00:41:22sa mga
00:41:22speaking engagement
00:41:24hindi lang
00:41:25sa Pilipinas
00:41:26pati na
00:41:27abroad
00:41:28na sinasabi ko
00:41:29doon
00:41:29na nga
00:41:30na
00:41:30person with
00:41:31discipline
00:41:31can still
00:41:32dream
00:41:32yun nga
00:41:33yung maging
00:41:33voice
00:41:34para sa
00:41:34persons
00:41:35with
00:41:35disability
00:41:35not
00:41:36necessarily
00:41:37my voice
00:41:37kasi
00:41:37pinidit na rin
00:41:38nga
00:41:38inaagaw
00:41:39ng Parkinson's
00:41:40mayroon
00:41:41mayroon
00:41:41ganitong
00:41:41klase
00:41:42ng
00:41:44kapansanan
00:41:45na hindi
00:41:47nakakahawa
00:41:48hindi
00:41:48kailangan
00:41:49awa
00:41:49pero
00:41:50yung
00:41:51pangunawan
00:41:52as long
00:41:52as may
00:41:53hininga
00:41:54ka pa
00:41:54tuloy ang
00:41:56laban
00:41:56ang
00:41:56Parkinson's
00:41:57ay hindi
00:41:57end
00:41:58ng buwan
00:41:59Para hindi
00:42:00na siya
00:42:01mahirapan
00:42:01sa kanyang
00:42:02speaking
00:42:03engagements
00:42:03at events
00:42:05niregaluhan
00:42:06ng aming
00:42:06programa
00:42:07si Marites
00:42:07ng bagong
00:42:09wheelchair
00:42:15Kasi
00:42:16mas nilagay
00:42:17ang wheelchair
00:42:22Oo kasi
00:42:24pag
00:42:24hindi
00:42:24matanggal
00:42:25pag robot
00:42:26ako free
00:42:26hindi
00:42:26ako makamug
00:42:27lalo
00:42:28kapag may
00:42:28mga nakaharap
00:42:31Wow
00:42:33Sige ma'am
00:42:34testing po natin
00:42:34Paano
00:42:35Wow
00:42:37At least
00:42:38ito akin
00:42:38talaga
00:42:39kasi
00:42:39yung iba
00:42:40pakiram
00:42:40lang
00:42:41sa kong
00:42:41TV
00:42:42Thank you
00:42:43Thank you
00:42:44May makakalibot
00:42:46na ako
00:42:46Yay
00:42:48Makakasikin
00:42:48na ako
00:42:49Makakasikin
00:42:50na ako
00:42:52May mga
00:42:53nagbigay
00:42:53din sa kanya
00:42:54ng liham
00:42:55mula sa mga
00:42:56na-inspire
00:42:57sa kanyang
00:42:57kwento
00:42:58Ate
00:42:59gusto ko lang
00:42:59sabihin sa'yo
00:43:00kung gaano
00:43:00kita kamahal
00:43:01Alam kong
00:43:02matigal mo
00:43:02nang pinagdaraanan
00:43:03ng laban mo
00:43:04pero para sa amin
00:43:05nananatili kang
00:43:06isa sa pinakamalakas
00:43:07at pinakamatapang
00:43:08taong kilala namin
00:43:15At syempre
00:43:16mula
00:43:17sa kanyang anak
00:43:18na si John
00:43:19Thank you for being
00:43:21strong
00:43:21for keeping us
00:43:22together
00:43:26Because I love you
00:43:28Mom
00:43:29I love you
00:43:34Thankful
00:43:35grateful
00:43:35and blessed
00:43:36Thank you
00:43:38thank you
00:43:38thank you
00:43:39thank you
00:43:39thank you
00:43:40talaga
00:43:40Bawal ko ang judgment
00:43:43Maaring hindi
00:43:44makontrol ni Marites
00:43:45ang bawat galaw
00:43:47ng kanyang katawan
00:43:48pero
00:43:49siya pa rin
00:43:50ang nagpapasya
00:43:52ng direksyon
00:43:53ng kanyang buhay
00:43:56At sa bawat salitang
00:43:59binibigkas niya
00:44:00hindi kapansanan
00:44:01ang nangingibabaw
00:44:03kundi tinig
00:44:04na buo
00:44:05matatag
00:44:07at hindi
00:44:08mapipigil
00:44:09I'm no longer
00:44:11a person
00:44:11with disability
00:44:12but a person
00:44:13of destiny
00:44:14Oh
00:44:15grabe
00:44:26Balitang balita
00:44:27nitong mga nakaraang linggo
00:44:29binanggit pa ng Pangulo
00:44:31sa kanyang zona
00:44:33Pax Silica
00:44:35na may hatid daw
00:44:36na kaunlaran
00:44:37at maraming trabaho
00:44:39Pero
00:44:40nakasisira naman daw
00:44:42ng kalikasan
00:44:44Kaya ngayon pa lang
00:44:45panay ng
00:44:48binabatikos
00:44:52AI
00:44:53o Artificial Intelligence
00:44:55Marami
00:44:56sa kayang gawin
00:44:57ng utak
00:44:58ng tao
00:44:59halos kaya na rin
00:45:00ng mga makin
00:45:01at mga computer
00:45:03Ginagamit na ngayon
00:45:05ang AI
00:45:05sa iba't ibang
00:45:06mga larangan
00:45:07sa medisina
00:45:08sa mga industri
00:45:10at mga pabrika
00:45:11sa engineering
00:45:12research
00:45:13at data analysis
00:45:14at kahit pa
00:45:15sa paggawa
00:45:16ng mga armas
00:45:17panggera
00:45:18katulad ng mga drone
00:45:19Masaklap nga lang
00:45:21na ginagamit na rin
00:45:22ngayon
00:45:22ang AI
00:45:23sa paggawa
00:45:24at pagpapalaganap
00:45:26ng fake news
00:45:27o maling impormasyon
00:45:29Pati sa ating
00:45:30mga cellphone
00:45:31o gadget
00:45:31meron ng AI
00:45:33Isang prompt
00:45:34o utos lang
00:45:35pwede ka nitong
00:45:36igawa
00:45:36o imbentuhan
00:45:38ng litrato
00:45:38video
00:45:39o anumang imahe
00:45:41Kahit ano rin
00:45:42tanong
00:45:42kaya nang sagutin
00:45:44ngayon
00:45:44ng AI
00:45:45Parang madali
00:45:46at simple lang
00:45:48pero
00:45:48sa likod
00:45:49ng lahat
00:45:50ng ito
00:45:50may mga
00:45:51AI hub
00:45:53o data center
00:45:54kung saan
00:45:54pinoproseso
00:45:55ang mga pinapagawa
00:45:57sa AI
00:45:58Sa loob
00:45:59ng naglalakihang
00:46:00mga building
00:46:01may libo-libong
00:46:02mga computer
00:46:03na umaandar
00:46:0424 oras
00:46:06Meron ng
00:46:07nasa 40
00:46:08data center
00:46:09sa kasalukuyan
00:46:10ang Pilipinas
00:46:11Katulad ng
00:46:12nasa Quezon City
00:46:13at ang kamakailan lang
00:46:15binisita pa ni
00:46:16Pangulong Marcos
00:46:17sa Angeles City
00:46:18sa Pampanga
00:46:19Lahat po yan
00:46:20is designed
00:46:21our internal use
00:46:23Kakaunti pa lang ito
00:46:25kung ikukumpara
00:46:26sa daan-daan
00:46:28na meron
00:46:28ang China
00:46:29at libo-libo
00:46:31naman
00:46:31sa Amerika
00:46:32Pagamat dumarami
00:46:34rin ang mga
00:46:34lugar doon
00:46:35kabilang na
00:46:36ang New York
00:46:37na tumututol
00:46:38o nagihigpit na
00:46:40sa pagtatayo
00:46:41ng mga data center
00:46:42dahil
00:46:43inuubos daw
00:46:44ng mga ito
00:46:45ang supply
00:46:46ng tubig
00:46:46na kailangan
00:46:47para palamigin
00:46:48o hindi
00:46:49mag-overheat
00:46:50ang mga
00:46:51computer at makina
00:46:53Katulad
00:46:53ng ipinakita
00:46:54minsan
00:46:55ni U.S.
00:46:56Representative
00:46:56Alexandria Ocasio Cortez
00:46:59Garapon
00:47:00ng maruming tubig
00:47:02na nanggaling daw
00:47:03sa isang lugar
00:47:04kung saan
00:47:05may data centers
00:47:06na itinayo
00:47:07This is the current
00:47:08drinking water
00:47:09in Morgan County, Georgia
00:47:11right after
00:47:12a data center
00:47:13was constructed
00:47:14Ang kaso
00:47:15ayaw daw
00:47:16ni President Donald Trump
00:47:18maungusan
00:47:19ng China
00:47:19ang Amerika
00:47:20sa larangan ng AI
00:47:22Kaya
00:47:22bumuo si Trump
00:47:24ng koalisyon
00:47:25o aliyansa
00:47:26ng mga bansa
00:47:27kabilang
00:47:28ang Pilipinas
00:47:29pinawag itong
00:47:30Pax Silica
00:47:31Huwag tayong magpaloko
00:47:33Pax Silica
00:47:35naging bukang bibig
00:47:37ng mga nagpoprotesta
00:47:38at maging
00:47:39ng gobyerno
00:47:40sa nakalipas
00:47:41na mga linggo
00:47:42A product
00:47:43of the 23
00:47:44member strong
00:47:45a U.S.-led
00:47:46Pax Silica
00:47:47initiative
00:47:47the Pax Silica
00:47:48Industrial Hub
00:47:49will create
00:47:50an ecosystem
00:47:51that will have
00:47:52AI at its core
00:47:54It will bring
00:47:54quality jobs
00:47:55to our people
00:47:56accelerate our
00:47:57industrial competitiveness
00:47:58and revitalize
00:48:00our economy
00:48:00Ito pong aking
00:48:02kinatatayuan
00:48:03pati po yung
00:48:03malawak na lugar
00:48:04dyan sa aking likuran
00:48:06dito daw po
00:48:07itatayo
00:48:07yung Pax Silica Hub
00:48:09bahagi nung
00:48:101,600 hectares
00:48:13na pagtatayuan nito
00:48:14In fact
00:48:15nun lamang
00:48:16nakaraang linggo
00:48:17meron ng anunsyo
00:48:18dito sa
00:48:18may bakal na yan
00:48:20nilagyan na yan
00:48:20ng tarpaulin
00:48:21para i-anunsyo
00:48:22na dito itatayo
00:48:23yung Pax Silica Hub
00:48:25nakunan niya
00:48:26ng picture
00:48:27kaya lang
00:48:28nung kasagsagan
00:48:29ng mga protesta
00:48:30sa Maynila
00:48:31tungkol dito
00:48:32biglang tinanggal
00:48:33yung tarpaulin
00:48:35Dito
00:48:36sa New Clark City
00:48:37sa bayan
00:48:38ng Kapas
00:48:39sa Tarla
00:48:39planong itayo
00:48:40ang Pax Silica
00:48:42Industrial Hub
00:48:43magkakaroon daw dito
00:48:45ng data centers
00:48:46chip manufacturing
00:48:47facilities
00:48:48at mineral
00:48:49processing plants
00:48:51lahat
00:48:52para sa
00:48:52paggawa
00:48:53ng AI
00:48:54magiging bahagi
00:48:56raw
00:48:56ang Pilipinas
00:48:57ng tinatawag
00:48:58na supply chain
00:49:00hindi lang
00:49:01bilang mapagkukunan
00:49:02ng raw materials
00:49:03katulad ng
00:49:04nangyayari
00:49:05sa usapin
00:49:06o issue
00:49:07ng mining
00:49:07na tayo
00:49:08ang pinagkukunan
00:49:10ng ibang bansa
00:49:11ng nickel
00:49:12na in demand
00:49:13ngayon
00:49:13sa paggawa
00:49:14ng maraming bagay
00:49:15katulad ng
00:49:16electric vehicles
00:49:17pero
00:49:18walang nakukuhang
00:49:20value added
00:49:21dahil hindi tayo
00:49:22ang gumagawa
00:49:23ng finished
00:49:24products
00:49:25sa pamamagitan
00:49:26daw ng
00:49:27Pax Silica
00:49:28magkakaroon din
00:49:29ng manufacturing
00:49:30industry
00:49:31ang Pilipinas
00:49:32at hindi na rin
00:49:33maiiwan
00:49:34sa pag-usad
00:49:35palalo
00:49:35ng teknolohiya
00:49:38napakagandang
00:49:39pakinggan
00:49:39pero ang tanong
00:49:41mangyayari
00:49:42ba talaga?
