00:00Çalışmalarımız 3. yılında yeniden start aldı.
00:03Burası Ankara ili Çubuk ilçesi Melişaköy'nde bulunan Roma dönemi olarak tarihlendirdiğimiz Kaplıcamam kazıları olarak biz kendimiz selendirdik.
00:13Tabii öncesinde kaynaklarda burayla ilgili Osmanlı hamamı olarak geçmekti ama bizim çalışmalarımızda buranın Osmanlı değil,
00:20ilk olarak geç Roma döneminde arkeolojik verileri göre kullanıma başlandığını ve 1974 yılına kadar aralıksız olarak kullanıldığını bilmekteyiz.
00:30Burada konuşmuş olduğumuz köyünün ileri gelenleri, yaşlı amcalar bizimle sohbetlerinde 1974 yılına kadar burada yüzdüklerini,
00:39buradan sıcak suyun çıktığı ve kanal aracılığıyla eğlendiklerini anlatmaktadır.
00:44Fakat 1974 yılında burası tepelik bir alan, daha aşağı bir alanda sonda açılması nedeniyle buradaki sıcak su buradan çekilmiş ve
00:53hamam kaderine bırakılmış.
00:55Yaklaşık 50 yıl boyunca o şekilde kalan hamam, çalı çırpı ağaca bürünmüş, yapının yan duvarları, blokları çökmüş ve tamamen görünür
01:06değildi.
01:062024 yılında biz ilk çalışmalara başladığımızda öncelikle hamamımızın içini temizledik, havuz kısmını, oradaki büyük blokları dışarı çıkartıp onları tasnifledik.
01:16Ve gördük ki yapılan bloklarla buranın Roma dönemi mimar özelliği taşıdığı görülmekte.
01:23Tabii şu anki çalışmalarımızda buranın sadece bir kaplıcı hamamı olarak kullanıldığını, diğer bölümlerinin var olup olmadığını bilmiyoruz biz.
01:31Bunu da ilerleyen çalışmalarda veya jiradar çalışmalarımızda tespit etmeyi düşünüyoruz.
01:36Tabii iki yıl boyunca biz hamamın altıgen olan havuzlu kısmı, kaplıcı kısmında temizlik çalışmaları yaptık.
01:43Zemini bulmaya yönelik çalışmalar devam ediyor ve yan duvarların düşerek zemini kapattığı üzerine de toprakla örtüldü.
01:51Biz bu toprakları temizlikten sonra blokların orada atıl durumda bulunduğu isti şeklinde onları tespit ettik.
01:58Tabii bu ülke çalışmalarımız yine hamamın havuz kısmında zemini bulma çalışmaları devam ediyor.
02:04Ayrıca hamamın çevresinde de temizlik çalışmalarımız var.
02:08Hamamı tarihlendirebileceğimiz buluntular da gelmekte.
02:11Özellikle geç Roma dönemine ait üzerinde bezimenin olduğu bir seramik bizim tarihlendirmemize oldukça yardımcı olmuştu.
02:18Bizim dezavantajımız şu, kullanıldığı dönemde kullanımı terk edilmiş olsaydı Roma döneminde,
02:24üzeri toprakla kapansaydı gerçekten o döneme ait fazla buluntu bulacaktık.
02:28Ama sürekli 2000 yıl boyunca hiç terk edilmeden aralıksız 1974'e kadar kullanıldığı için maalesef arkeolojik veri yönünden zayıf kalmaktadır.
02:38Ama yine İslami döneme ait erken Osmanlı diyebileceğimiz seramiklerimiz, yine yüzük buluntularımız, çivi buluntularımız vardı.
02:47Tabii bu hamam ilk yapıldığında tek kubbeli, üzeri örtülü, etrafı duvarla çevrili bir hamam olmalıydı.
02:52Çünkü kaplıca hamamı sıcaklığı koruması gerekiyor, örnekleriyle birlikte kapalıydı.
02:58Ama maalesef geçen yıllarda çatı çöktü, yan duvarlar çöktü ve hamam işlevini kaybettikten sonra da zaten kaderine terk edildi.
