- 19 dakika önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00:07Efendim hoş geldiniz CNN Türk ekranlarına ben Kaan Temeltaş ve gece haberleriyle karşınızdayız.
00:00:13ABD Başkanı Donald Trump 7-8 Temmuz'da Ankara'daki NATO zirvesine Cumhurbaşkanı Erdoğan için geleceğini söyledi.
00:00:20Trump ayrıca jet motoru konusunda da Türkiye'nin istediği şekilde hareket edileceğini ve Ankara'nın istediği gibi satış sürecinin ilerleyeceğini
00:00:29söyledi.
00:00:30Çok sıcak açıklamalardı bunlar konuşacağız konuklarımızla ve tabi ABD Başkanı Trump Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesine Cumhurbaşkanı Erdoğan'a duyduğu saygıdan
00:00:40dolayı gideceğini de belirtti.
00:00:42Bunu da ifade edelim bütün bu açıklamaları ekranlarınıza getireceğiz.
00:00:45Gazeteci Zeki Gümüş ve İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Canan Tercan bizlerle birlikte.
00:00:51Canan Hanım hoş geldiniz Zeki Bey hoş geldiniz.
00:00:54Hoş bulduk.
00:00:55Dilerseniz teşekkürler dilerseniz bir açıklamaları genel hatlarıyla toparlayalım.
00:01:01Bütün izleyenlerimize de belki kaçıranlar varsa kaçıranları da hatırlatalım sonra üstüne konuşmaya başlayalım.
00:01:07Şimdi bütün bu açıklamalar Temmuz ayında Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesi öncesinde Beyaz Saray'da NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'yi kabul
00:01:15etmişti.
00:01:15Trump orada gerçekleşti ve görüşme sırasında ABD temsilcimiz Yunus Paksoy'un sorularını yanıtladı.
00:01:23Trump Türkiye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hakkında biraz önce ifade ettiğimiz dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
00:01:30NATO zirvesinin Türkiye dışında başka bir ülkede düzenlenmesi halinde katılmayabileceğini belirtti.
00:01:37Ve Erdoğan'a duyduğum saygı sayesinde gidiyorum ifadesini kullandı.
00:01:42Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı güçlü bir lider olarak nitelendirdi Donald Trump.
00:01:47Erdoğan iyi bir arkadaşım, çok iyi bir lider, harika bir ordu kurdu ifadelerini kullandı.
00:01:53Bununla birlikte tabii Türkiye'nin askeri kapasitesine de değindi Donald Trump.
00:01:57İnsanlar Türkiye'nin askeri açıdan ne kadar büyük ve güçlü bir ülke olduğunun farkında değil değerlendirmesinde bulundu.
00:02:04Bu da ayrı bir başlık.
00:02:05Türkiye'nin talep ettiği F-35 savuş uçakları ve jet motorları konusuna da değindi ve olumlu mesajlar verdi.
00:02:12Türkiye'yi memnun edecek bir şeyler yapacağım dedi.
00:02:15Satış sürecinin Türkiye'nin beklentileri doğrultusunda ilerleyeceğini ifade etti.
00:02:20Türkiye'ye büyük bir hediye paketiyle mi gidiyorsunuz sorusuna sanırım yanıtını verdi.
00:02:25Öte yandan ABD başkanı, başkan yardımcısı, düzeltiyorum J.D. Vance, ABD'li yetkililerin Türkiye'nin Rus yapımı S-400 hava
00:02:33savunma sistemi nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri yasalarına uyum durumunu değerlendirmeye sürdürdüğünü açıkladı.
00:02:38Bu da farklı bir açıklama olarak kayda geçti.
00:02:41Canan Hanım sizinle başlayalım.
00:02:43Trump'ın açıklamaları Türkiye ile ilgili.
00:02:45Önemli başlıklar var ama ben dilerseniz F-35 savuş uçaklarıyla ve jet motorları konusundaki olumlu mesajlarıyla başlayayım.
00:02:52Evet şimdi çok önemli bir görüşme, çok önemli bir açıklama.
00:02:56Böyle kritik bir zamanda Donald Trump yine Sayın Cumhurbaşkanımıza övgüler yağdırdı.
00:03:00Türkiye'nin ordusunun ne kadar kuvvetli olduğunu vurguladı.
00:03:04Türkiye'ye olan güvenini de tazeledi.
00:03:06Şimdi çok kritik dönem yaşıyoruz.
00:03:08Nasıl bir dönem yaşıyoruz?
00:03:09Sürmüz-Boğazı krizinin aşılmaya çalışıldığı 60 günlük mutabakat sürecinin başladığı bir dönemdeyiz.
00:03:15Bu çok önemli.
00:03:16Peki bu neden önemli?
00:03:17Kartların yeniden dağıtıldığı süreçler içerisinde.
00:03:20Şimdi Sayın Cumhurbaşkanımızla Donald Trump iki dönemdir birlikte çalışıyorlar.
00:03:25Dolayısıyla birbirlerini ölçüp biçip tarttılar ve nihai noktaya vardılar.
00:03:31Şimdi hep konuşulan bir şey vardı.
00:03:33İtalya Başkanı Giorgio Meloni ile Donald Trump'ın çok yakın ilişkilerinden bahsediliyordu.
00:03:38Giorgio Meloni'nin çok fazla sevdiğini söylüyorlardı Donald Trump'ın.
00:03:42Geldiğimiz noktada...
00:03:43Selfie krizi yaşandı.
00:03:44Ciddi krizler yaşandı.
00:03:47Geldiğimiz sadece selfie krizi değil.
00:03:48Daha öncesinde NATO'nun destek vermemesi, Hürmüz-Boğazı krizinde üstlerini kullandırmayacağını açıklaması vs.
00:03:56Meloni ile götüremedi.
00:03:58Fakat Sayın Cumhurbaşkanımızla uzun süreli bir ilişki ve insanlar, arkadaşlarına, dostlarına ya da müttefik oldukları ülkeyi tanımak için tabii ki
00:04:08bir takım süreçlere ve bir takım olaylara ihtiyaç duyarlar.
00:04:11Bunlar geçti.
00:04:13Dolayısıyla çok önemli bir açıklama.
00:04:15Peki neden önemli bir açıklama?
00:04:16Biraz önce kartlar yeniden dağıtılıyor dedim.
00:04:18Şimdi İsrail'e baktığımızda Türkiye'ye karşı açıklamalar var ciddi anlamda.
00:04:23Yunanistan'a baktığımızda yine Türkiye'nin karşısında cephelenen bir Yunanistan, İsrail'le birlikte çalışan, Fransa'dan destek alan ve Balkanları da
00:04:30kendilerine kalkan yapmak isteyen bir ülkeler birliği görüyoruz.
00:04:34Bunun karşısında Türkiye'ye vurgu yapılması, Türkiye'ye övgü yapılması tabii ki hem Yunanistan açısından hem İsrail açısından çok fazla
00:04:43anlam ifade ediyor.
00:04:44Yani ayağınızı denk alın demekte oluyor.
00:04:47Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri'nin müttefik olması şu süre içerisinde çok kıymetli.
00:04:52Bu açıklamada o yüzden çok önemli diyebiliriz.
00:04:55Zeki Bey siz neler söylersiniz?
00:04:57Şöyle bir dönem yani NATO'nun aslına bakarsanız çok önemli toplantılarından bir tanesi olacak.
00:05:017-8 Temmuz Ankara zirvesi zaten belli oluyor.
00:05:05NATO ile ilgili yeni gelişmeler, NATO'nun belki de bir Orta Doğu'daki ayağının oluşması ve buna liderlik edecek olan Tayyip
00:05:16Erdoğan, Recep Tayyip Erdoğan Cumhurbaşkanı olarak.
00:05:19Ve burada bu gece aslında CNN Türk ve Yunus çok güzel bir habercilik de yaptı.
00:05:25F-35'lerin bizim 35'lerimiz hazır orada biliyorsunuz ama programdan çıkarıldığımız için gelmiyor.
00:05:34Ama çok yakın bir zamanda belki bununla ilgili yani bu hediye paketin içerisinde acaba bu var mıdır yok mudur bunu
00:05:40da göreceğiz.
00:05:42Arkasından Kaan'ın motorları.
00:05:44Bu çok çok önemli.
00:05:45Bunun onaylandığını Reuters'da geçmiş gördüğüm kadarıyla.
00:05:49Bunların onaylandığını ve Türkiye'ye verileceği ile ilgili çok önemli bir şey.
00:05:53Çünkü bizim yapmış olduğumuz savaş uçağımız Kaan'la ilgili en büyük problem zaten motor konusundaydı.
00:06:01Ve bu motor konusunun çözülmesi anlamına geliyor ki Türkiye'nin savunma sanayine çok önemli bir katkıda bulunacağını net bir şekilde
00:06:09görebiliriz.
00:06:09İkincisi, üçüncüsü Erdoğan'ı severim onun için gidiyorum diyor.
00:06:14Yani Erdoğan'ı sevdiği için geliyor.
00:06:16Normalde evet Trump katılmayacaktı.
00:06:20Çünkü katılmayacağını da bazı emarelerden anlamıştık.
00:06:24Şimdi bu durumda ben Erdoğan'ı davet ettiği için katıldım demesi de çok çok önemli.
00:06:30Neden önemli?
00:06:31Avrupa ile Amerika'nın NATO konusunda çok büyük derin görüş ayrılıkları var.
00:06:36Bu gittikçe de derinleşiyor.
00:06:39Ve güvenlik şemsiyesi olarak Avrupa'nın biliyorsunuz güvenlikle ilgili sıkıntıları var.
00:06:45Bunun oluşturulması, tekrar inşa edilmesi bununla ilgili çok büyük problemler var.
00:06:51Ve dünyanın gözünün Ankara'da olacağı bir ortamda Rutte ile beraber orada görüşürken
00:06:57Türkiye ile ilgili, Cumhurbaşkanı ile ilgili bu şekilde olumlu sözlerin söylenmesi aslında çok çok önemli.
00:07:05Ve Türk ordusunun çok güçlü, kuvvetli olduğunu söylüyor.
00:07:09NATO'nun ikinci kuvveti olduğu söyleniyor ama bence Türkiye'nin ordusu NATO'nun birinci ordusudur.
00:07:16Hani tamam o mühimmat anlamında veyahut da sayı anlamında...
00:07:20Ordu geleneği.
00:07:21O Amerika'nın ordusuna ama bu işler insanla biter.
00:07:25Bizim de askerlerimiz biliyorsunuz çok iyi bir şekilde yetiştiği için bana göre birinci ordusudur NATO'nun.
00:07:33Bu da çok çok önemli ve birçok noktada artık var ya çözülmüş birçok problemimiz var.
00:07:39Yani Biden zamanında çok problemimiz vardı.
00:07:42Bu problemler teker teker teker çözülüyor.
00:07:46Bunlar da şu anda da bu iki üç tanesi burada çözülmüş oluyor.
00:07:50Bu çok çok önemli.
00:07:51Şimdi Trump'ın ilk döneminde de yine benzer sorunlar vardı.
00:07:55Ama tabii ikinci dönemiyle birlikte farklı bir Trump gördük.
00:07:58Farklı bir yaklaşım gördük.
00:07:59Farklı açıklamalar gördük.
00:08:01Söz konusu tırnak içinde hediye paketi diyeceğim.
00:08:04Çünkü hediye paketi olarak adlandırıldı.
00:08:06Yani Trump da bunu bu şekilde adlandırdı.
00:08:09Bu yeniliklerin olması ya da Türkiye'nin yıllardır mücadele ettiği konularda artık bazı sorunların çözülebilmiş olması ne kazandıracak peki Türkiye
00:08:18'ye?
00:08:19Türkiye çok önemli bir...
00:08:21F-35 çok özür dilerim.
00:08:22Bir ek daha yapacağım.
00:08:24F-35 konusunu o kadar uzun zamandır konuşuyor ki.
00:08:28Şu an hani o dönem işte bizim mesleğimize başlayan arkadaşlarımız meslekte yıllarını bitirdi.
00:08:34Artık neredeyse farklı farklı pozisyonlara geldiler.
00:08:37Çok çok çok eski bir konu.
00:08:38Ve herkesin bu konuyla ilgili ister istemez bir fikri var.
00:08:42Bir şekilde yeni krizler, küçük krizler oluştu.
00:08:46Eklemlendi.
00:08:47Farklı noktalara gitti.
00:08:49Başka tartışmalara alet oldu.
00:08:50Ama günün sonunda F-35 krizi çözülemedi.
00:08:53Ama çözülecek gibi de gözüküyor işte.
00:08:55Trump'ın açıklamaları bunu gösteriyor.
00:08:57Zeki Bey'in de söylediği gibi uluslararası basında artık yer almaya başladı.
00:09:00Bu kadar büyük bir sorunun çözülmesi.
00:09:02Bir de tabii Yunanistan durumu var.
00:09:03Yunanistan, Yunan lobisinin de karşı bir faaliyette olacağını öngörebiliriz.
00:09:07Neler söylersiniz?
00:09:08Şimdi F-35 krizi tabii çok ciddi bir krizdi.
00:09:12Ama sadece sizin de belirttiğiniz gibi F-35 krizi yoktu.
00:09:15Çok farklı krizler de yaşadık bugüne gelene kadar.
00:09:19Fakat şimdi geldiğimiz noktayı değerlendirirsek biraz önce kısaca bahsetmeye çalıştım.
00:09:23Bir İsrail lobisi var.
00:09:25Ciddi anlamda Türkiye karşısında çalışıyor.
00:09:27Bir Yunan lobisi var.
00:09:28Bir de Türkiye'nin ABD ile olan müttefikliği var.
00:09:31Bakın bugün bu açıklamanın yapıldığı ortama bakalım.
00:09:35Kim var Donald Trump'ın yanında?
00:09:36NATO Başkanı Mark Rutte var.
00:09:38E peki geçtiğimiz yıllarda NATO nerede toplandı?
00:09:41Hollanda'da toplandı.
00:09:42Peki Donald Trump gitti mi geçtiğimiz sene?
00:09:44Gitmedi.
00:09:45Ve Mark Rutte'nin yanında bunun bu açıklamanın yapılması aslında farklı bir gösterge.
00:09:52Avrupa Birliği'ni temsil eden Avrupa Birliği'nde Avrupa Birliği içerisindeki Hollanda'da bir dönem başkanlık yapan Mark Rutte'nin başkanlık
00:10:00yaptığı ülkede ve yine NATO Başkanı iken gitmedi Donald Trump.
00:10:04Ve çok fazla eleştirildi hatırlayalım o dönem neden gitmedi diye Rubio gitmişti.
00:10:08Fakat özellikle Sayın Cumhurbaşkanımızın adını vererek buraya geliyor ve bunu da Mark Rutte'nin yanında söylüyor.
00:10:14Şimdi Avrupa Birliği ile ilişkilerini zayıflatan bir Trump dönemi gördük.
00:10:172025'te iktidara gelmesiyle birlikte öncelikle ne yaptı?
00:10:21Vergileri arttırdı.
00:10:22NATO'nun baskısı vardı zaten yüzde ikilik olan bütçeleri yüzde beşe çıkartmıştı.
00:10:26Bir yandan Avrupa'yı zayıflatan bir Trump var ve Avrupa'ya alternatif olarak Asya'ya geçiş kapısı olarak da konumlandırdığı
00:10:34bir Türkiye var.
00:10:35Dolayısıyla Donald Trump burada aslında Avrupa'ya da mesaj vermek istiyor.
00:10:38Ben Türkiye'ye gidiyorum bundan sonra önemli müttefikim Türkiye ona göre demek istiyor.
00:10:42Bu bizim için çok önemli.
00:10:44Şimdi biz Donald Trump ile konuşurken sadece biz NATO toplantısından bahsetmiyoruz.
00:10:49Rusya-Ukrayna meselesinden bahsediyoruz, Gazze meselesinden bahsediyoruz, Lübnan'dan bahsediyoruz, İran'dan bahsediyoruz, Yemen'den bahsediyoruz, Somali'den bahsediyoruz, Sudan'dan bahsediyoruz.
00:10:57Türkiye'nin içerisinde bulunduğu coğrafya itibariyle o kadar çok çatışma alanı var ki ve Türkiye bunların hepsinde aktif ve pek
00:11:05çoğunda ara bulucu rolünde ve ülkelerde tabii ki sağlık üniteleri ve gıda üniteleri anlamında destek verici.
00:11:12Tek bir bölgede ara bulucu rolünde değil aslında Türkiye.
00:11:16O da tabii Gazze'ye yönelik gerçekleşen soykırımda.
00:11:19Orada da zaten İsrail'de herhangi bir ara bulma ihtimali söz konusu olmadığı için.
00:11:23Evet ama Barış Konseyi'nde Türkiye yine aktif olarak rol aldı ve bu da neyi getirdi?
00:11:31Tamam sonuçlanmayan bir süreç fakat ateş kes oldu, ambargo kalktı.
00:11:36Yani orada da bir ilerleme var.
00:11:37Dolayısıyla Türkiye'siz bir barış masası yok.
00:11:40Tepki koyuyor, iradesi var.
00:11:42Ve o irade de bir şey ifade ediyor.
00:11:44Pek çok ülke tepki koyuyor, pek çok halk ayaklanıyor.
00:11:47Fakat Türkiye'nin iradesinin Amerika Birleşik Devletleri'nde yankı bulması çok önemli.
00:11:52Bu noktaya biraz belki de vurgu yapmak gerekiyor.
00:11:55Hani hep konuşulan bir şey var.
00:11:57İşte Amerika Birleşik Devletleri Trump'ın ilk döneminde Türkiye ile tersleşti vs.
00:12:01İşte ne konuşuluyor özellikle papaz krizinden bahsediliyor vs.
00:12:06E tamam papaz gitti biz ne aldık?
00:12:08Suriye'ye.
00:12:09Yani bugün Suriye üzerinde bizim söz hakkı sahibi olmamız,
00:12:14Türkiye'nin orada önemli bir pozisyonda olması,
00:12:18Ahmet Şahra ile birlikte üniter bir yapıya evrilmesi Suriye'nin çok önemliydi.
00:12:21Ve Donald Trump yönetimi bizim hep yanımızda oldu.
00:12:24Bakın PKK'nın tasfiyesi sürecinde yine yanımızda.
00:12:28Bugün biz neyi konuşuyoruz?
00:12:30Sürmiz krizini konuşuyoruz, İran'ı konuşuyoruz.
00:12:32Peki İran meselesinde biz ara bulucu rolü olarak hep Türkiye'yi gördük.
00:12:35Orta Doğu ülkelerine karşılık vermemeleri gerektiğini,
00:12:38Amerika ile ara buluculuk yaptığını,
00:12:40arka kapı diplomasisini ilerlettiğini biliyoruz ülkemizin.
00:12:43Dolayısıyla bu Türkiye'ye ne kazandırır?
00:12:45Türkiye'nin şu anda eli Orta Doğu'da, Kafkasya'da ve pek çok bölgede,
00:12:49Afrika'da dahil olmak üzere çok iyi.
00:12:51Bundan sonraki süreçte de Donald Trump'la olan bu münasebetimiz sebebiyle
00:12:55çok daha iyi noktaya gelecektir diye düşünüyorum.
00:12:57Zeki Bey demin derin düşüncelere dağıldı.
00:13:00Konuyla ilgili anlatırken.
00:13:01Bakıyorum.
00:13:03Şöyle, şimdi Canan Hanım'ın anlattıklarının üstüne şöyle küçük bir ek yapmış olayım ben de.
00:13:10Sonra Zeki Bey sözü size bırakalım.
00:13:12İran'dan bahsettiniz.
00:13:14İran'la yaşanan savaş, Amerika Birleşik Devletleri'nin, Türkiye'nin ara bulucu rolü.
00:13:18Tabi burada Pakistan'ın biraz daha ön plana çıktığını gördük ama
00:13:21oradaki neden Amerika'dan ziyade biraz daha İran'ın.
00:13:25Belki bu süreçte talebi ya da beklentisiyle doğru orantılı olabilir.
00:13:29Ama günün sonunda evet Canan Hanım çok önemli bir noktaya değindi.
00:13:33Türkiye şimdi NATO üyesi ülkeler diyoruz ve NATO üyesi ülkeler içinde sorumluluklarını ki bunu Trump da zaten dile getirdi.
00:13:40Önceki konuşmalarında sorumluluklarını yerine getirmediğini ifade ettiği ülkeler var.
00:13:45Bunların hepsi Avrupa Birliği üyesi ülkeler.
00:13:47Daha az savunma sanayine yatırım yapanlar ya da işte silahlanmaya daha az yatırım yapanlar.
00:13:53Bunu nasıl artık okursak okuyalım.
00:13:54Bu ülkelere sitem etmişti Trump ilk geldiği günlerde.
00:13:58Ve özellikle ikinci görevine başladıktan sonra, ikinci dönemine başladıktan sonra
00:14:04Türkiye ile Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Donald Trump'ın, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'nın
00:14:09çok fazla konuda ortak fikirleri olduğunu, özellikle bölgeye yaklaşımda, Orta Doğu'ya yaklaşımda
00:14:15çok fazla konuda ortak fikirleri olduğunu gördük.
00:14:18Şimdi Zeki Bey şöyle bir parantez açmış olalım ya da şöyle bir konuya geçmiş olalım dilerseniz.
00:14:25Biz bu ortak fikirleri ya da biz bu diplomatik anlamda sağlanan ilişkiyi, başarıyı nasıl adlandırırsak adlandıralım.
00:14:35Gelecekte hangi noktada görebiliriz Amerika Birleşik Devletleri Türkiye ilişkileri açısından?
00:14:38Şimdi geçmişe birazcık kısa bir bakış yapalım.
00:14:42Çünkü bir Yunan lobisi durumu gerçeği, tabii işin diğer noktasında Yahudi lobisi gerçeği de söz konusu.
00:14:50Tabii ki lobiler çalışacak.
00:14:51Yani sonuç itibariyle lobi işte yasal ve çalışıyor.
00:14:55Ve burada para çok önemli.
00:14:56Yunan lobisi, Ermeni lobisi, Yahudi lobisi, Siyonist lobi tabii ki çalışıyor, çalışacaktır da.
00:15:01Ama burada aslına bakarsan Amerika'nın Orta Doğu'yu ve Türkiye'yi okuyamayan bir stratejist grubu vardı.