00:49:45itinuro sa amin
00:49:47ni Paul Viuya
00:49:48ang mga lugar
00:49:49kung saan
00:49:50nabalitang
00:49:50itatayo
00:49:51ang Pax Silica
00:49:52Industrial Hub
00:49:54na mariing
00:49:55tinututulan
00:49:55ng kanilang
00:49:56organisasyon
00:49:57o grupo
00:49:58ang bayan
00:49:59ang laki
00:50:01ang laki
00:50:01po pala
00:50:01ng area
00:50:02na maapektuhan
00:50:04sinasabi
00:50:05ng BCDA
00:50:06na walang
00:50:06tatamaan
00:50:07na parang
00:50:0810 katao
00:50:09lang
00:50:09binanggit
00:50:10nga daw
00:50:10pero
00:50:11kung talaga
00:50:13mag-aactual
00:50:14tayo
00:50:14ay napakarami po
00:50:15na talaga
00:50:17maapektuhan
00:50:18o madi-displace
00:50:19sa sakupin
00:50:21daw
00:50:21ng
00:50:21Pax Silica
00:50:22Industrial
00:50:23Hub
00:50:23ang mahigit
00:50:241,600
00:50:26hectares
00:50:27o apat
00:50:27na raang
00:50:28beses
00:50:28ang laki
00:50:29at lawa
00:50:30sa Philippine
00:50:31Arena
00:50:31ang BCDA
00:50:33o ang
00:50:33Basis
00:50:34Conversion
00:50:34and Development
00:50:35Authority
00:50:36ang mangangasiwa
00:50:37rito
00:50:38we affirm
00:50:38our shared
00:50:39commitment
00:50:39to transforming
00:50:41Luzon
00:50:41into a
00:50:42world-class
00:50:43economic
00:50:43hub
00:50:44sinadya
00:50:45namin
00:50:45ang opisina
00:50:46ng BCDA
00:50:47sa tarla
00:50:47para humingi
00:50:48ng panayam
00:50:49ilang beses
00:50:50din kaming
00:50:51nakipag-ugnayan
00:50:52para rito
00:50:52sa opisina
00:50:53ng Presidente
00:50:54at CEO
00:50:55o Chief Executive
00:50:57Officer nito
00:50:57na si Joshua
00:50:58Bingkang
00:50:59pero abala
00:51:00raw ito
00:51:00pero
00:51:02sa nauna
00:51:03niyang mga
00:51:03pahayag
00:51:04inisa-isa
00:51:05ni Bingkang
00:51:05at ng BCDA
00:51:07ang mga
00:51:07beneficyo raw
00:51:08na makukuha
00:51:09ng Pilipinas
00:51:10sa Pax Silica
00:51:11nakikita natin
00:51:13yan ang potential
00:51:1340 to 70
00:51:15billion dollars
00:51:16so
00:51:17ang nakikita
00:51:17nating
00:51:18employment
00:51:18to be
00:51:19generated
00:51:19ay mga
00:51:20130,000
00:51:21290,000
00:51:23jobs
00:51:24high quality
00:51:24jobs
00:51:25Sinagot din
00:51:26ni Bingkang
00:51:26ang isa
00:51:27sa mga
00:51:28pangunahing
00:51:28issue
00:51:29o pangamba
00:51:30tungkol
00:51:30sa Pax Silica
00:51:31na may
00:51:32masama
00:51:33itong
00:51:33epekto
00:51:34sa kalikasan
00:51:35lalo't
00:51:36uubusin
00:51:37nito
00:51:37o lubhang
00:51:38maaapektuhan
00:51:39ang supply
00:51:40ng tubig
00:51:40pati na
00:51:41ng kuryente
00:51:42mga
00:51:43pangunahing
00:51:43pangangailangan
00:51:44na ngayon
00:51:45pa lang
00:51:45kulang
00:51:46na kulang
00:51:46na tayo
00:51:47at nagbabadyang
00:51:48tagtuyot
00:51:49sa mga
00:51:50susunod na
00:51:51buwan
00:51:51at taon
00:51:52magkakaroon tayo
00:51:53ng sustainable
00:51:53water management
00:51:55food dyan
00:51:55ang target
00:51:56namin dyan
00:51:56ay surface
00:51:57water harvesting
00:51:58isang building
00:51:59na itatayo nila
00:52:00dun gumagamit
00:52:01ng tubig
00:52:01ng isang
00:52:02lipot
00:52:02sandaan
00:52:03na mga
00:52:03household
00:52:04equivalent
00:52:04sa isang
00:52:05araw
00:52:05wala pa
00:52:06dito
00:52:06yung gagamitin
00:52:07nila
00:52:07sa mineral
00:52:07processing
00:52:08sabi ng
00:52:09BCDA
00:52:10ay magra
00:52:10rainwater
00:52:11harvesting
00:52:12na lang
00:52:12daw sila
00:52:13okay yun
00:52:13kung tuloy-tuloy
00:52:14yung ulan
00:52:14kakapusin
00:52:15pa rin
00:52:15sila
00:52:16ibig sabihin
00:52:16kung tagtuyot
00:52:17gagaya
00:52:18nitong
00:52:18parating
00:52:18na El Niño
00:52:19saan sila
00:52:19kakuha ng tubig
00:52:20kukuha sila
00:52:21doon sa mga
00:52:22katabing mga bayan
00:52:23na kailangan din
00:52:24ng tubig
00:52:24dahil tagtuyot
00:52:25so agawan to
00:52:26ng resources
00:52:28isa sa pinakamalaking
00:52:29issue
00:52:30na mga nagpoprotesta
00:52:31laban sa
00:52:32Paxilica
00:52:33ay uubusin
00:52:34daw nito
00:52:34ang water
00:52:35at electric
00:52:37supply
00:52:37dun sa mga lugar
00:52:38kung saan
00:52:39itatayo
00:52:39yung kanilang
00:52:40data center
00:52:41katulad doon
00:52:41ang nangyayari
00:52:42na rin
00:52:42sa ibang bansa
00:52:43pero ang sabi
00:52:44naman po
00:52:45ng BCDA
00:52:45yun daw
00:52:46kuryente
00:52:47na gagamitin
00:52:48magagaling
00:52:48sa renewable
00:52:49sources of energy
00:52:51katulad po
00:52:52nitong nakatayo
00:52:52ng solar farm
00:52:54dito po mismo
00:52:55pero
00:52:56ilan lang naman daw
00:52:57yung nag-generate
00:52:58niyan
00:52:58compared dun sa
00:53:00requirement
00:53:01ng
00:53:02Paxilica
00:53:03hub
00:53:03na itatayo
00:53:04nga ho rito
00:53:05Bukod sa tubig
00:53:06makonsumo rin
00:53:08sa kuryente
00:53:09ang mga data center
00:53:10It will involve
00:53:11malaking power
00:53:13parang isang
00:53:14electric co-op
00:53:15yun kalaki
00:53:16We're trying to
00:53:17figure out
00:53:17kung anong best
00:53:18na set up
00:53:20kasi mahirap
00:53:21na i-connect lang
00:53:22siya sa grid
00:53:23kaagad
00:53:23baka bumagsak
00:53:24lang yung
00:53:25grid
00:53:26pag nawala
00:53:26yung 1,000
00:53:27megawatts
00:53:28na demand
00:53:28ang tatayuan
00:53:30ng Paxilica
00:53:31lupa
00:53:32raw
00:53:32ng gobyerno
00:53:33Sabi nila
00:53:34may lumabas
00:53:35it will
00:53:35displace
00:53:36indigenous people
00:53:37yung mga katutubo
00:53:38natin
00:53:38mga kapatid na andon
00:53:39ang proyekto pong ito
00:53:41una-una
00:53:41ay nakatitulo na
00:53:42sa BCDA
00:53:44so it's a public land
00:53:45wala po
00:53:46ancestral domain
00:53:47title doon
00:53:48kaya
00:53:50ang mga residente
00:53:52sa mga barangay
00:53:53kung saan
00:53:53itatayo
00:53:54ang Paxilica
00:53:55nangangamba
00:53:56ngayon
00:53:57katulad ng mga
00:53:58tiga barangay
00:53:59Santa Lucia
00:54:00dito pa rin
00:54:01sa Kapas
00:54:02Taong 2024
00:54:04at 2025 pa
00:54:05bago pa
00:54:06nagkaroon
00:54:07ng Paxilica
00:54:08may mga
00:54:09natanggap na raw
00:54:10silang
00:54:10naunang
00:54:11eviction notices
00:54:12mula
00:54:13sa BCDA
00:54:14pinapalayas na sila
00:54:16mula sa kanilang
00:54:17mga bahay
00:54:17at sakahan
00:54:18Ang aming
00:54:19kapitan ko
00:54:20Hi
00:54:20Hello
00:54:20Hello
00:54:21Amusta ko
00:54:21Sabi ho nila
00:54:23kasama kayo
00:54:24sa apektado
00:54:25Hindi namin
00:54:27walang
00:54:27public
00:54:28consultation
00:54:28dito
00:54:29Ang sabi ho
00:54:30kasi nila
00:54:30government
00:54:30reservation
00:54:31daw ho
00:54:32ito
00:54:33Tutupo yun
00:54:33Pero
00:54:34hindi nila dapat
00:54:36dipitin
00:54:36ang mga
00:54:37katutubo
00:54:38Actually
00:54:38ito lahat
00:54:39military reservation
00:54:41Sabi po nila
00:54:42abandoned area
00:54:43lahat ito
00:54:44Walang nakatira
00:54:45Nung
00:54:46surbay nalang
00:54:46BCDA
00:54:47Pero
00:54:48meron kaming
00:54:49komunidad
00:54:50meron kaming
00:54:51skwela
00:54:51simbahan
00:54:52lahat
00:54:53meron kaming
00:54:53rito
00:54:54Ito naman
00:54:54pwede gano'n
00:54:5630 days
00:54:57notice
00:54:57paglikah
00:54:59Bukod doon
00:54:59sa sulat
00:55:01na
00:55:01humihingi
00:55:03na
00:55:03makipag-ugnayan
00:55:05yung mga
00:55:05residente
00:55:06sa BCDA
00:55:07katulad
00:55:08doon ito
00:55:08Meron na rin
00:55:09silang sulat
00:55:10na natanggap
00:55:11ang nakalagay
00:55:1230 araw
00:55:13na abiso
00:55:14para sa paglikas
00:55:15So pinapaalis
00:55:17na yung mga
00:55:17taga rito
00:55:18Bilang
00:55:19makataong
00:55:19pakikitungo
00:55:20kayo po
00:55:20ay binibigyan
00:55:21ng 30 araw
00:55:23na palugit
00:55:24simula sa araw
00:55:25na pagkatanggap
00:55:26ng liham
00:55:26na ito
00:55:27So May
00:55:28to
00:55:282024
00:55:29So dapat
00:55:30nung June
00:55:30pinapaalis
00:55:32na ho
00:55:32yung mga
00:55:32tao pala
00:55:35Ngayong taon
00:55:36umuli
00:55:36raw nakatanggap
00:55:37ang ilan
00:55:38sa mga
00:55:38residente
00:55:39ng sulat
00:55:40na paunawa
00:55:41o abiso
00:55:42galing sa
00:55:43BCDA
00:55:43Kumusta ko
00:55:45yung mga
00:55:46ano nyo ho
00:55:47Naginigalik po sila
00:55:49dahil
00:55:50binabahay-bahay nila
00:55:51Amin nagpupunta
00:55:52ko mga BCDA
00:55:53dito?
00:55:54Opo,
00:55:54bahay-bahay
00:55:55Nung araw
00:55:56na kami naroon
00:55:57may pulong
00:55:58ang mga tiga barangay
00:55:59ipinahayag nila
00:56:00sa amin
00:56:00kung gaano sila
00:56:02kabalisa
00:56:02ngayon
00:56:03Maari
00:56:04huwag na rin sirain
00:56:05kasi we contribute
00:56:06to the
00:56:06food and security
00:56:08ng ating bansa
00:56:09at yan ay
00:56:10livelihood din
00:56:11ng mga mamamayan
00:56:12at yung mga taong
00:56:13nandito po
00:56:13Noon po
00:56:14ang mga namumundok
00:56:15pinabababa
00:56:16pero ngayon po
00:56:16yung mga taong
00:56:17nasa patag
00:56:18saan po sila pupunta?
00:56:19Tanong nila
00:56:20at reklamo
00:56:21Bakit daw ganon?
00:56:23Wala raw konsultasyon
00:56:25at basta na lang sila
00:56:26pinaaalis
00:56:27May ilan daw
00:56:29na inaalok ng bilhin
00:56:31ang kanilang mga sakahan
00:56:32pero
00:56:33sa napakamura raw
00:56:34na halaga
00:56:3530 pesos
00:56:36per square meter
00:56:37o 300,000 pesos
00:56:39kada hektarya
00:56:41katulad
00:56:41ni Tatay Joey
00:56:42May alok ho ba sila
00:56:44na bilhin yung lupa ninyo?
00:56:45Ang ano po nila
00:56:46bibiliin
00:56:47300,000 per hectare
00:56:49Ilan ho bang hectare
00:56:50yung lupa ninyo?
00:56:51Alas sa
00:56:52abot ako
00:56:53mayigit dalawa po
00:56:54Napamalas namin
00:56:55tong lupa namin
00:56:56hanggang
00:56:57kaya namin
00:56:57hindi kami pwedeng
00:56:58taboy dito
00:56:59Ngayon
00:57:00kung gusto nila talaga
00:57:01yung lupa ko
00:57:02bayar nila
00:57:03sa tamang presyo
00:57:04Ang problema
00:57:05hindi lang iilang tao
00:57:06ang maapektuhan
00:57:08dito sa Paxilica
00:57:09Buong mga komunidad
00:57:11katulad ho nitong
00:57:12Barangay Santa Lucia
00:57:14dito pa rin
00:57:14sa Kapastarla
00:57:15Meron ng mga
00:57:16kanya-kanyang bahay
00:57:17yung mga residente
00:57:18ang kanilang kabuhayan
00:57:19mostly agriculture
00:57:20Pagkukunin yung kanilang
00:57:22mga lupa
00:57:22para tayuan
00:57:23yung mga data center
00:57:25o mga AI hub
00:57:26saan sila pupunta?
00:57:28Paano
00:57:28ang kanilang mga kabuhayan?
00:57:30Ito na yung saklaw
00:57:31ng military reservation
00:57:34Since na
00:57:35nag-BCDA na siya
00:57:38yung part
00:57:39ng military reservation
00:57:41yun yung tinatawag
00:57:42ng New Clark City
00:57:43ngayon
00:57:44na mayroong
00:57:459,450 hectares
00:57:47yung Paxilica
00:57:48is 1,620
00:57:52Nakikita ko ko kasi
00:57:53yung dinadaanan natin
00:57:54ang ganda-gandang lugar
00:57:56napakaluntian pa
00:57:57may mga ilang sakahan
00:57:59ang yaman pa
00:58:00ng kalikasan
00:58:01parang nakakaalala
00:58:03na pagdating nga
00:58:05ng panahon
00:58:06at nabuo yung Paxilica
00:58:07mawawala lahat ng ito
00:58:09Mawawala nga po yan
00:58:11tapos ang masakit dito
00:58:12kukunin sa'yo yung lupa
00:58:14tapos ibibigay lang yan
00:58:15o ibibenta lang yan
00:58:17sa mga dayuhan
00:58:19sila yung makikinabang
00:58:20at hindi talaga
00:58:21makakatulong talaga
00:58:22sa ating mga magsasaka
00:58:24at katutubo
00:58:24Isa rin
00:58:26ang sityo binayayan
00:58:27sa barangay O'Donnell
00:58:29dito pa rin
00:58:29sa bayan ng Kapas
00:58:31na maaapektuhan
00:58:32ng Paxilica
00:58:36may mga nakasalubong
00:58:38kaming katutubo
00:58:39na namitbas lang
00:58:40sa mga damuhan
00:58:41ng kanilang hapunan
00:58:43larang dapo
00:58:44so
00:58:48para sili-sili po yan
00:58:50sili ho ito
00:58:51para sili-sili
00:58:52dito lang sa lugar na ito
00:58:54ako nakakita
00:58:54ng ganitong gulay
00:58:55Kuya Alica
00:58:56anong pangalan ho nito?