03:07Bizim çalışmalarımızda da yeniden bir hız aldı.
03:10Bizim tabii buradaki kazı amacımız öncelikle arkeolojik kazı ve temizlik çalışmalarını gerçekleştirmek.
03:16Daha sonra restorasyon projeleri hızlayarak hamamı ilk kullanımına, ilk kurulduğu güne getirmek.
03:23Tabii biz amacımız ticari değil, turistik amaçlı.
03:26Buradan sıcak suyun akışını sağlayarak ışıklandırma ve bir çatı projesiyle hamamızı koruma altına almak.
03:33Tabii köy içerisinde bahçe duvarlarında bazı bölümlerde hamamdan gittiğini düşündüğümüz bloklar da var.
03:39Biz burada yine bir kapalı bir ön açık bina yaparak o köydeki bütün buluntuları, bizdeki buluntuları burada koyarak bir sergi
03:48sergilemek ve turizme bir katkı sağlamak.
03:51Çünkü günümüzde biliyorsunuz kaplıca, termal, şifa çok önemli.
03:56Belikşahım'a da bu alanda hizmet etmiş önemli bir yer.
03:59Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürümüzün izinleri ve ödenekleri yanında Çubuk Belediyesi ve Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi'nin destekleriyle biz
04:10bu kazı çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
04:12Tabii ödeneğimiz çok az sponsorumuz yok.
04:15Bu yüzden çalışmalarımız oldukça sınırlı ve yavaş gitmekte.
04:19Umarım ilgilenen, burayla ilgilenen biri olup ödeneğimiz arttığı zaman bizim amcımız fazla iş gücüyle hamamın diğer bölümlerin olup olmadığını,
04:31o dönemde buraya tedaviye gelen insanların nerede konakladığını ya da günübirlik bir turizm merkezi olduğunu bunları ispatlamak istiyoruz.
04:38Tabii bunun için de ödenek bekliyoruz.
04:41Umarım ödenek destek oluruz, biz çalışmalarımızı hızlandırırız.
04:45Güzel bir ilmek sağlarız.
04:47Evet, hamamızın bir önemi de var.
04:49Mustafa Kemal Atatürk, 1933 yılında İsmet Ünlü ile Melikşay Köyü zeyretinde bu hamam yapısına gelerek hamamın havuz kısmında fotoğrafları var.
04:59Ziyaret etmişler.
05:01Tabii o dönemde termal ve sıcak su tedavi verinin önemi bir kez daha Atatürk döneminde görmekteyiz.
05:35Özellikle bu seramik çok hoşumuza gitti çünkü ilk defa bu renkte buluyoruz.
05:40Selçuklu seramiği olduğunu düşünüyoruz.
05:43Bunun için de buradan genellikle yeşil sırlı İslami dönem seramikleri çıkıyor.
05:54Evet, burada 1933 yılında çekilmiş bir fotoğrafımız var.
05:58Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet Ünlü'nün Melikşay Köyü ziyaretinde bu hamamı da ziyaret etmiş.
06:04Bunu nereden anlıyoruz?
06:06Bize kalan şu alttaki ve şu alttaki bloklar burada.
06:10En güzel ispatımız bu ziyaretin şu yatay bloğun birebir aynısı olması.
06:14Bakın görüyorsunuz.
06:15Biz çocukluğumuzda buranın su olduğu 74 yıla kadar bura faal kullanılıyordu.
06:23Burada tünel vardı.
06:26Bu hamamın içindeki havuzdan girerdik.
06:29Bu mevcut kayaların oyulmuş yerinden geçer aşağıya geçerdik.
06:35Yani bunun altında bir tünel var.
06:38Herhalde sudan dolayı ortadık.
06:40Su aşındırmış olur.
06:42Küçükleyebiliriz.
06:44Bayağı onlar da böyle kanal yaptıktan bir tünel arzıdan dolanıyordu.
06:48Buradan.
06:50Evet olalım.
07:23İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar