00:00Bütün dünyada iklim değişikliği ve küresel ısınmaya bağlı olarak dünya denizlerinin ortalama sıcaklıklarında bir artış var.
00:07Evet, bu dünya seviyesinde 1.1 ile 1.5 santigrat derece normal ortalamaların üzerinde bir artış kaydedildiği görülüyor.
00:17Üç tarafı denizlerle çevrilen ülkemizdeki deniz suyu sıcaklıklarının son 50 yıldaki artış oranı ise 2.5-3 santigrat derecelere kadar
00:26çıkıyor.
00:26Ege ve Akdeniz'de son 50 yılda 1.5-2 santigrat derece ortalamaların üzerinde bir artış var.
00:33Karadeniz'de 1.3 santigrat derece bir artış söz konusu.
00:37En dramatik bulgu da Marmara Denizi'nde.
00:40Marmara Denizi'nde son 50 yılda uzun dönem ortalama deniz suyu sıcaklıklarından tam 2.5 santigrat derece bir artış rapor
00:49ediliyor.
00:50Bu dramatik bir artış.
00:52Deniz suyu sıcaklıklarının artmasının sonuçları nelerdir?
00:56Onlara bakalım.
00:57Öncelikle insan sağlığı ve patojen popülasyonunda bir artış meydana geliyor ki
01:02Sarmonella dediğimiz, kolera dediğimiz patojen hastalık yapıcı mikroorganizmalar
01:07deniz suyu sıcaklıklarının artmasıyla çoğalıyor.
01:10Bu da insan sağlığının riske sokulması anlamına geliyor.
01:14Diğer taraftan deniz suyunun sıcaklıklarının artması deniz ekosistemlerindeki bütün dengeyi alt üst ediyor.
01:20Yani buradaki yerli balık türlerinin ve yaşayan canlıların göç etmesine,
01:26bunun yerine istilacı türlerin, balon balığı gibi, aslan balığı gibi veya deniz anaları gibi türlerin,
01:35istilacı türlerin bu denizlerimize hücum etmesi sonucunu doğuruyor.
01:39Marmara Denizi kıyılarında gördüğümüz denizden arası saldırılarının sebeplerinden bir tanesi budur.
01:45Diğer taraftan deniz suyunun sıcaklığı başlı başına denizin içerisindeki çözülmüş oksijen konsantrasyonunu azaltıyor.
01:51Bu da daha oksijene hassas grupların burada yaşam alanlarının yok olmasına,
01:57daha böyle dayanıklı omurgasızların bu bölgeleri ishal etmesine sebebiyet veriyor.
02:03Bir de biliyorsunuz denizlerimiz bizim protein depomuz.
02:07Üç tarafı denizlerle kaplı bir ülkeyiz ve sofralarımıza koyduğumuz balıkların, proteinlerin büyük bir kısmını denizlerimizden temin ediyoruz.
02:15Bu ne demek? Bu da gıda güvenliği, proteinin dağılıklı gıda güvenliğinin tehlikeye ve riske girmesi anlamına geliyor.
02:22Sonra deniz suyu sıcaklıkları buharlaşmayı artırıyor özellikle yaz aylarında.
02:27Buharlaşmanın artması nedeniyle kıyılardaki nem oranı artarak burada kısa dönemli şiddetli yağışların olmasına sebebiyet veriyor kıyı bölgelerinde.
02:37Bu da can ve mal güvenliğini tehlikeye atan bir durum.
02:40Aynı zamanda deniz suyunun sıcaklığının artması demek deniz suyu seviyesinin yükselmesi anlamına geliyor.
02:47Deniz suyu seviyesi yükseldiğinde, bir birim yükseldiğinde karadan yüz birim istila ediyor.
02:53Yani sular altında bırakıyor.
02:5527 tane ilimizin deniz kıyısında olduğu düşünülürse deniz suyu seviyesinin yükselmesi kıyı şerindeki bütün tarımsal turizm alanlarını etkileyeceği anlamına geliyor.
03:07Dolayısıyla deniz suyu sıcaklığının artmasının temel bir nedeni var ama sonuçları çok karmaşık.
03:15Bir de biraz önce söylediğiniz gibi yaz mevsimi geliyor.
03:19Yerli ve yurt dışından gelecek turizmciler, turizm sektörümüzü canlandıracak insanların deniz, kum, güneş turizminin başlayacağı döneme giriyoruz.
03:29İnsanın deniz suyu sıcaklığıyla alakalı olarak konfor aralığı 24 ile 26 santigrat derecedir.
03:37Bu 24 derecenin altında vücut üşür, 26 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda ise sıcaklanır.
03:43Biz denize serinlemek için girerken aslında 29 santigrat derecenin üzerindeki sıcaklıklar bir bunaltıcı ve boğucu etki yapar.
03:54Bu da insan sağlığını ve insan konforunu etkileyen bir durumdur.
03:58Bu turizmi ciddi anlamda etkileyebilecek bir sonuç doğurur.
04:02Şimdi dün baktığımız zaman Haziran ayındaki deniz suyu sıcaklıklarının 3 denizlerimizdeki dağılımına Antalya kıyılarında 28 santigrat derece ölçülmüş.
04:12Marmara Denizi'nde 26 santigrat derece ölçülmüş ki henüz daha Haziran ayı bitmedi.
04:17Geçen yıllardaki Haziran ayının ortalamalarının üzerinde bir sıcaklık var.
04:22Dolayısıyla deniz suyu sıcaklığı insan sağlığından tutun da balık kapitatlarına, balıkların içerisindeki erkek üsteme kadar bütün dengeleri etkileyen bir durumdur.
04:31Bu da iklim değişikliğiyle sadece iklim değişikliğine açıklanacak bir durum değildir.
04:36Özellikle kapalı denizlerimizde Marmara gibi atık su deşarjlarının oluşturduğu bir kirlenme ve deniz suyu sıcaklığının artması da bizim insan kaynaklı
04:48etkiler arasına giriyor.
04:50Sonra müsilaj, müsilajı değinmedik sıcaklıkların artması büyük bir müsilaj patlamasına sebebiyet veriyor.
04:55Geçtiğimiz yıllarda biz bunu en dramatik halde yaşanmış görmüştük.
04:59Dolayısıyla deniz suyunun sıcaklığının azaltılması için bireysel olarak kurum ve devlet olarak yapabileceklerimiz var.
05:06Bireysel olarak emisyonları azaltabilecek, karbon ayak izimizi azaltabilecek yaşam biçimine dönüşmemiz lazım.
05:14Ağlanma mevsimlerine reayet etmemiz lazım.
05:17Ve yenilenebilen enerji geçmemiz lazım.
05:21Devlet ve kurumlar olarak da emisyon azaltıcı üretim teknolojilerine dönüştürülmesi gerekiyor.
05:27Bir zihniyet değişimi gerekiyor.
05:29Atıksu deşarjlarının özellikle denizlerimize yapılan Atıksu deşarjlarının ileri biyolojik arıtma tesislerinden çıktıktan sonra yapılması gerekiyor.
05:40Bunun için de bir de denizlerdeki koruma alanlarının büyütülmesi lazım.
05:45Mesela deniz çayırlarının bulunduğu bölgelerin koruma bölgeleri ilan edilmesi lazım.
05:50Mevcut koruma bölgelerinin genişletilmesi lazım.
05:53Bu türlerin korunmasına olanak sağlayacak yasal ve mevzuatsal tedbirlerin alınması gerekiyor.
Yorumlar