00:58:58ano po?
00:58:59larang dapo
00:58:59larang dapo
00:59:00saan po?
00:59:01tinatanim ho ito?
00:59:02larang dapo
00:59:03tinatanim po ito dito?
00:59:04hindi po
00:59:05wadak 1 po yan
00:59:08inaano niyong
00:59:09kinukuha lang sa bukid
00:59:10ano ho luto nito Kuya?
00:59:12pagsigang po pwede
00:59:14spangsigang
00:59:15spamburo
00:59:18ang yaman kasi
00:59:20nung lupa
00:59:21dito
00:59:23nakapagtanim sila
00:59:24ng mga gulay
00:59:25may talong kaming
00:59:26nakita kanina
00:59:27kamote
00:59:27maraming palay
00:59:28tapos ito nga ho
00:59:30may mga ganito pa
00:59:31dun sa kanilang
00:59:31mga bukirin
00:59:32siguro hindi ho
00:59:34natin kilala
00:59:34itong gulay na ito
00:59:36larang dapo
00:59:38ano ho ito
00:59:40saan nyo ho
00:59:40nakuha ito?
00:59:41ang palaya ho ito
00:59:42ang palaya ho ito
00:59:43hamusta po kayo dito
00:59:45ano to?
00:59:47saan nyo po nakuha?
00:59:48dyan po
00:59:49ang yaman
00:59:51ng kanilang lupa
00:59:52o may ampalaya
00:59:53na si nanay
00:59:54anong gagawin nyo dito nay?
00:59:56ulam
00:59:56ulam
00:59:57anong ulam?
00:59:59asin pitsin
01:00:00masarap na po yan
01:00:00ah
01:00:01gagawin lang yung laga
01:00:03lugar ito
01:00:04ng mga katutubong
01:00:05ayta
01:00:06masaya nila
01:00:07kaming binati
01:00:08nung una
01:00:08pero hindi nagtagal
01:00:10naglabas na sila
01:00:11ng kanilang
01:00:12samanang loob
01:00:13at mga hinain
01:00:14narinig nyo na ho ba
01:00:15yung paksilika?
01:00:16o po
01:00:17anong masasabi nyo ho doon?
01:00:18ayaw po namin
01:00:19kasi po
01:00:20dito po
01:00:21dito na po
01:00:22yung talaga
01:00:23yung nakatira po
01:00:24talaga yung mga ano po
01:00:25katutubo
01:00:25nakadakot po kami
01:00:27dahil?
01:00:28baga po makukuha po
01:00:29yung maano po
01:00:30yung lugar namin
01:00:31wala na po kami
01:00:31titirahan po
01:00:32paano ho yan
01:00:33kasi kukunin daw
01:00:34yung mga lupa ninyo?
01:00:36lahat po kami dito
01:00:37sa Binyayan
01:00:38City of Binyayan
01:00:391962 po
01:00:39nandito na kami
01:00:41ngayon po
01:00:41basta-basta nyo lang
01:00:42kukunin yung lupa namin
01:00:43sa inyo kami po dadalin
01:00:46dadalin nyo kami po
01:00:47sa ano
01:00:48sa
01:00:50impyerno
01:00:50may mga kinausap na ho
01:00:51ba sila sa inyo?
01:00:52wala silang kinakausap
01:00:54basta papasukin po
01:00:54yung ano
01:00:55area
01:00:56saan po naman
01:00:57yung ano
01:00:58huwag payagan
01:00:59yung mga BCPA
01:01:00nakunin yung lupa namin
01:01:01papano naman po kami
01:01:02yung mga anak namin
01:01:03kaliliit nila
01:01:04saan po kami
01:01:06dadala
01:01:06tulad po ng
01:01:07tabuayan namin
01:01:08yung mga lupa namin
01:01:09maawa naman po
01:01:10sana yung gobyerno
01:01:12huwag naman po
01:01:13sana ang payagan
01:01:14nakunin yung lupa namin
01:01:15dito
01:01:16ang dami-dami
01:01:17namin
01:01:18saan kami ililipat
01:01:20sopawa naman po kami
01:01:21Bago pa dumating
01:01:24ang mga Amerikano
01:01:25at sa Clark
01:01:26at iya ang
01:01:27BCDA
01:01:28at iyang
01:01:29Paxilica
01:01:30matagal lang naninirahan
01:01:32sa lugar na yan
01:01:33ang mga magsasaka
01:01:34ang unang may karapatan
01:01:36ay ang magsasaka
01:01:37walang public
01:01:38consultation
01:01:39na naganap
01:01:40ang naobserbahan namin
01:01:42ay
01:01:43done deal
01:01:44project now
01:01:45study later
01:01:46Tanong din nila
01:01:48bakit basta na lang
01:01:49sila palalayasin
01:01:51sa kanilang mga tahanan
01:01:52at kabuhayan
01:01:53sa nakalipas
01:01:55na mga dekada
01:01:56Pero sasabihin ho nila
01:01:58sa inyo
01:01:58Jack
01:01:58hindi naman nyo
01:01:59lupa yan
01:02:00lupa ng gobyerno
01:02:01Hindi po
01:02:01Sino ba yung gobyerno?
01:02:03Kami yung gobyerno
01:02:04Tao
01:02:05Tao yung gobyerno
01:02:07Kung walang tao
01:02:08walang gobyerno
01:02:09Halos siyam na dekada
01:02:11ng naninirahan
01:02:13at nagsasaka rito
01:02:14ang pamilya
01:02:15ng ngayoy 84 anyos
01:02:18na si Tatay Astong
01:02:19Labing dalawa
01:02:20ang kanyang mga anak
01:02:22at lahat sila
01:02:23nagtutulong-tulong
01:02:24sa nasa 18 hectares
01:02:26nilang tanima
01:02:27ng palay
01:02:28gulay
01:02:29at mangga
01:02:29Siya man
01:02:30nakatanggap na raw
01:02:31ng abiso
01:02:32para makipag-ugnayan
01:02:34sa BCDA
01:02:35Nabasa nyo na po ito
01:02:36Tay?
01:02:36Hindi po po
01:02:37Ay, dinasa na lang po yan
01:02:39dahil di ko naman
01:02:40nalagang
01:02:42kagulungan
01:02:43dahil
01:02:44mababa lang
01:02:45aking pinag-arala
01:02:46Ang nakalagay po
01:02:47Ayon sa mga nakalap na dato
01:02:49sa census survey
01:02:51na naitala
01:02:51ng aming opisina
01:02:53ang inyong lupang
01:02:54inukupahan
01:02:55na matatagpuan
01:02:56sa sityo
01:02:57DAPAS
01:02:58Barangay O'Donnell
01:02:59Kapas Tarlac
01:03:00ay maaapektuhan
01:03:01ang proyektong
01:03:02New Clark City
01:03:03Kayo po
01:03:04ay malugod namin
01:03:05inaanyayahan
01:03:06na makipag-ugnayan
01:03:07sa aming opisina
01:03:08para mapag-usapan
01:03:10ang mga prosesong
01:03:11pagdadaanan
01:03:12ng proyekto
01:03:12Inaalok na rin daw
01:03:14bilhin
01:03:15ang kanilang sakahan
01:03:16sa tingin niya
01:03:18ay bagsak presyong halaga
01:03:19Sinabi ho ba sa inyo
01:03:21kung magkano po?