00:15:10Yani bu Trump'ın belki birinci döneminde, daha önceki Obama döneminde ve Biden döneminde, yani bunlar çok fazla etkiliydiler.
00:15:21Ve etkili oldukları için de Orta Doğu'da çok yanlış kararlar aldılar.
00:15:25Yani birçok şeyde de biliyorsunuz bataklığa saplandılar, birçok noktada yapamadılar.
00:15:30Aynı şekilde İran'da da olduğu gibi.
00:15:32Yani İran'ın savaşının aslında hiçbir nedeni yok.
00:15:37Yani girmesi için bir sebebi yok.
00:15:38Hani bana kimse nükleer silahı, balistik füzeyi veyahut da hürmüzü, petrolü falan bunları anlatmasın.
00:15:46Sonuç itibariyle bu İsrail'i isteğiyle ve İsrail'i tamamen İran'ı yok etmek, rejimi değiştirmek için uğraştıkları,
00:15:54petrolden gelir alabilmek için yapmış oldukları bir faaliyette.
00:15:57Aynı şekilde Orta Doğu'da da bu tür faaliyetleri yaptılar.
00:16:02Yani geçmiş dönem için söylüyorum.
00:16:03Fakat Trump iş adamı.
00:16:05Bakın iş adamı. İş adamı olduğu için çok fazla değişik bir bakış açısı var.
00:16:10Mesela Groenland'ı isterken niye Groenland'ı istiyor?
00:16:14Avrupa çünkü paradan anlıyor.
00:16:15Başka bir şeyden anlamıyor.
00:16:17İki yüzlü.
00:16:18Standartları iki çifte standartlı.
00:16:20Ondan dolayı diyor ki veririm parayı diyor alırım diyor.
00:16:23E aynı şekilde gitti ne yaptı?
00:16:25Maduro'ya aldı.
00:16:2650 milyon doları verdi.
00:16:28Maduro'ya aldı.
00:16:29Ve oradaki petrolleri kendine bağladı.
00:16:31Ama İran'da bu çalışmadı.
00:16:34İşlemedi.
00:16:34Neden?
00:16:35Çünkü İran farklı.
00:16:36Halk devreye girdi.
00:16:38Yani halk devreye giriyor.
00:16:39Eleştirse bile oradaki güncel rejimi sonuçta bir ülke başladı.
00:16:44Tamam belli bir noktaya kadar başarılı oldunuz mu?
00:16:46Kardeşim oldunuz.
00:16:47Niye?
00:16:48Çünkü Ali Hamene'yi öldürdünüz.
00:16:4960'a yakın lideri öldürdünüz.
00:16:5112 gün savaşında 30'a yakın bilim adamını ve komutanı öldürdünüz.
00:16:55Tamam.
00:16:55E öldürdüğü zaman İran çöktü mü?
00:16:58Adamlar da ona göre almışlar.
00:17:00Onun yerine bu gelecek.
00:17:01Bunun yerine bu gelecek.
00:17:02Sistemi kurmuşlar.
00:17:03Ve sistem çökmedi.
00:17:05İran çökmedi.
00:17:06Çökmediği için de güçlü silahlarını da adamlar 50 yıldan beri tamam ambargo altında ama bir şeyler de yapmışlar.
00:17:12Yaptıkları için de ne oldu?
00:17:14Demir kubbeyi deldiler mi?
00:17:15Deldiler.
00:17:16İsrail'i pes ettirdiler mi?
00:17:17Ettirdiler.
00:17:18İsrail zaten Amerika'ya tamamen bu işi ihale edip işte bunun içerisinden körfez ülkeleriyle İran'ı birbirine savaştırıp kendisi oradan
00:17:27Lübnan'da ilerleyecek bir takım şeyler alacaktı.
00:17:29Fakat işlemedi bu.
00:17:30Yani şimdi burada Trump ne diyor?
00:17:34Diyor ki ben diyor Türkiye'ye dedim ki diyor bu savaşa girme dedim o da tamam dedi diyor.
00:17:40Ama aynı şekilde buradaki işte bir takım terör grupları diyelim BKK, PYD, PKK neyse işte PKK yok gerçi ama ötekiler
00:17:50onları harekete geçirebilecekken Türkiye diyor ki yapmayacaksın bunu yaparsan diyor ben devreye girmek zorunda kalırım dedi diyor.
00:17:58Trump açıkladı bu akşam ve bunun karşılığında da Türkiye bu olaya müdahil olmadı.
00:18:05Dikkat edersen olmadı evet.
00:18:07Yani Türkiye'ye...
00:18:07Bu arada Türkiye'nin bu olaya müdahil olmaması da zaten ulusal çıkartı.
00:18:11Zaten Türkiye'nin böyle bir isteği yok zaten de ama sonuç itibariyle belki de savaşın gidişat seyri civarında olabilir.
00:18:20Sorumluluk olabilirdi.
00:18:20Olabilirdi yani bu olmaz diye bir şey yok ama sonuç itibariyle Türkiye'nin böyle bir isteği ve talebi yoktu.
00:18:26Ve sonuç itibariyle geldiğimiz nokta Trump'ın Türkiye'yi iyi bir şekilde anlamış olması, Trump'la ilişkilerimizin iyi olması, Türkiye
00:18:34'nin önemini, liderliğini, bölgedeki etkinliğini anlayan bir başkan olması.
00:18:41Şimdi dünyada birçok noktada Trump işini yapıyor mu kardeşim yapıyor, vurduğu yerden ses getiriyor mu ses getiriyor.
00:18:48Şimdi güçlü bir Amerika var.
00:18:49Bu güçlü Amerikanın başkanının Türkiye ile arasının iyi olması bizim için iyi bir şey.
00:18:53İstedikleri kadar konuşsunlar, istedikleri kadar tamamen eleştirsinler.
00:18:57Türkiye'nin önemli olan bizim kendi çıkarlarımız.
00:19:00Türkiye'nin çıkarları.
00:19:02Yani işte burada tutup da havili tersinden okşamanın anlamı yok.
00:19:07Yani sonuçta dik etmenin anlamı yok.
00:19:09Sonuç itibariyle Türkiye'yi anlayan, Türkiye ile dost ilişkiler içerisinde olmaya çalışan bir Amerikan başkanı var.
00:19:16Ama bu da bizim kara kaşımız, kara gözümüz için değil.
00:19:20Türkiye'nin yapmış olduğu yatırımlar var.
00:19:22Bu yatırımlar neler?
00:19:24İşte savunma sanayimize yatırımlar yaptık.
00:19:27Bölgede işte ordumuzu iyi bir hale getirdik.
00:19:30Veyahut da değişik değişik yatırımlar.
00:19:32Bir yatırım daha var.
00:19:33Yani konu sadece belki para da değil.
00:19:34Türkiye'nin belki iyi niyet yatırımı da söz konusu olabilir.
00:19:37Çünkü var olan bütün savaşlarda, sadece ara bulucu değil.
00:19:42Rus-Ukrayna Savaşı'nı örnek olarak gösterelim.
00:19:45Rus-Ukrayna Savaşı da bence çok önemli bir örnekti.
00:19:47Soft power, yumuşak bir çöp.
00:19:49Evet, evet.
00:19:49Bu da soft power, evet dediği gibi Canan Hocam'ın.
00:19:52Yani gerçekten çok soğun.
00:19:53Bir tarafı olmadı savaşlarının.
00:19:54Bir tek yerdi Türkiye tarafı.
00:19:55Ama her tarafla görüşen, bak her tarafla görüşen bir Türkiye.
00:20:0010 gün önce Dışişleri Bakanımız neredeydi?
00:20:03Rusya'daydı.
00:20:04Peki, 7-8 Temmuz'da Türkiye'ye bütün Rusya'nın düşmanları,
00:20:10düşmanı diyelim, liderleri Türkiye'ye gelecekken ne dedi Putin?
00:20:16Hakan Fidan'a dedi ki, ben Sayın Erdoğan'a saygı duyuyorum.
00:20:21Çok selam söyleyin, selamlarımı iletin.
00:20:23Ve ondan sonra da Türkiye'yle ilgili övgü dolu sözler söyledi.
00:20:27Bu önemli bir şey.
00:20:29Bak Türkiye'nin biraz önce senin söylediğin işte soft power'u.
00:20:32Çünkü niye?
00:20:33İyi niyet yatırım yapmış, her tarafla iyi geçirmiş,
00:20:36her tarafa uluslararası hukukla gitmiş ve göz hizasında gitmiş.
00:20:40Kimseye emredici bir şekilde olmamış ve kazan kazan formülüyle gitmiş hep.
00:20:45Her yere, Afrika, Avrupa, her tarafa bu şekilde gitmiş.
00:20:50Onun için Türkiye'nin gerçekten bu anlamda önemli bir ülke konumuna gelmesi bence çok önemli.
00:20:58ve 7-8 Temmuz'da, bakıyorsun bitir diye, 7-8 Temmuz'da, 7-8 Temmuz'da NATO ile ilgili bence çok büyük bir
00:21:08kırılma noktası olacak.
00:21:10Bana göre çok büyük kararlar alınacak, önemli karar alınacak ve bundan Türkiye çok güçlü bir şekilde çıkacak diye düşünüyorum.
00:21:17Canan Hanım, sizce Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye arasında özellikle şu son Trump'ın ikinci dönemiyle birlikte gelişen ilişkiler,
00:21:26bu gelişen ilişki gelecekte nasıl bir etki oluşturacak?
00:21:30Bir tarafta Siyonist lobiyi konuşuyoruz, diğer tarafta Yunan lobisini konuşuyoruz.
00:21:34Hala da o lobiler Zeki Bey'in de ifade ettiği gibi çalışmaya devam ediyorlar.
00:21:38Ama Türkiye ile de Amerika arasındaki ilişkiler her ne kadar Türkiye'nin yaptığı yatırımlardan kaynaklı olsa da şu anda gayet
00:21:47iyi gibi gözüküyor.
00:21:48Bilmiyorum, neler söylersiniz?
00:21:50Şimdi lobiler çalışıyor dedik. İsterseniz kısaca öncelikle ondan bahsedelim.
00:21:56Şimdi Yunanistan'ın Türkiye'ye karşı biliyorsunuz fevriği söylemleri var.
00:22:00Ve bu fevriği söylemler Güney Kıbrıs'ta da yankı buluyor.
00:22:04Bir tarafta Lübnan'da ciddi çatışma alanıydı.
00:22:08Lübnan'da çatışma çıktı.
00:22:10Güney Kıbrıs'a İran Savaşı süresi içerisinde füze geldi.
00:22:14Oradaki İngiltere üstüne.
00:22:16Ve biz Avrupa Birliği ülkelerinin filolarının buraya geldiğini gördük.
00:22:21Fransa'sından Hollanda'sına kadar 16 tane ülkenin filosu buraya doğru yola çıktı.
00:22:26Ve Kuzey Kıbrıs'tan bir açıklama yapıldı.
00:22:28Denildi ki adada garantör Türkiye, İngiltere, Yunanistan, diğer ülkelerin burada olma hakkı var mıdır?
00:22:35Hangi sahikle buradalar?
00:22:36Bunu uluslararası hukukta nasıl açıklayacaksınız?
00:22:39Gibi bir açıklama yapıldı.
00:22:41Şimdi dönüp bakalım.
00:22:42Akdeniz ciddi bir paylaşım alanı.
00:22:44Neden?
