00:00Sa kasaysayan ng Pilipinas, limang opisyal pa lang ang na-impeach ng House of Representatives.
00:05Pero, ang umabot lang sa impeachment trial ay sinadating Pangulong Joseph Estrada at dating Supreme Court Chief Justice Renato Corona.
00:15Hindi umabot sa deliberation o paghahatol ng Senator Judges ang paglilitis kay Estrada.
00:23Naunlot ang impeachment trial nang mag-walk out ang mga prosecutor.
00:27Dahil mas maraming senador ang bumoto para pigilan ang pagbubukas ng second envelope na naglalaman umano ng mabigat na ebidensya
00:36laban kay Estrada.
00:38Ito ang naging mitya ng EDSA People Power II na inauwi sa pagpapatalsik kay Estrada.
00:44Dahil din dito, itinigil ng senado ang impeachment trial.
00:49Sa kaso naman ni Corona, tatlo sa walong articles of impeachment ang tinalakay sa trial.
00:55Sa unang article pa lang, dalawampu ang bumoto ng guilty habang tatlo lang ang bumoto ng not guilty.
01:03Kaya na-convict si Corona at natanggal sa pwesto.
01:07Ito ang mga salitang madalas din yong maririnig sa paggulong na impeachment trial laban kay Vice President Sara Duterte.
01:15Para mas maintindihan ng pagdinig, alamin natin, anong nga ba ang ibig sabihin ng ilang legal terms sa impeachment trial?
01:25Lahat ng mangyayari during the impeachment trial should be understandable on the part of the ordinary Filipinos.
01:32Ang impeachment ay kapangyarihang ibinibigay ng saligang batas sa mga mambabatas para desisyonan kung dapat pa bang manatili sa posisyon
01:42ang isang impeachable official na inaakusahan ng mabibigat na krimen at kasamaang asal.
01:50Naiksisimula ito sa House of Representatives.
01:53Kapag na-impeach ang isang opisyal sa Kamara, hindi na nangalulugang matatanggal na siya sa pwesto.
01:59Ang butohan sa House of Representatives ay pagdedesisyon kung may sapat pang basihan ang reklamo laban sa opisyal para ma
02:07-impeach siya at maisalang sa impeachment trial sa Senado.
02:12Ang Articles of Impeachment ang dokumento naglalahad ng mga batayan o grounds sa pag-impeach sa isang opisyal.
02:21Kapag one-third ng mga kongresista o higit pa ang sumang-ayon sa resolusyon na kaakibat ng Articles of Impeachment,
02:29ang opisyal ay ituturing na impeached.
02:33Tsaka ipapasa ng House of Representatives ang Articles of Impeachment sa Senado.
02:38The resolution setting forth the Articles of Impeachment together with all annexes is hereby endorsed to the Senate.
02:46Dito magsisimulang mag-convene ang Senate Impeachment Court.
02:50Ibig sabihin, ang Senado ay magsisilbing korte kung saan uupo bilang hukom ang mga Senador at tatawagin silang Senator Judges.
03:01Sila ang magsisiyasat sa mga ebidensya laban o pabor sa impeach official.
03:06The court having been organized and the Articles of Impeachment having been presented,
03:12let a writ of summons be issued to the Vice President Zara Zimmerman Duterte,
03:17who is directed to file her answer within a non-extendable period of 10 days from receipt.
03:23Ang writ of summons ay dokumentong ipinapadala ng Impeachment Court para ipagbigay alam sa impeached official ang mga akusasyon laban
03:32sa kanya.
03:33Opesyal din itong inuutosan ng opisyal na maghahain ng kanyang tugon at magpakita sa korte oras na magsimula ang trial
03:41proceedings.
03:43Maglalabas din ang Impeachment Court ng mga sapina.
03:47Ito ay ang formal na utos para humarap ang mga testigo o ilabas ang mga kinakailangan ebidensya.
03:54Kabilang sa mga ebidensya ang pwedeng ipresenta sa Impeachment Court ay ang mga dokumento, testimonya o official records.
04:03Sa paglilitis, tatanungin ang na-impeached na opisyal kung siya ba ay may sala o guilty o walang sala o
04:10not guilty
04:11sa bawat batayan na isinasakdal sa kanya sa Articles of Impeachment.
04:17Pero pwedeng piliin ang impeached official na magpadala ng kanyang kinatawan o abogado para ipahatid ang kanyang tugon.
04:26Sila ang defense panel na magtatanggol sa impeached official at magpipresenta ng ebidensya
04:31at testigo kukontra sa mga aligasyon ng prosecution panel.
04:36Ang prosecution panel naman ay binubuo ng mga kongresista at private prosecutors o mga abogadong mag-uusig ng kaso laban
04:45sa opisyal.
04:47Isasalang nila ang mga ebidensya at testigo sa mga akusasyon laban sa impeached official.
04:53Ang mga testigo o witness ay dadaan sa cross-examination,
04:57kung saan sasagot sila sa mga katanungan para subukin ang kanilang kredibilidad
05:03o suriin kung naisasabi ba talaga sila ng totoo.
05:07Matapos ang closing arguments ng bawat panig, tatapusin na ang trial
05:12at pagkakaroon ng deliberation ang senator judges.
05:16Dito nila pag-uusapan at pagdinilayan kung ano ang kanilang boto.
05:22Ang verdict o hatol ay yung ibinoto ng two-thirds ng lahatang miyembro ng senado o 16 mula sa 24
05:30senator judges.
05:33Yan ay posibleng maging akwital kung saan mapapangwalang sala ang opisyal at mananatili siya sa pwesto
05:40o conviction kung saan siya'y mahatulang guilty.
05:45Kapag na-convict ang isang impeached official, matatanggal siya sa pwesto.
05:50At habang buhay na hindi makakahawak ng anumang opisina sa gobyerno.
05:57Ako po si Sandra Aguinaldo para sa GMA News.
Comments