01:03:22Sinabi na sa akin
01:03:24yung bawat isang hektarya
01:03:26sa lupa
01:03:28talundaan
01:03:29Gustong bayaran
01:03:30ng BCDA
01:03:31Ako po
01:03:31ang tinatanong nyo
01:03:33sa ayaw ko
01:03:34sanang
01:03:34babay
01:03:35yung kwan
01:03:36dahil
01:03:36doon kami lang
01:03:37nabubuhay
01:03:38Bagamat katulad
01:03:40ng mga tiga-barangay
01:03:41Santa Lucia
01:03:42nababagabag din ngayon
01:03:44ang mga taga-sityo
01:03:45binayayan
01:03:46Hindi raw sila
01:03:47makampante
01:03:48sa itinatayo
01:03:49ngayong mga gusali
01:03:51malapit
01:03:52sa kanilang komunidad
01:03:53Hinala nga nila
01:03:55nagsimula
01:03:56ng sip-sipin
01:03:57ng tubig
01:03:57mula sa lupa
01:03:58Bagamat hindi nila
01:04:00sigurado
01:04:00kung ito nga'y para na
01:04:02sa nabalitaan nilang
01:04:03proyektong
01:04:04Paxilica
01:04:07Magandang tanghali
01:04:09Ano ba yung
01:04:10ginagawa ko ninyo dito?
01:04:11Green
01:04:12Nang?
01:04:13Green
01:04:13sa tubig
01:04:14para doon po
01:04:15sa BCDA
01:04:15Sino po yung
01:04:17susuplayan ng tubig
01:04:18na hinuhukay po dito?
01:04:19Ang alam ko nga
01:04:20yung
01:04:21dan yun
01:04:22sa biurology
01:04:23Tinanong namin
01:04:24ang BCDA
01:04:25tungkol dito
01:04:26nilinaw nilang
01:04:28hindi
01:04:28ito
01:04:29para sa Paxilica
01:04:30Gayunman
01:04:31masisisi ba
01:04:32ang mga residente
01:04:34kung labis silang
01:04:35nag-aalala ngayon
01:04:36at nagmamatsyag din
01:04:38Papaniwalaan ba nila
01:04:40ang mga pangako
01:04:41na sa ipinapangalandakang
01:04:43pagunlad
01:04:44hindi sila
01:04:45maiiwan
01:04:46Ang gobyerno
01:04:48libu-libong
01:04:49trabaho
01:04:49ang malilikha
01:04:50Paano
01:04:51ang magsasaka?
01:04:52Pwedeng merong
01:04:52trabaho
01:04:53sa panahon
01:04:53ng konstraksyon
01:04:54pero pagkatapos
01:04:56noon
01:04:56paano yung
01:04:58kabuhayan
01:04:58ng magsasaka
01:04:59na ang buhay
01:05:00namin
01:05:00ay lupa?
01:05:02Sinasabi ng iba
01:05:03na ang AI
01:05:04makakatulong
01:05:05sa buhay nila
01:05:06pero
01:05:07sa buhay
01:05:08ng mga magsasaka
01:05:09magiging
01:05:10mitsya
01:05:11ng kanilang
01:05:12kapariwaraan
01:05:14at
01:05:14kahirapan
01:05:15Bakit nagmamadali
01:05:18at ang sinasabi lang
01:05:19ay magkakaroon ng jobs
01:05:21magkakaroon ng processing
01:05:22dito
01:05:23magkakaroon ng AI
01:05:24pero yun ba talaga
01:05:25ang kailangan natin?
01:05:26Ang data centers
01:05:27ay pag-aari pa rin
01:05:29ng US
01:05:29at magbabayad pa rin tayo
01:05:30kung kailangan natin gumamit
01:05:32yung ating
01:05:32nagiging contribution
01:05:34ay actually labor
01:05:35Ang labor dito sa atin
01:05:36ay napakamura
01:05:37at binabarat pa
01:05:39Ang problema dito
01:05:40ay kinakabit natin
01:05:42yung
01:05:43pag-unlad natin
01:05:44sa mga kailangan
01:05:45ng US
01:05:46at hindi sa mga kailangan
01:05:47ng mamamayang Pilipino
01:05:48Sa tingin
01:05:50ng ekonomista
01:05:51at Professor
01:05:52Shelo Magno
01:05:53dapat malinaw
01:05:54para sa gobyerno
01:05:55ng Pilipinas
01:05:56kung ano
01:05:57ang pinasok
01:05:58nitong koalisyon
01:05:59para sa
01:06:00Pax Silica
01:06:01at kung
01:06:02mangyayari ba talaga
01:06:03ang mga
01:06:03ipinapangako
01:06:04at ipinapangalandakan
01:06:07ng proyekto
01:06:08We're talking of
01:06:09access to our
01:06:10natural resources
01:06:11paano natin
01:06:12ito mamamaksimize
01:06:13para sa interest
01:06:14ng mga Pilipino
01:06:15Dapat makita
01:06:16ng Pilipinas
01:06:17ang opportunity
01:06:18na ito
01:06:18na dapat hindi lang
01:06:19tayo basta-basta
01:06:20supplier
01:06:21ng raw materials
01:06:22sa kanila
01:06:22Pag tinignan mo
01:06:23yung gobyerno
01:06:24parang tayo
01:06:24yung habol
01:06:25ng habol
01:06:25Eh dapat
01:06:26ang nakikita
01:06:27natin dito
01:06:28tayo yung
01:06:29may produkto
01:06:30eh
01:06:30tayo yung
01:06:30kailangan
01:06:31eh
01:06:31tayo yung
01:06:32may malawak
01:06:33na lupain
01:06:34Pagpasok sa atin
01:06:36binigyan natin
01:06:37ng libreng access
01:06:38sa natural resources
01:06:39natin
01:06:39pero lahat
01:06:40ng negative effects
01:06:41ng operasyon natin
01:06:43tayo din pala
01:06:44ang mag-i-internalize
01:06:46o maapektuhan
01:06:47Sino bang tatanggi
01:06:49sa pag-unlad
01:06:50lalo na
01:06:51sa isang bansang
01:06:53higit na nakararami
01:06:54ang mga mahihirap
01:06:56Pero
01:06:57kung ang layuni
01:06:58ng paksilika
01:06:59ay iaho
01:07:00ng ating bansa
01:07:01sana
01:07:02hindi masakripisyo
01:07:04o lalo pang
01:07:05masagasaan
01:07:06ang kalikasan
01:07:07dahil katulad
01:07:09ng alam
01:07:10at nararanasan
01:07:11na natin
01:07:12kapag humirap
01:07:13pa lalo
01:07:14ang buhay
01:07:14at sa mga
01:07:15peligro
01:07:16sakuna
01:07:17o kalamidad
01:07:18Sino ba
01:07:19ang higit
01:07:21na tinatamaan
01:07:21at lalo pang
01:07:23maghihirap?