00:22:44Jeopolitiği çok önemli.
00:22:45Yeraltı kaynakları çok önemli.
00:22:47Trans yollar üzerinde.
00:22:48Dolayısıyla Akdeniz tarihsel perspektifinin devamı olarak hala ülkelerin gözdesi olan bir pozisyonda.
00:22:56Doğu Akdeniz hasreten çok önemli.
00:22:58Çünkü Asya, Afrika ve Avrupa'ya geçiş kapısı.
00:23:02Siz bu yollardan her tarafa çok rahatlıkla ulaşabiliyorsunuz.
00:23:05Peki, İsrail lobisiyle çalışan Yunanistan, hani hep şundan bahsediyoruz, işte ordu olarak küçükler, insan sayısı olarak azlar ya da teknoloji
00:23:15olarak Türkiye'nin gerisindeler.
00:23:17Neden bize bu kadar ciddi kafa tutuyorlar diyoruz ya, onun arkasına baktığımızda Yunanistan'ın o fevri söylemlerinin arkasında İsrail'in
00:23:25olduğunu görüyoruz.
00:23:26Peki, İsrail sadece güneyden mi hareket ediyor?
00:23:30Hayır.
00:23:31Balkanların yeniden dizayn edildiği bir süre içerisindeyiz.
00:23:35Şimdi bakalım Gazze olaylarına.
00:23:37Gazze olaylarında işte İspanyol çok önemli açıklamalar yaptı.
00:23:40Arkasından Slovenya çok önemli açıklamalar yapmıştı.
00:23:43Slovenya Başkanı Robert Kulop'un açıklamaları işte devamlı Sanchez'de aynı perspektifteydi.
00:23:48Seçimler oldu biliyorsunuz geçtiğimiz birkaç hafta, bir ay önceydi zannediyorum.
00:23:53Robert Kulop kazandığı halde başkanlık koltuğuna oturamadı.
00:23:58İsrail'le çalışan muhalefet getirildi ve yeniden İsrail'le birlikte savunma anlaşmaları yapıldı.
00:24:04İsrail'le birlikte çalışacağını belli eden muhalefet iktidara geldi.
00:24:08Medyaya baktığımızda da İsrail'in kara kutu operasyonu ve seçimleri manipüle ettiğini medya aleni bir şekilde yazdı.
00:24:16Halk da buna tepki verdi, sokaklar açıldı.
00:24:19Yani İsrail, Slovenya seçimlerinde etkili oldu mu? Oldu.
00:24:21Arnavutluk'ta bir sokak olayına neden oldu.
00:24:24Evet çok güzel Arnavutluk'tan devam ediyoruz.
00:24:27Teker teker bakanları sayabiliriz.
00:24:29Hatta şöyle çok özür dilerim araya çok küçük bir ek yapacağım.
00:24:31Amerika Birleşik Devletleri'ni severiz ama diye tırnak içinde söylüyorum Arnavutluk halkı.
00:24:36Severiz ama hani tırnak yine tırnak içinde bu kadar da abartmaya gerek yok.
00:24:40Minvalinde bir söylem oluştu halk tarafında.
00:24:43Şimdi Arnavutluk'ta Sazan Adası'ndan çok fazla bahsediliyor.
00:24:47Sazan Adası'nda işte tatil köyü yapılacak denildi.
00:24:49Kim?
00:24:50Kuşner.
00:24:50Yahudi lobisinin en önemli adamı Trump'ın da damadı.
00:24:53Anlaşıldı ki aslında o Sazan Adası çok kritik bir geopolitik noktada.
00:24:58Akdeniz'e, Akdeniz'de olacak bir çatışmada çok önemli bir üst konumundaki ada.
00:25:02İkinci Dünya Savaşı'ndaki pozisyonu çok önemli bu adanın ve sadece İkinci Dünya Savaşı'ndaki pozisyonu değil bununla birlikte adanın
00:25:11altı tamamen derhizlerle dolu ve mühimmat deposu olarak tüneller şeklinde kazılmış.
00:25:18Yani aslında Sazan Adası'nı ele geçiren jeopolitik olarak Akdeniz'de çıkacak savaşlarda üstünlük elde edecek.
00:25:25Yani bunun bir tatil köyü projesi olmadığı anlaşıldı.
00:25:28O yüzden halk isyan etti ve tabii ki Arnavutluk'tan ciddi anlamda arsa satın alıyordu İsrail'liler ve sadece İsrail'liler
00:25:36değil Avrupa Birliği vatandaşı olan Yahudilerin de İsrail kökenli Yahudilerin de Arnavutluk'tan ciddi anlamda arsa almaları halkı galeyana getirdi.
00:25:46Biz ülkemizi Yahudilere bırakmıyoruz diye.
00:25:49Şimdi Arnavutluk, Slovenya, Bulgaristan'da seçimler oldu.
00:25:52Seçimlerden önce halk sokaklara çıktı.
00:25:54Yine İsrail yanlısı bir hükümet oraya getirildi.
00:25:57Geçtiğimiz, zannediyorum dün ve evvelsi gündü, neresi Bosna Hersek'te muhalefet yine İsrail'le birlikte çalışıyor.
00:26:05Netanyahu ile görüşme yaptılar.
00:26:06Bütün politikalarınızı destekliyoruz dediler.
00:26:09Romanya ile Yunanistan'ın çok önemli bir gaz anlaşması var.
00:26:12İsrail de Romanya'ya Yunanistan üzerinden müdahale etmek istiyor.
00:26:16Dolayısıyla Balkanlar'da istihbarat ve güvenlik anlamında, Sırbistan çok önemli, Sırbistan güvenlik anlaşmalarını ve istihbarat anlaşmalarının tamamını kiminle yaptı?
00:26:26İsrail'le yaptı.
00:26:27Balkanlar'da konumlanan bir İsrail Yunanistan'la cephe alarak Türkiye'ye karşı duruyor.
00:26:33Biz şimdi Yunanistan'ın Türkiye'ye karşı söylemlerini sadece Yunanistan olarak algılamamalıyız.
00:26:38Yunanistan ve İsrail'in Balkan lobisiyle birlikte çalışmaları olarak algılamalıyız.
00:26:42Bu çok önemli.
00:26:44Bunun karşısında düren bir Türkiye-Amerika birlikteliği de aslında ciddi bir challenge, meydan okuma diyebiliriz biz buna.
00:26:54Ve bu çok önemliydi.
00:26:55Netanyahu'nun geldiğimiz noktada Trump'la ayrışması ve Türkiye ile ABD'nin yakınlaşması da bundan sonraki pozisyonunda Türkiye ve İsrail
00:27:06ilişkilerini, Türkiye ve Balkan ilişkilerini ciddi anlamda etkileyecek.
00:27:10Tabii ki Donald Trump'la birlikte, Amerika ile birlikte çalışmak hem Türkiye'nin hem de Amerika'nın karşılıklı menfaatlerindedir.
00:27:17Ama bunu defaatle izah ediyorum ve altında özellikle çiziyorum.
00:27:21Hani bu Amerika dedi Türkiye yaptı, Türkiye dedi Amerika yaptı değil.
00:27:24Uluslararası ilişkilerde realist politikalar vardır.
00:27:27Dolayısıyla karşılıklı...
00:27:30Karşılıklı, tabii ki komşunuzla ilişkiniz de öyledir.
00:27:33Bir tabak çorba siz getirirsiniz bir bardak çay, o ikram eder.
00:27:36Bunun geniş perspektifini düşünelim.
00:27:38Ülkeler arasında da münasebetler tabii ki mütekabiliyet esası üzerinden gider.
00:27:42Yani siz de destek olursunuz.
00:27:45Bu istihbarat anlamında da öyledir.
00:27:46Aranan bir suçlu varsa siz destek olursunuz, siz de aranan varsa onlar da olur.
00:27:50Ya da tabii ki mülk edinme olabilir, çok farklı yerlerde çekilebilir.
00:27:53Bunu böyle mütekabiliyet esası üzerinden okuyarak Türkiye'nin dünyanın en güçlü ülkeleriyle ortak olmasını
00:28:00bundan sonraki pozisyonlarında da Türkiye'nin pozisyonunu da güçlü pozisyonuyla birlikte
00:28:05daha da kuvvetli bir hale getireceğini vurgulamak gerekir.
00:28:08Peki burada Zeki Bey ekleyeceğiniz var mı bu arada Canan Hanım'ın söylediklerini?
00:28:12Yani...
00:28:12Genel hatlarıyla böyle diyorsunuz.
00:28:13Genel hatlarıyla böyle.
00:28:14Şu benim için yine önemli bir detay.
00:28:17Şimdi İsrail'de özellikle hem Başbakan Benjamin Netanyahu hem Ben Givir, İçgüvenlik Bakanı
00:28:25İsrail'in ardı ardına açıklamalar yaptılar.
00:28:28Bu açıklamaların muhatabı konumuzu dağıtmayacağız bu arada.
00:28:30Yapılan açıklamalar bizim esas gündem maddeniz yine ona bağlayacağız.
00:28:33Sadece şu detaya da bakmak isterim yani bir vurgu yapmak isterim.
00:28:37Hem Ben Givir hem Netanyahu.
00:28:40İkisi de belki en çok işte reyting alan isim.
00:28:46Çünkü açıklamaları çok sert açıklamalar ve bir o kadar da tepki çeken açıklamalar.
00:28:51Ve dünya tarafından da İsrail denilince bilinen isimler oluyorlar ister istemez.
00:28:55Netanyahu ve Ben Givir.
00:28:57Amerika'dan ayrı bir savunma, Amerika'dan ayrı bir askeri yatırım, Amerika'dan ayrı silahlar,
00:29:04Amerika'dan ayrı bir askeri strateji benimsenmesi gerektiğini ifade ettiler.
00:29:12Söylemeye başladılar.
00:29:13Söylemeye başladılar.
00:29:14Burada yine bugün yaptığı açıklama Trump'ın Türkiye ile ilgili.
00:29:18Bu neden önemli?
00:29:20Bu bence tarihi bir açıklama.
00:29:21Çünkü bu kadar ileri gittiğini görmemiştik Donald Trump'ın.
00:29:24Geçmişte de, ondan önce de.
00:29:25F-35'ler konusunda, motor konusunda, jet motor konusunda bu kadar ileri gittiğini,
00:29:31neden ileri gitti diyorum.
00:29:32Çünkü bir önceki programda, Fulya Öztürk'ün sunuldu, akılçı emiri programında da arkadaşımız Yunus bağlandı.
00:29:38O da söyledi.
00:29:38Karşı çalışan ve Trump'ın her yaptığı açıklamada, Türkiye ile ilgili, Erdoğan ile ilgili yaptığı her olumlu açıklamayı
00:29:46eleştiren bir kitle de, ciddi bir kitle de var.
00:29:49Ve o kitleye karşı da aslında bu kadar net durmamıştı Donald Trump.
00:29:54Zaten konuşmalarında dikkat edersen beni eleştirecekler ya, beni arkamdan konuşacaklar ya falan diyor zaten.
00:30:01Ayrıca, bakın İsrail'in başbakanına ilk defa makul ol diyen kişi Trump'tır.
00:30:08Ki J.D. Vance de şöyle bir açıklama yaptı, yine aynı hükümet olduğu için söylüyor.
00:30:13Silahları kimden aldığınızı iyi bilin.
00:30:15İsrail'e söyledi bunu.
00:30:16Tabii İsrail'e söyledi.
00:30:18Şimdi şöyle bir şey, tabii ki şimdi bugünlerde dediğiniz gibi,
00:30:21aslında Netanyahu'nun veyahut da öteki böyle azgın bakanlar var ya,
00:30:25Ben Gavir gibi, Smotrich gibi falan,
00:30:26Bunlar ne diyorlar?
00:30:28İşte biz Amerika'ya şimdiye kadar yaptıkları için teşekkür ederiz.
00:30:31Biz kendi güvenliğimizi, kendimizi sağlayacağız, kendi silahlarımızı.
00:30:35Keşke yapsalar.
00:30:37Keşke yapsalar.
00:30:39Ya bunu yapamayacaklar o kadar net bir şekilde ki, yani ortada,
00:30:45hani İsrail demek, yani bir bakıma, şimdi İsrail'in her şeyi yapabileceğini falan zannediyor.
00:30:50Bizden de bazıları bunu bu şekilde düşünüyor.
00:30:53Hani İsrail yapar, eder falan.
00:30:56Ya arkadaşlar, bu İsrail, bizim Mavi Marmara gemimiz gittiği zaman çuvalladı.
00:31:01Yapmış oldukları katliamlar, yani 12 tane biliyorsunuz vatandaşımızı orada katlettiler, şehit ettiler.
00:31:10E orada yani her şey bütün dünya seyretti.
00:31:13Niye?
00:31:14Basit bir canlı yayın aparatıyla seyrettiler.
00:31:17Yani İsrail demek, her şey demek değil.
00:31:20Bunların çuvalladığı çok şey var.
00:31:22Hani demir kubbe delinemiyordu, hani İsrail var ya hiçbir şekilde bir şey yapılamıyordu, aldı elindi.
00:31:29Amerika'nın desteğine rağmen.
00:31:31Amerika'nın desteğine rağmen delindi.
00:31:34Yani keşke yapsalar da, keşke Amerika'nın hiçbir şekilde...
00:31:38Çünkü bunların yaptığı katliamlara, bunların yaptığı böyle mütecavüz tutumlara, tecavüz tutumlara, tacizci tutumlarına
00:31:47aslında bütün ülkeler Amerika'nın güdümünde olduğu için, şemsiyesi altında olduğu için ses çıkarmıyor.
00:31:54Yoksa İsrail diye bir şey yok.
00:31:57İsrail'in, aslına bakarsanız, bir kağıttan kaplan olduğunu bilmemiz lazım.
00:32:02Ha bilişimde güçlüler, ondan sonra işte yani asker, polis devleti, bunlar hepsini kabul ediyoruz.
00:32:10Ama bunlar, hem kaç defa Lübnan'dan, affedersiniz, kuyruğunu kıstırıp geri dönen devlet.
00:32:18Lübnan'dan Hizbullah'la kavga ederken, bak 2006'ta kaçtılar, 2024'te kaçtılar.
00:32:23Yani İsrail öyle, dediğimiz gibi güçlü değil ama kendilerini güçlü göstermek istiyorlar.
00:32:28Kendilerini böyle, yani dev aynasında görmek istiyorlar.
00:32:31Bunları bilmemiz gerekiyor.
00:32:33Hani bunların, ben bu açıklamalarında da aslına bakarsanız çok da fazla.
00:32:37Netanyahu zaten kaybetmiş bir adam.
00:32:40Yani önümüzdeki seçimlerde de büyük bir ihtimalle kaybedecek.
00:32:43Ha bu, şu kaybettiği zaman, ho, her şey bitti.
00:32:45Öyle bir şey yok tabii ki.
00:32:46Sonuçta yine oradaki aşırı sağ partilerden bir tanesi büyük bir ihtimalle gelir.
00:32:52Netanyahu'nun bir kopyası olur.
00:32:53Onu da zaten söyleyelim burada şu anda.
00:32:56Ama İsrail'i keşke Amerika'dan kendini bağımsız bir şekilde kendi savunma sanayini üretse ve yapsa.
00:33:02Bu kadar kopyası olur mu, bu konuda hemfikir olamayabiliyor.
00:33:05Bu kadar kopyası olur mu, tam kopyası olur mu, emin olamayabilirim.
00:33:09Bu kaç seneden beri, 2011 miydi?
00:33:12Yani 15 seneden beri şeyin başı.
00:33:14Şöyle de bir durum var.
00:33:15Netanyahu'nun kendi iç siyasetinde, İsrail'in iç siyasetinde çözmesi gereken çok ciddi hukuki süreçler.
00:33:22Evet.
00:33:23Doluysuzluk davaları.
00:33:23Şimdi çok uzun süre Cumartesi günü İsrail'de sokaklara çıkıldı.
00:33:29Rehineler için bazı eylemler yapıldı.
00:33:31Netanyahu'nun yargılanması için de tabii ki.
00:33:33Yok işte öncesinde de aynı.
00:33:35Yine Cumartesi günü Netanyahu'nun yargılanması için yapılan protestolar vardı.
00:33:40Ki biz bu ekranlarda sizlerle de konuştuk bunu.
00:33:42Yani Netanyahu çok uzun süredir bıçak sırtında ve hatta işte bu söz konusu soykırımı yürütmesinin, önüne gelen ülkelere savaş açmasının,
00:33:53böyle fütursuzca savaş açmasının temel nedeni de kendi iktidarını devam ettirebilmek Netanyahu'nu şeklinde değerlendirmeler de var.
00:33:59O yüzden tam kopyası olur mu?
00:34:01Tam kopyası olmaz ama benzeri olur diyelim.
00:34:04Yani ama bunun kadar tabii ki.
00:34:06Daha sırt çantası boş biri gelmiş.
00:34:07Bunun kadar büyük katil olabileceğini belki de düşünemeyebiliriz.
00:34:11Evet dediğiniz gibi bir tık daha düşük olabilir ama sonuç itibariyle politika değişmeyecek.
00:34:15Kaan Bey yani sonuç itibariyle İsrail'in mütecavüz tutumları, katliamcı tutumları, soykırımcı tutumları veya politikaları değişmeyecektir.
00:34:23Bu artık açık ve net bir şekilde ortada.
00:34:25Ama burada biz Amerika'ya şimdiye kadar yaptıkları yardımları için teşekkür ediyoruz.
00:34:30Bundan sonra savunma sanayimizi kuracağız, edeceğiz.
00:34:33İşte büyük güçlü olacağız.
00:34:34Onlar bir kere hayal.
00:34:36Yani siz bu kadar çok düşmanınız varken, bu kadar çok her yere saldırırken, her tarafa savaş ilan ederken sizin güçlü
00:34:44olma şansınız yok.
00:34:46Sadece biraz önce Canan Hocam da söyledi.
00:34:49Kendileri işte Türkiye'nin önünü almaya çalışıyorlar.
00:34:52İran'ın önünü almaya çalışıyorlar.
00:34:54İşte onunla bununla iş birliği yapmaya çalışıyorlar.
00:34:57Yunanistan'la iş birliği, Güney Kıbrıs'la iş birliği.
00:35:01Ya bunların hepsi, bakın Yunanistan dediğiniz yer 10 milyon nüfuslu bir yer.
00:35:06Yaptıkları bir iş de yok.
00:35:07Turizme bel bağlamışlar.
00:35:09Tamam mı?
00:35:09Türkiye'den 3 kişi gidecek de, tamam mı?
00:35:12Oradan birazcık...
00:35:12Ya önümüzdeki 30 yılları ipotek altında olan bir devlet Yunanistan.
00:35:17Yani onun için...
00:35:19Güney'e zarar, NATO'ya zarar, hiçbir katkısı yok.
00:35:20Her tarafa, hiçbir şey yaptığı yok, hiçbir katkısı yok.
00:35:24Yani bak Ermenistan bir tane liderlere akıllı çıktı, Türkiye ile iş birliği yaptı ve bundan sonra kazanacak.
00:35:30Ekonomik olarak da kazanacak.
00:35:31Bak ben sana söyleyeyim.
00:35:34Yani bu iş böyledir yani.
00:35:36Sonuç itibariyle böyle öngörüsü açık bir lider gelir.
00:35:42Ülkesini bir şekilde bir yere götürür.
00:35:44Yani bulunduğu konuma göre götürür gider.
00:35:48Türkiye yani yıllardan beri biliyorsunuz ama işte son 20 yılda gelinen nokta bu.
00:35:56Peki bu dakikadan sonra, belki Temmuz'dan sonra hangi Amerika ile Türkiye arasında tıkanmış konuların çözülmesini
00:36:04ya da daha hızlı ilerleme sağlanmasını beklemeliyiz Canan Hanım?
00:36:08Ben bundan sonra mütefikliğin daha da artacağını düşünüyorum.
00:36:11Şimdi Zengezur Koridoru'nun açılmasıyla birlikte Güney Kafkasya'da daha etkin olmaya başlayan bir Amerika Birleşik Devletleri yönetimini görüyoruz.
00:36:20Geldiğimiz noktada Orta Asya ülkeleri çok kıymetli bir hal aldı.
00:36:26Neden?
00:36:26Petrol var, doğalgaz var, nadir elementler var.
00:36:29Yani dünyanın ihtiyaç duyduğu o kıymetli materyallerin ve yeraltı kaynakların bulunduğu bir bölge.
00:36:34Ve yavaş yavaş Rusya'dan uzaklaşmaya da çalışan bir bölge.
00:36:38Rusya korkusu ve Çin korkusuyla yıllardır muhatap olan bir bölge.
00:36:42Şimdi Ukrayna'da savaş çıktığında, hiç unutmuyorum, master öğrencileri, şunu söylemişlerdi Kazakistanlı öğrenciler,
00:36:49biz çok korkuyoruz, Ukrayna'da savaş çıktı.
00:36:52Zaten Kırım'ın işgaliyle birlikte aslında başlamıştı bu korkumuz.
00:36:56Bize sıra gelecek diye korkuyoruz.
00:36:58Çin mi daha önce saldırır, Rusya mı daha önce saldırır, bunun paniğini yaşıyoruz diyorlardı.
00:37:04Geldiğimiz noktada bu ülkelerde ciddi bir panik var ve Rusya'ya karşı Amerika'ya bir eğilim başladı mı başladı.
00:37:10Avrupa Birliği ülkeleri de keza bir pek çok anlaşma yapmaya başladılar.
00:37:14Bir şekilde Avrupa'ya entegre etmeye çalışıyorlar bu ülkeleri.
00:37:18Avrupa Birliği üyesi olarak değil ama farklı anlaşmalarla, ikili anlaşmalarla, farklı masalarla kendi yanlarında bu ülkeleri görmek istiyorlar.
00:37:25Kazakistan yine İsrail'le ne yaptı? İbrahim anlaşması yaptı.
00:37:29Peki neden yaptı?
00:37:30Amerika Birleşik Devletleri'nin desteğini almak için savunma sanayi adına, kendi güvenliğini garanti etmek adına Asya'da konumlandı.
00:37:38Peki Türkiye'nin konumuna baktığımızda ne görüyoruz?
00:37:41Zürstü Ukrayna Savaşı'nda tabii ki kilit noktada olan bu problemi çözebilecek olan bir ülke.