01:07:31Bago pa na uso
01:07:33ang prenup shoots
01:07:35drone shots
01:07:37at same day edits
01:07:40ang mga kasal
01:07:41noong dekada 80
01:07:43inire-record
01:07:44sa mga
01:07:45Betamax tape
01:07:49gaya ng pag-iisang dibdib
01:07:51ni na tatay Tito
01:07:52at nanay Porferia
01:07:54na ikinasal
01:07:56sa Bantayan Island
01:07:57sa Cebu
01:07:57taong 1988
01:07:59wala talaga kaming
01:08:00mga ginasto
01:08:01sa kasal namin
01:08:02nagkataon na meron akong
01:08:03kamadyong dati
01:08:04sa amin
01:08:05siya ang nagbaya doon
01:08:06sa kumuha sa amin
01:08:07ng Betamax
01:08:08pero sa paglipas
01:08:10ng mahigit
01:08:11tatlong dekada
01:08:12nabaon na
01:08:13sa Alikabok
01:08:14ang kanilang wedding video
01:08:15wala na rin silang
01:08:17Betamax player
01:08:18at ang tape
01:08:19nagsisimula na rin
01:08:21amagin
01:08:22napunod na siya
01:08:23ng Alikabok dito
01:08:24sa loob ng lalagyan
01:08:25sa huli pa namin
01:08:26napanood yan
01:08:27nung
01:08:27nandun pa kami
01:08:28sa kabilang bahay
01:08:29parang napabayaan
01:08:33ngunit kamakailan lang
01:08:34sa 38th wedding anniversary
01:08:37ni Natatay Tito
01:08:38at Nanay Porferia
01:08:40ang kanilang mga anak
01:08:46merong
01:08:47pasorpresa
01:08:48grabe yung SDE nyo
01:08:501R ha
01:08:52pogi
01:08:53nakita ng anak ko
01:08:55yung Betamax namin
01:08:56talaga hinanap nila
01:08:57para mabuo ulit
01:08:59ganda
01:09:00mas maganda ako ngayon
01:09:02tuwang-tuwa
01:09:03kasi parang
01:09:03nasariwa
01:09:04yung mga nakaraan
01:09:05anong mga alaala
01:09:08ang muling na buhay
01:09:09sa lumang Betamax?
01:09:16matapos ang kasal sa Cebu
01:09:18lumipat ang mag-asawa
01:09:20sa tundo sa Maynila
01:09:21kung saan nagtinda
01:09:23si Nanay Porferia
01:09:24ng tuyo
01:09:25at daing
01:09:26habang si Tatay Tito
01:09:27naman
01:09:28isinuko
01:09:28ang pangarap
01:09:29niyang maging
01:09:30kapitan ng barko
01:09:31para maging
01:09:32house husband
01:09:33para sa akin
01:09:35siyan ang kin
01:09:37ako na lahat
01:09:38ko yun
01:09:43seaman
01:09:43o marino noon
01:09:45si Tatay Tito
01:09:46at ang madalas niya
01:09:47noong maisakay
01:09:48ang Tigabantayan Island
01:09:50sa Cebu
01:09:51na si Porferia
01:09:52first time
01:09:53kung pagsakay
01:09:54tsaka paluwas din siya
01:09:56ng Cebu
01:09:56nagluck agad
01:09:57yung mata namin
01:10:00tabi ko
01:10:01ang ganda
01:10:01ng mata ng babae
01:10:02mata lang
01:10:03mata lang
01:10:05kasi ang bibig kumaba
01:10:06na love
01:10:08at first sight
01:10:09daw sila
01:10:10sa isang isa
01:10:11kasi ang guwapo niya
01:10:12ang guwapo niya talaga
01:10:13kaya ang dami
01:10:14nagkandara pa dyan
01:10:15suburan
01:10:15muti kasi
01:10:16mwanda pa eh
01:10:19primero ko palang tingin
01:10:20kinakabahan ako
01:10:21tapos parang gusto ko
01:10:23laging makasakay
01:10:24para makita ko siya
01:10:33ang sarap pala
01:10:34ng pakiramdam
01:10:35na mainlove ka
01:10:37kahit paapa lang
01:10:38makikita mo
01:10:39kinakabahan ka
01:10:40pero si Tito
01:10:42tila
01:10:42nabahag
01:10:43ang buntot
01:10:44nagkataon na
01:10:45yung isang kasama ko
01:10:46para sa bar ko
01:10:47may gusto sa kanya
01:10:48sabi niya
01:10:49huwag mong maligaw-ligaw
01:10:50si Porferia
01:10:50kasi akin yan
01:10:51hanggang
01:10:52naglakas loob din siyang
01:10:54ligawan
01:10:55si Porferia
01:10:56ang damit niya
01:10:57yung malapad
01:10:58iniipit ko yun
01:10:59sa upuan ko
01:11:00pag tayo niya
01:11:01hindi na siya makatayo
01:11:02sabi ko
01:11:02hindi kita papakawalan
01:11:04kapag hindi ka
01:11:05sumagot sa akin
01:11:06sabi niya
01:11:07paano kita sasagutin
01:11:08wala ka ng sinabi
01:11:09pero napilitan talaga siya
01:11:11sige oo na nga
01:11:12siyempre
01:11:13sa ilalim
01:11:14tuwang-tuwa
01:11:14pero hindi ko pinakita
01:11:17dahil nagpakadalagang
01:11:18Pilipinas si Porferia
01:11:20nainip daw tuloy
01:11:21si Tito
01:11:22sa panliligaw
01:11:24tuwing magdi-date kami
01:11:25ayaw niyong pumasok
01:11:26baka daw may hotel yung
01:11:27sa loob
01:11:28tapos bibigyan ko
01:11:28ng papatulog
01:11:29yung ginain namin
01:11:30baka masirik ko siya
01:11:32so talagang nasawa ako
01:11:33sa ugali niya
01:11:34si Tito
01:11:35nag-abroad
01:11:36habang naiwan
01:11:37sa isla
01:11:38si Porferia
01:11:39mula noon
01:11:40nagkanya-kanya na raw
01:11:42sila
01:11:42ng landas
01:11:43nagkaroon din
01:11:45ng mga bagong
01:11:46pag-ibig
01:11:46si Tito
01:11:47nakarelasyon
01:11:48ang dating niyang kaklase
01:11:50kulang nalang kasal sa amin
01:11:52sinulatan siya
01:11:53ng kapatid niya
01:11:53sa Australia
01:11:54na pag-migrate
01:11:55sa Australia
01:11:56si Porferia naman
01:11:57nagkaroon ng nobyo
01:11:59na isa ring
01:12:00seaman
01:12:01pangako ko sa sarili ko
01:12:02pag 30 years ko
01:12:03kahit sino
01:12:04basta may trabaho lang
01:12:05may gusto ako
01:12:06o wala
01:12:07mag-asawa na talaga ako
01:12:08sa hindi inaasahang
01:12:11pagkakataon
01:12:12matapos na hindi sila
01:12:13magkita
01:12:14sa loob ng
01:12:15labing isang taon
01:12:17aba
01:12:18si Natito
01:12:19at Porferia
01:12:20muling pinagtagpo
01:12:21ng tadhana
01:12:22sa Bantayan Island
01:12:24mahilig ako mag-surprise
01:12:25sa kanya
01:12:25bumaba ako sa malayo
01:12:27kasi may basketball noon
01:12:28na alam ko
01:12:28nandun siya
01:12:29yung nakita ako na siya
01:12:30siyempre
01:12:31ay ito na
01:12:32tuloy na to
01:12:33ilang buwan kang minastan