00:37:46Asya ülkelerine baktığımızda Orta Asya ülkelerine özellikle artık Türkistan diyoruz bu ülkelere ki çok da güzel bir tabir oldu bence
00:37:54de.
00:37:54Türkistan ülkelerine baktığımızda Rusya ve Çin'i çıkartırsanız orada zaten Türkiye'yi görmüş olursunuz.
00:38:00Dolayısıyla Rusya ve Çin'e karşı alternatif olarak ABD'nin müttefiklik yapması gereken ülke Türkiye.
00:38:08Dolayısıyla ABD sadece Orta Doğu politikalarında Türkiye ile çalışmak istemiyor.
00:38:14Güney Kafkasya'da da Türkiye'yi yanında görmek istiyor.
00:38:17Şimdi bakalım Ermenistan ve Azerbaycan anlaşmasından işte bahsettiniz.
00:38:22Ermenistan'ın rolündeki değişiklikten bahsettiniz.
00:38:25Bu anlaşmada tabii ki Trump'ın rolü var.
00:38:28Türkiye'nin rolü var.
00:38:29Bu çok önemli bir anlaşmaydı.
00:38:31Yıllardır devam eden bir sürtüşmenin bitimiydi.
00:38:33Peki bundan sonra ne olacak?
00:38:35Artık o yol güvenli hale gelecek.
00:38:37Hani biraz önce bahsettiğimiz işte nadir elementlerin yeraltı kaynaklarının olduğu yol Avrupa'ya çok daha rahat transfer edilebilecek.
00:38:45Nereye üzerinden?
00:38:46Türkiye üzerinden.
00:38:47Dolayısıyla bundan sonraki süreçte Türkiye ve ABD'nin birlikteliğini biz hem Körfez ülkelerinde yani Orta Asya'da şey Orta Doğu'da hem
00:38:56Orta Asya'da görmeye devam edeceğiz.
00:38:58Ama muhtemelen bu ikisinin bir araya gelmesiyle birlikte şimdi Afrika önümüzdeki süreçte çok önemli bir paylaşım alanı olacak ki zaten
00:39:06olmaya başladı.
00:39:06Pek çok noktada iç çatışmalar var.
00:39:09Çatışma olan bölgelere baktığımızda mutlaka nadir element ve altın gibi önemli maddeleri görüyoruz.
00:39:16Bundan sonra bu birlikteliğin muhtemelen yeni önümüzdeki çatışma alanı olan Afrika'da da birlikteliğin devam ettiğini muhtemelen göreceğiz biz.
00:39:26Çünkü orada da Fransa'ya karşı ve Rusya'ya karşı bir cephe oluşturulmaya çalışılıyor.
00:39:31Bunun da altını çizmek gerekir.
00:39:32Afrika mı yoksa başka bir alan mı?
00:39:36Ne dersiniz Zeki Bey?
00:39:37Ya da başka hangi konularda, hangi tıkanmış konularda Türkiye ile Amerika ile ilgili?
00:39:44Yok şimdi şöyle yani bir dönem öncesine göre tabii ki çok tıkanmış noktamız vardı.
00:39:49Yani işte Kağan'lar F-35, Kağan motorları F-35'ler FETÖ sorunu vardı biliyorsunuz.
00:39:56Yani işte ele başının ölmesiyle birlikte en azından birazcık ama hala daha alttan alta devam eden bir sorun var.
00:40:07Halk Bankası davası vardı.
00:40:09En büyük sorunumuz da PKK, YPG.
00:40:12Yani bunlar mesela aslına bakarsanız bitti.
00:40:15Ondan sonra Suriye ile olan irtibatımız, ilişkimizi, Suriye'nin şu anda Türkiye ile birlikte müttefik olması, Türkiye'ye müttefik olması
00:40:25aslında bunlar önemli konular.
00:40:28Yani bunlar hep Amerika'nın bir takım şeylerde yol açmasıyla aslında bakarsanız oluşan şeyler.
00:40:33Bunlar çözüme kavuştu mu, kavuşuyor mu?
00:40:36Yani önümüzdeki dönemde de birçok noktada bence olacak diye düşünüyorum.
00:40:44Yani bu daha iyi bir noktaya gelecek diye düşünüyorum.
00:40:49Çok basit bir dille Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ilgili ya da Türkiye ile ilgili olumlu bir şey söylediğinde konu bundan
00:41:00ibaret kalmıyor aslında.
00:41:01Burada bunu anlayabiliyoruz çok net bir şekilde.
00:41:04Türkiye'nin yıllardır çözülemeyen, bu 30 yıllık, 40 yıllık çok daha ötesine dayanan sorunlarının bile belki çözülebileceği,
00:41:14uluslararası bağlantılara da kaynaklı ya da daha farklı ülkelerin müdahalesinden kaynaklı olan sorunların bile çözülebileceği anlamına geliyor aslında bugün yaşadığımız
00:41:25bu iki ülkenin ve iki ismin arasındaki iletişim.
00:41:29Bunu anlamalıyız o zaman herhalde.
00:41:30Tabii bir de şöyle bir durum var.
00:41:32Bir kere Trump ilk başta geldiği zamanlar biliyorsunuz direnen bir Pentagon vardı.
00:41:38Yani oradaki eski alışkanlıklarını devam ettiren komutanlar, Orta Doğu'daki Amerikan kuvvetlerine komutan İsrail'in komutanı gibi davranıyordu.
00:41:53İsrail'in askeri gibi davranıyordu ve onlara bir yol açıyordu.
00:41:57Burada ne oldu? YPG, PYD hepsini mesela kuruma altına aldı. Uzun bir süre biliyorsunuz çözülmedi.
00:42:04Biz Suriye'yi konuşurken koskocaman üçte birlik bir alanı ne olarak yapıyorduk?
00:42:10PKK'nın, YPG'nin, PYD'nin alanı olarak gösteriyorduk.
00:42:14Veya SDG diyorduk.
00:42:15Şimdi ne oldu? Şu anda bütün Suriye tamamlandı.
00:42:18Bunlar hep Amerika'nın müdahalesiyle, Trump'ın müdahalesiyle olan şeyler.
00:42:23Burada Trump'a ben şey yapmıyorum, övgüler düzmüyorum. Yanlış anlaşılmasın.
00:42:28Trump'ın yanlışlarını, İran konusundaki yaptıkları yanlışları, İran'a saldırmasının yanlış olduğunu.
00:42:34Yani bunları da burada tabii ki bilerek ve isteyerek söylüyorum.
00:42:40Bunların da olduğunu söylüyorum.
00:42:42Yani biz burada övgü yapmıyoruz ama ben Türkiye'yi düşünmek zorundayım ve ben Türkiye'de yaşayan bir insanım.
00:42:48Türkiye'yi önceleyerek, o nasıl diyor ki maga diyor, biz de diyoruz ki Türkiye diyoruz.
00:42:53Onun için Türkiye'nin ilişkileri, Türkiye'nin kazanımları açısından bakmak zorundayım.
00:42:59Çünkü ben Türk vatandaşıyım.
00:43:00Yani o şekilde bakmak zorundayım.
00:43:02Onun için Trump'ın bu aşamada bizimle birçok noktada çözüm ortağı olmamız, birçok noktada çözüme gitmemiz,
00:43:11yani ilişkilerde, bölgemizde ve Türkiye'nin ilerleyişine bir gram katkısı varsa bile ben bunu alkışlarım.
00:43:20Canan Hanım, ekleyecekleriniz var mı?
00:43:22Şimdi birazdan bir haberimiz var.
00:43:24Onu getireceğiz ekranlarınıza ama çok kısa bir iki cümle sizden de almış olayım.
00:43:28Ekleyeceğiniz var mı?
00:43:29Yani tabii ki Trump'la ilişkilerimiz çok önemli.
00:43:32Trump'la, yani Türkiye Cumhuriyeti ile ABD'nin arasındaki ilişkiyi sadece iki ülke ilişkisiyle liderler bazında da değerlendirmek gerekir.
00:43:40Yani Sayın Cumhurbaşkanımız da Trump'ın özel münasebetlerinin getirisi açıkçası Türkiye'ye çok oldu bu konuda.
00:43:48Bunu da üstüne biraz basmak gerekiyor diye düşünüyorum.
00:43:51Neden?
00:43:51Şimdi liderler diplomasisi denen bir olay var.
00:43:55Yani liderlerin iyi anlaşması, uzlaşması ve birlikte çalışabiliyor olması gerekir.
00:44:00Ki biz bunun meyvelerini açıkçası alıyoruz.
00:44:03Birbirlerini tanıyan ve birbirlerine saygı duyan liderler.
00:44:07Dolayısıyla Türkiye bu konumda Trump döneminde ABD ile ilişkilerinde avantajlı diyebiliriz.
00:44:13Haberden önce çok kısa bir reklam varmış.
00:44:15Bir reklama gidelim.
00:44:16Sonrasında devam edeceğiz.
00:44:30Efendim reklamların ardından kaldığımız yerden devam ediyoruz.
00:44:33Gece haberlerine konuklarımız var.
00:44:35Yine bu saat diliminde de önceki saat dilimindeki konuklarımızla devam ediyoruz.
00:44:40Tabii gündem ABD Başkanı Donald Trump'ın yaptığı açıklamalar ama çok eklemlenen açıklamalar.
00:44:46Şüphesiz bütün bölgedeki bugüne kadar yaşanan anlaşmazlıkları, sorunları, diplomatik ilişkileri belki de tekrar değerlendirebileceğimiz açıklamalar da var.
00:44:58Çünkü bir hediye paketinden bahsetti Donald Trump.
00:45:00Hemen sözü uzatmayayım.
00:45:01Konuklarımızla birlikte konuşuyorduk.
00:45:03Tekrar konuklarımıza dönmüş olayım.
00:45:05Canan Hanım bu saat dilimi diyeceğim.
00:45:07Reklamlardan sonraki dilimimize, bölümümüze, bu kısa bölümümüze sizinle başlamış olalım.
00:45:13Trump'ın yaptığı açıklamalarda Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın çağırması NATO zirvesine ve bu şekilde gelmeye karar vermesi Donald Trump'ın.
00:45:23Bence bu da önemli bir detaydı.
00:45:24O zaman belki de NATO'nun da kaderinin değiştiği ya da NATO içinde de gelmeseydi Trump hiçbir şey konuşulmayacaktı.
00:45:35NATO'nun da kaderini değiştirecek bir hamle mi oldu?
00:45:38Şimdi NATO'nun kaderini değiştirecek bir hamle neden?
00:45:42Şimdi NATO'da çok önemli mevzular var.
00:45:44Ukrayna savaşı var, hürmüz krizi var.
00:45:46Biraz önce bahsettik pek çok kriz yaşanacak.
00:45:49Bunlarla ilgili çözümler üretilecek.
00:45:51Ve Türkiye'nin sahasında bu çözümlerin üretilmesi, Türkiye'nin önderliğinde çözülmesi,
00:45:58Donald Trump'la birlikte Sayın Cumhurbaşkanımızın iştişare yapması çok önemli.
00:46:02Şimdi Donald Trump neden NATO öncesinde böyle bir açıklama yaptı?
00:46:05Hatırlayalım Birleşmiş Milletler toplantısında geçtiğimiz sene.
00:46:08Ne olmuştu? Orta Doğu ülkeleri bir araya gelmişti.
00:46:11Donald Trump ve Sayın Cumhurbaşkanımız orada başkanlık yapmıştı.
00:46:14Ve Donald Trump orada tabiri caizse lider konumunda ve ülkelerin içerisinde muhatap konumunda Sayın Cumhurbaşkanımızı işaret etmişti.
00:46:23Başkanlığı ikisi yapmıştı.
00:46:24Burada göstermişti.
00:46:26Demişti ki ben Tayyip Erdoğan'la çalışıyorum ya da Türkiye'yle çalışıyorum diyebiliriz.
00:46:30Amerika Birleşik Devletleri bundan sonraki süreçte.
00:46:32Ve bu süreci bu şekilde okuyun dedi aslında.
00:46:36Böyle bir tablo verdi.
00:46:37Şimdi de özellikle bu açıklamayı yapıyor.
00:46:40Bu açıklamayı yapmadan da gelebilirdi Trump.
00:46:41Bunları söylemeye edebilirdi.
00:46:43Fakat özellikle vurguluyor olması dünyaya karşı bir mesaj.
00:46:47Türkiye'ye karşı bir mesajdan ziyade dünyaya karşı bir mesaj.
00:46:50Bundan sonra pozisyonunuzu buna göre ayarlayın demek istiyor.
00:46:55Bu tabii ki çok kıymetli.
00:46:56Önümüzdeki süreçte de çok kıymetli birliktelikler olacağını görüyoruz.
00:47:00Şimdi Donald Trump kendisine güvenilir bir müttefik arıyor.
00:47:03Fakat bu müttefik daha önceki müttefiklerinden farklı müttefik.
00:47:08Neden?
00:47:08Daha önce Avrupa Birliği ülkeleriyle çok sıkı ilişkiler kuran, Kanada'yla birlikte ilerleyen,
00:47:13İngiltere'yle devamlı çok samimi olan bir Amerika Birleşik Devletleri görüyorduk.
00:47:18Fakat bundan sonra biz pek çok sahada Türkiye ile birlikte hareket eden bir Amerika Birleşik Devletleri göreceğiz.
00:47:23Bu neyi getirecek?
00:47:24Bu aslında dünyaya bir noktada da barışı ve sakinliği getirecek.
00:47:28Çünkü siz biraz önce özellikle vurguladınız da Türkiye'nin o yumuşak gücünü, o uzlaşmacı tutumunu ve ara bulucu konumunu dünyaya
00:47:36da servis edecek.
00:47:37Yani Amerika politikalarının Türkiye ile çalıştığı noktalarda çok daha yumuşak ilerlediğini görecek dünya diyebiliriz bundan sonraki süreçte.
00:47:44Şimdi Kaan Bey aslında bakarsanız Türkiye'nin etrafında biliyorsunuz büyük gerilimler var, savaşlar var.
00:47:53Bu bence NATO süreci içerisinde önemli bir şey.
00:47:57Yani bir Ukrayna-Rusya savaşı, en son Amerika-İran savaşı veya İsrail-Amerika-İran savaşı.
00:48:06Bunlar aslında bakarsanız güvenliği ön plana çıkardı.
00:48:11Ve savunma sanayinin önemini ön plana çıkardı.
00:48:14Bu savunma sanayinin yerli olması.
00:48:17Yani bakın şimdi Körfez ülkeleri 5-6 ay önce, 7 ay önce neyse giden Trump'a ne verdi?
00:48:23Trilyonlarca dolar para verdiler.
00:48:25Niye? Bizi koru diye.
00:48:26Peki NATO kimi koruyor?
00:48:28NATO da Avrupa'yı koruyor.
00:48:30Değil mi?
00:48:30Yani sonuç itibariyle güvenlik çok ön plana çıkmaya başladı dünyada.
00:48:36Çünkü artık ülkeler kendi savunmalarını kurmak için uğraş sarf edecekler.
00:48:41Veya yapamıyorlarsa güvenilir bir ortağa doğru yanaşacaklar.
00:48:45Şimdi Avrupa ağzının payını aldı.
00:48:47Dedi ki işte Atlantikçi güvenlik anlayışıyla Amerika ile buraya kadar.
00:48:57Yani Avrupa işte şu kadar para ayırdık, 1 trilyon euro ayırdık, 800 milyon euro ayırdık, 1 milyar euro ayırdık.
00:49:05Eee bu hemen tahtaya olmuyor ki ver parayı al güvenliği olmuyor.
00:49:09Artık Türkiye'nin önemi çok çok daha ortaya çıkmış oldu.
00:49:13Hem Amerika nezdinde hem Avrupa nezdinde hem de bölge nezdinde.
00:49:18Onun için Türkiye'nin bakın bu NATO zirvesi onun için önemli diye söylüyorum.
00:49:23NATO'nun biliyorsunuz bu bölgedeki yapılanması da çok daha değişik bir şey yapılanma gelecek.
00:49:29Zaten basınada yansıdı biliyorsunuz.
00:49:32Bu bölgedeki ülkeler önemli ülkeler olacak bu işin içerisinde.
00:49:35Ve Türkiye bölgenin lideri pozisyonuna gelecek artık.
00:49:39Buna artık var ya tamam net bir şekilde bu mesele burada Ankara'da 7-8 Temmuz'da bitmiş olabilir.
00:49:46Veyahut da şimdi bundan sonraki süreç içerisinde dediğimiz gibi güvenlik mimarisi çok önemli, savunma sanayi çok çok önemli.
00:49:53Ve kendilerini koruyamayan bir körfez ülkesi, parası bol, petrol dengini olan ülkeler var.
00:50:00Peki bunlar Amerika tarafından korunamıyor.
00:50:03Yani Birleşik Arap Emirlikleri en fazla yanaşık olan biliyorsunuz o korundu mu korunamadı.
00:50:09İran ne yaptı?
00:50:10Çat çat hepsini vurdu attı.
00:50:12Bunlarda da büyük bir ihtimalle Türkiye'ye doğru yöneliş başlayacak.
00:50:15Bakın Suudi Arabistan, Mısır, Türkiye, Katar yani bunların da birlikte bir savunma paktı gibi NATO'nun belki de bir yan
00:50:28kuruluşu gibi bir durum oluşabilir.
00:50:34Türkiye buradan gerçekten çok çok önemli bir noktaya da bu toplantıdan sonra da gelebilir.
00:50:41Evet Türkiye, bakacağız o biraz daha 7-8 Temmuz'da, 9 Temmuz'da neler göreceğimiz dedi.
00:50:46Tabii ondan sonraki süreçte tabii ki artık raporlar çıkar, eder.
00:50:51Bunu da şüphesiz hani böyle bir gün, bir yıl beklememek gerekiyor.
00:50:56Çünkü Trump'ın da mesela Canan Hanım ilk, artık son sözleri de alacağım, ilk görev dönemine baktığımızda işte orada bir
00:51:035 yıl, şimdi ikinci 5 yılını dolduruyor.
00:51:06Yaklaşık bir 10 yıllık süreçten de bahsedebiliriz.
00:51:1110-12 yılı, 13 yıllık süreçten bahsedebiliriz.
00:51:13Bu 13 yıllık süreç belki bir insan ömrü için çok uzun bir süre ama bir devlet için ya da devlet
00:51:18aklı için çok kısa bir süre, aşırı derecede kısa bir süre ve çok kısa bir sürede alınan sonuçları da görebiliyoruz.
00:51:25Son olarak eklemek istedikleriniz nelerdir Canan Hanım?
00:51:28Kısa bir dakikalık rica edeceğim sizden.
00:51:29Çok önemli bir açıklama bakın bu evet bugün bu programı bundan yıldık çünkü gerçekten çok kıymetli bir açıklama.
00:51:36Donald Trump'ın NATO öncesinde dünyaya ben Türkiye'ye gidiyorum çünkü işte buranın devlet başkanı beni aradı ben oradayım demesi
00:51:44bütün dünyaya aslında bir mesajdır.
00:51:47Şimdi bütün dünya dediğimizde de biraz önce açıkladık pek çok cephe var ve bundan sonra da kurulacak olan cepheler var.
00:51:53Donald Trump önemli bir açıklama yaptı bunu da aslında devamlı dile getirmemiz gerekir.
00:51:59Kendi pozisyonumuzu da buna göre belirleyip kendimizi değerlendirirken de bu noktada değerlendirmemiz gerekiyor.
00:52:07Çünkü herhangi bir toplantıya giderken Donald Trump böyle bir açıklama yapmıyor.
00:52:11Ben şuraya gidiyorum G7'ye gidiyorum çünkü Fransa beni davet etti demiyor.
00:52:15Dolayısıyla bu çok önemli bunu özellikle uygulamayacaktı.
00:52:19Hayır katılmayacaktı zaten yani büyük bir yol Türkiye olmasaydı yani Cumhurbaşkanı'nı davet etmeseydi katılmayacağını da zaten söylüyor.
00:52:27Türkiye'de olduğu için katılma ihtimali var ama farklı bir ülke olsaydı evet.
00:52:31Katılmama ihtimali de vardı yani.
00:52:33Evet kesin çünkü NATO'ya karşı tepkili hala %5'e çıktı ama özellikle Hürmüz'de destek vermediler.
00:52:38Donald Trump çok büyük bir hayal kırıklığına uğradı Hürmüz Boğazı'nda.
00:52:41Bu Boğaz krizi de bundan sonra NATO içerisindeki çatlakları daha da derinleştirecektir diyebiliriz.
00:52:47Size bırakalım sözü.
00:52:48Zeki Bey son olarak eklemek.
00:52:49Evet yani sonuçta Donald Trump'ın tabii ki bu açıklamaları çok çok önemli.
00:52:557-8 Temmuz'daki Ankara zirvesi bence dünyadaki NATO'nun çalışmasıyla ilgili de önemli bir kırılım noktası olacak diye düşünüyorum ben.
00:53:05Ve burada bazı şeylerin ya yümeleneceğini veyahut da yavaşlayacağını bu görüşmeler sonucunda.
00:53:14Yani biraz önce Canan Hocam söyledi yani Trump aslında NATO'ya mesafeli.
00:53:20Yani şöyle dedi aslında yanınızdayız deseler bile biz aslında bunu kabul ederdik diye söyledi.
00:53:27Demek ki adamcağız gerçekten bir böyle destek beklemiş fakat NATO yanaşmadı.
00:53:34Yanaşmamasının sebepleri de var.
00:53:35Aslında burada hani NATO'da haksız değil.
00:53:38NATO ülkeleri Avrupa ülkeleri haksız değil.
00:53:41Neden?
00:53:41Çünkü İran'a saldırmasının sebepleri yoktu.
00:53:44Bu biliyorsunuz bunu zaten hep konuşuyoruz.
00:53:46Sabaha kadar da konuşabiliriz.
00:53:48Onun için hani ama işte yanınızdayız diye bir mesaj da bekliyormuş adamcağız.
00:53:52Yani sonuçta Trump'ın da böyle bir beklentisi varmış.
00:53:56Ondan dolayı çok kızgın NATO'ya.
00:53:58Ama Rutte'de açıklamalarında şey dedi hani gelirlerinin arttığını işte Trump'ın sayesinde olduğunu falan söyledi.
00:54:07Yani birazcık onun işte gazını aldı diyelim.
00:54:11Ama sonuç itibariyle NATO ile Trump'ın arası hala iyi değil.
00:54:17Nelere gebe bu Ankara zirvesi onu da yapıldıktan sonra göreceğiz.