01:12:36hindi ko na mapigilan
01:12:39hanggang kailan
01:12:41mag-aba
01:12:42si Porferia
01:12:44may nobyo man noon
01:12:45mas nanaig pa rin daw
01:12:47ang dati niyang pag-ibig
01:12:49kay Tito
01:12:50nagpakasal kami
01:12:51kaagad
01:12:51noong July 23
01:12:53para hindi kami
01:12:54maabutan
01:12:55dahil uuwi
01:12:55yung
01:12:57fiancé ko
01:12:57sabi ko
01:12:58kami ata
01:12:59ang tinadhana
01:13:00sabi niya
01:13:00okay lang
01:13:01basta masaya ka
01:13:02at para maging
01:13:03memorable
01:13:04ang kanilang
01:13:05biglaang kasalan noon
01:13:07pinakoveran nila ito
01:13:08yun nga lang
01:13:09sa katagalan
01:13:10hindi na nila
01:13:11muling napanood pa
01:13:13ang beta max
01:13:14ng kanilang kasal
01:13:16Lumipas ang mga taon
01:13:18at dekada
01:13:19bumuo
01:13:19si natatay at nanay
01:13:21ng masayang pamilya
01:13:23meron na silang
01:13:24anim na anak
01:13:25at apat na apo
01:13:26napalaki nila kami
01:13:28na hindi spoiled
01:13:29na punong-puno
01:13:31ng pagmamahal
01:13:32lahat ginawa nila
01:13:32para mabigyan kami
01:13:33ng magandang buhay
01:13:34dahil hindi pa
01:13:36napanood
01:13:37ng kanilang mga anak
01:13:38ang video coverage
01:13:40ng kasal
01:13:41naisipan
01:13:42ng kanilang mga anak
01:13:43na ipad-digitize
01:13:45ang beta max tape
01:13:46ng wedding video
01:13:47ng mga ito
01:13:48ang kinomisyon nila
01:13:50para gawin ito
01:13:51si Aurora
01:13:52na mahigit dalawang dekada
01:13:54nang nagde-digitize
01:13:55ng lumang mga video
01:13:57karamihan nga raw
01:13:58sa kanyang mga kliyente
01:14:00celebrities
01:14:01Jose Marichan
01:14:03si Sir Mark Bautista
01:14:05para makonvert
01:14:07gagamit po tayo
01:14:08netong
01:14:08beta max player
01:14:10etong player na to
01:14:12ay connected
01:14:12sa computer
01:14:13once na
01:14:14na-play mo na siya
01:14:16pipindutin mo na
01:14:17itong capture
01:14:17aantayin mo lang siya
01:14:19na mag-read
01:14:20kailangan mo siyang
01:14:22tapusin
01:14:22from start to end
01:14:23anong mga alaala
01:14:26ang muling na buhay
01:14:27sa lumang beta max
01:14:29susunod na
01:14:34makalipas ang tatlong araw
01:14:36tagumpay na na-digitize
01:14:38ni Aurora
01:14:39ang wedding video
01:14:40ni na tatay at nanay
01:14:42makikita sa video
01:14:43na bisperas pa lang
01:14:45ng kanilang pag-iisang dibdib
01:14:47abala na
01:14:47ang kanilang mga kaanak
01:14:49na nagtatadtad
01:14:50ng karne
01:14:51panghanda
01:14:52yung isang tiyo ko
01:14:53nagbigay ng baka
01:14:54yung isang tiyo ko
01:14:55nagbigay ng mga baboy
01:14:57yung isang tiyo ko
01:14:58nagbigay ng
01:14:58kambing
01:14:59at sa araw
01:15:00ng kasal mismo
01:15:02ang mga tagpo
01:15:03hindi gaya
01:15:04ng mga wedding
01:15:05coverage ngayon
01:15:06na aesthetic
01:15:07ang mga kuha noon
01:15:08natural lang
01:15:10walang dinidirect
01:15:11walang kinokoreograph
01:15:13larawan lang
01:15:15ng isang malaki
01:15:16at masayang
01:15:17selebrasyon
01:15:18aba
01:15:19at meron pa palang
01:15:21plot twist
01:15:22ang mananahe
01:15:23ng wedding gown
01:15:24ni Porferia
01:15:25pinagsilosan pa niya
01:15:27inireto raw kasi ito
01:15:28dati
01:15:29kay Tito
01:15:30pero sa kabila
01:15:31ng masayang okasyon
01:15:33mapapansin
01:15:34na parang
01:15:35nakasimangot
01:15:36ang groom
01:15:37nung gabi na yun
01:15:38gusto niya ng tumabi
01:15:39sabi ko
01:15:40ay hindi pwede yan
01:15:41kailangan talaga
01:15:42mabindisyonan mo
01:15:43ang kasal
01:16:06natapos
01:16:07sa isang matamis
01:16:09na halik
01:16:18pagkatapos ng Kodakan
01:16:20tuloy ang lahat
01:16:21sa resepsyon
01:16:22kung saan ang highlight
01:16:23ang napakalaking
01:16:25pillar wedding cake
01:16:26na uso
01:16:27noong dekada 80
01:16:31uso yun doon sa amin
01:16:33yung mga regalo
01:16:34buksan mo
01:16:35ililista mo yung pangalan
01:16:36kung sakaling
01:16:37bagulang mo
01:16:38nagbigay sa akin
01:16:39ng amplifier
01:16:40pagkasal
01:16:40kailangan pag ikinasal ka
01:16:42amplifier din
01:16:43ang ibibigay namin
01:16:44Lolo Lola
01:16:46ay yung lakot
01:16:48Lolo
01:16:49Lolo
01:16:49mayroon si Papa
01:16:52yan yung tissue
01:17:15mabindisyon mabindisyon
01:17:21kailangan tinggi
01:17:23I think it was 38 years after our wedding,
01:17:27my sister still has a wife.
01:17:34Dahil, when we go to the mall,
01:17:37we still have a baby.
01:17:38My love.
01:17:41Since then,
01:17:42until now,
01:17:43I didn't change my opinion.
01:17:45If I gave myself a year,
01:17:48I would say to myself,
01:17:50who I would choose again.
01:17:52Walang iba yun kung hindi ikaw.
01:18:01Sa tulong ng makabagong teknolohiya,
01:18:04muling nabigyang buhay
01:18:06ang mga alaalang muntik ng mabura
01:18:09ng panahon.
01:18:10Walang filter,
01:18:12walang retake
01:18:13o eksenang prinactis.
01:18:15At kahit kumupas ang kulay
01:18:18at lumabo ang mga imahe,
01:18:20may isang bagay na nananatiling malinaw
01:18:24ang kanilang pagmamahalan.
01:18:27I love you, sweetheart.
01:18:29More than me.
01:18:41Thank you for watching,
01:18:43mga kapuso.
01:18:44Kung nagustuhan nyo po ang video ito,
01:18:46subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel.
01:18:50And don't forget to hit the bell button
01:18:53for our latest updates.
01:18:55For more information on our YouTube channel
01:18:55We're going to talk to you for the next week.
01:18:55I'll give you some updates.
01:18:55Okay,
Comments