00:54:22Zeki Bey çok teşekkürler.
00:54:24Ben teşekkür ederim.
00:54:24Canan Hanım çok teşekkürler önemli değerlendirmeleriniz için.
00:54:27Efendim tabii şimdi konuştuk Trump'ın açıklamalarını ama bir diğer tarafta değişen dengeler var Orta Doğu'da.
00:54:34Özellikle son dönemde ortaya çıkan bir soru o da İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun sonu mu geliyor şeklinde.
00:54:41Yani onun için sonun başlangıcı mı geldi şeklinde.
00:54:44Bir dosya haberimiz var izleyelim.
00:54:46Aynı zamanda bu haberle birlikte gece haberlerini de bitirmiş olacağız.
00:54:50Saatler 6'yı gösterdiğinde A'dan Z'ye programında karşınızda olacağız.
00:54:54İyi geceler.
00:55:06İzlediğiniz için teşekkürler.
00:55:37Orta Doğu uzun zamandır böyle bir tablo görmedi.
00:55:40ABD ile İran arasında Cenevrede başlayan görüşmeler yalnızca iki ülke ilişkisini değil, bölgenin tüm dengelerini yeniden şekillendiriyor.
00:55:49Ve bu tabloda en çok tedirgin olan başkent ise Tel Aviv.
00:56:01İsrail'deki değerlendirmelere göre İran, Trump yönetiminin gerilimi azaltma ve krize siyasi çözüm arama çabasını kendi lehine kullanıyor.
00:56:09Bu da Tahran'ın bölgesel nüfuzunu artırmasına imkan tanıyor.
00:56:13Netanyahu ile Donald Trump arasındaki ipler oldukça gerildi.
00:56:17Netanyahu'nun bilhassa ABD devletlerinin İran'la anlaşma masasına oturması ve tabi ki Cenevredeki görüşmeler ve atılan e-imzalar,
00:56:27mutabakat çerçevesi olsa bile özellikle İsrail'i ve Netanyahu'yu rahatsız etti.
00:56:31Bu savaşlar başlarken ve bunları sistematik olarak bu katliamları yürütürken İsrail hangi siyasi ve stratejik kazanımları elde etti?
00:56:40İşte temel nokta burada.
00:56:42Aslında Gazze'de Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Hukuk önünde soykırım sıfatını alan bir hükümet, bir devlet siyasi ve stratejik olarak başarıya
00:56:52ulaşamadı.
00:56:53Gazze gibi sıkıştırılmış ve insan hakları açısından hiçe sayılmış bir ortamda bile bunu başaramayan bir İsrail hükümeti var.
00:57:02Elbette İsrail'in diğer birçok ülke gibi Amerikan siyasetini etkilemeye çalıştığını düşünüyorum.
00:57:07Bunu zaten kabul ediyorum.
00:57:09ABD liderlerinin bir gündemi takip ederken bunu ABD'nin çıkarları için mi, yoksa başka bir ülkenin çıkarları için mi yaptığına
00:57:17çok dikkat etmesi gerekiyor.
00:57:19Kaygılar yalnızca İran'la sınırlı değil.
00:57:22İsrail basınına göre Washington, Lübnan'ın güneyinden çekilme sürecinin tamamlanması için Tel Aviv üzerindeki baskısını artırıyor.
00:57:29Aynı baskının ileride Gazze ve Batı şeria dosyalarına da taşınabileceği konuşuluyor.
00:57:34İşte bu noktada belki de sorulması gereken soru şu, Netanyahu için sonun başlangıcı mı?
00:57:40Çünkü bir dönem İran'da rejim değişikliği ya da azami baskı konuşulurken, bugün Amerikan baskısının giderek Netanyahu hükümetine yöneldiği görülüyor.
00:57:49İsrail'in askeri seçeneklerini sınırlaması ve bazı cephelerde saldırıların durdurulmasını istemesi, Netanyahu'nun iç siyasetteki konumunu da zayıflatıyor.
00:57:59Çünkü İsrail'in özellikle Netanyahu'nun ana amacı Amerika Beşik Devletleri İran Savaşı'nın mümkün olduğunca devam etmesi ve bu
00:58:06bahaneyle, bu fırsattan yararlanarak İsrail'in Lübnan'da ve Gazze'de katliamlarına devam etmesi,
00:58:13Doğu Akdeniz'de, Güney Kıbrıs Rum yönetimi ve Yunanistan'da beraber Türkiye'ye karşı provokasyona ve saldırılara devam etmesi
00:58:20ve tabi Amerika Beşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ın bu savaşın maliyetinin giderek artması ve savaştan tabi ki hem rejimin
00:58:29değişmemesi hem de tabi ki Hürmüz Boğazı sebebiyle oluşan oldukça geniş bir jeopolitik kara delik ve jeekonomik kara delik,
00:58:36Donald Trump'ı bir an önce anlaşmaya, İran'la beraber belli bir anlaşmaya varabilmek ve daha sonra Amerika Beşik Devletleri
00:58:44'nin özellikle ticaret savaşları bağlamında Çin ve Rusya'ya karşı olan stratejilerini güçlendirmek üzere konsantrasyonu biraz da Asya Pasifiye'ye
00:58:52doğru yönlendirmek.
00:58:53Bununla birlikte son dönemde tabi İran'la gerçekleşen savaş noktasında baktığımızda Amerika ve İran'ın kendi kamuoyları nezdinde ve özellikle
00:59:02uluslararası toplum önünde bir anlaşmaya,
00:59:04bir mutabakata en azından varması sonrası özellikle Netanyahu ve Trump arasındaki anlaşmazlığın ya da iş yapış şekillerindeki farklılığın,
00:59:13birbirlerinden duyulan rahatsızlığın daha ortaya çıktığı bir zamandan bahsedebiliriz.
00:59:18Bu açıkçası Netanyahu içeride de sıkıştıran bir nokta çünkü İsrail'in bağımlılık ve bağımsızlık ekseninde geldiği noktayı tartışmaya açıyor.
00:59:28Şimdi bu da bir gerçeklik ki İsrail özellikle ABD'nin teçhizat, diplomasi ya da siyasi desteği olmasaydı bu savaşları gerçekleştiremeyecekti.
00:59:37Trump'ın tutumundaki değişim sürpriz değil.
00:59:40Önce Amerika anlayışı geleneksel ittifaklardan çok doğrudan Amerikan çıkarlarını merkeze alıyor.
00:59:45Bu yaklaşımın etkisi Kanada'dan Avrupa'ya kadar hissedildiği gibi artık İsrail'le ilişkilerde de kendini gösteriyor.
00:59:52Bazı gözlemcilere göre Netanyahu iç siyasi baskılardan kurtulmak için dış cephede yeni gerilimlere yönelebilir.
00:59:59Tarih boyunca birçok liderin iç kriz döneminde dış çatışmayı siyasi araç olarak kullandığı hatırlatılıyor.
01:00:06Ancak mevcut şartlarda hem Washington'la açık çatışmanın hem de İran'la doğrudan askeri karşılaşmanın İsrail'e çok yüksek maliyet
01:00:14çıkaracağı değerlendiriliyor.
01:00:32Peki bu tablonun içerideki karşılığı ne?
01:00:35İşte son dönem anketler ve İsrail siyaseti.
01:00:38İsrail Demokrasi Enstitüsü'nün Mayıs sonu Haziran başında yaptığı ankete göre İsrail halkının %61'i Netanyahu'nun seçimlerde yeniden aday
01:00:47olmaması gerektiğini düşünüyor.
01:00:49Aynı orandaki seçmen başbakanlar için en fazla iki dönem sınırı istiyor.
01:00:54Dikkat çeken nokta şu, bu talep sol, merkez ve sağ seçmende ortak bir zeminde birleşiyor.
01:01:00Burada tabi Netanyahu'nu bir şekilde kendi siyasetini etkileyen bir süreç de var.
01:01:05Çünkü Gazze katliamları başlamadan evvel Netanyahu Kudüs Bölge Mahkemesi tarafından yargılanıyordu.
01:01:10Ve büyük olasılıkla da zaten hapse girecekti.
01:01:14Hakkındaki yolsuzluk iddialı ve diğer suçlamalarla beraber hapse girecekti.
01:01:18Fakat Gazze katliamı Netanyahu'nun adeta yardımına yetişti.
01:01:21Ve Kudüs Bölge Mahkemesi bu kararlarında daha doğrusu bu dava sürecini erteleyerek Netanyahu koltuğunda kalmaya devam etti.
01:01:29Dolayısıyla Netanyahu'nun koltuğunda kalabilmesi için Gazze'de ve Lübnan'da katliamlar saldırılarının devam etmesi gerekiyor.
01:01:35Özellikle seçimler yaklaşıyor İsrail'de.
01:01:38Üç aylık bir süre kaldı ve iç siyasette de bir takım dengelerde oynamalar var.
01:01:43Tabi bu da Netanyahu'yu sıkıştıran bir gerçeklik.
01:01:46Yani savaş suçlusu olarak soykırım sıfatıyla anılan Netanyahu hem kendi iç hukuktaki yolsuzluk dosyalarıyla,
01:01:54hem İsrail'li askerlerin hayatını kaybettiği noktada aldığı eleştirilerle,
01:01:58hem de aslında bu üç senenin sonunda yedi cephede bakıldığında tam bir kazanım elde edememiş bir İsrail görününde,
01:02:05bir de Amerikan hükümetiyle ayrışmalar yaşandığında işte orada Netanyahu üzerinde büyük eleştiriler gerçekleşiyor.
01:02:12Bu da onun siyasi istikbaline ya da iki üç ay içerisinde gerçekleşecek seçimlerde olumsuz bir sonuç alması noktasına işaret ediyor.
01:02:20ABD'ye duyulan güven de sarsılmış durumda.
01:02:23Ankete göre İsrail'lilerin %54'ü, Trump'ın İsrail'in güvenliğine çok az veya yetersiz öncelik verdiği kanaatinde.
01:02:30Yahudi seçmende bu alandaki güven kısa sürede %64'den %41'e geriledi.
01:02:36Sandık aritmetiği de Netanyahu'yu zorluyor.
01:02:39İsrail basınına yansıyan anketlerde bugün seçim olsa Netanyahu'nun partisi Likud'un muhalefetin gerisinde kalabileceği hesaplanıyor.
01:02:47Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eysen Kot'un partisiyle Bennett Lapit ekseninin yükselişi muhalefet cephesini güçlendiriyor.
01:02:55Netanyahu karşı özellikle Naftani Bennett'in oluşturmuş olduğu blok yani muhalif blokta Netanyahu'nun siyasetine oldukça zarar verdiğini görüyoruz.
01:03:05Ama şunu kabul etmek gerekiyor.
01:03:07Netanyahu gitse bile yerine gelecek olan isim yine aşırı sağdan bir isim olacağı da tahmin edildiği üzere İsrail'in bu
01:03:13politikasına devam edeceğini söyleyebiliriz.
01:03:15Tabi Trump'un burada geleceği önemli Kasım ayında seçimler var ve Netanyahu bilassa 28 Şubat öncesinde Trump üzerinde oluşturmuş olduğu
01:03:24ciddi baskı, tehdit, hepsinin dosyaları, suikast girişimleri gibi meseleler
01:03:28Amerika Beşik Devletleri'nin İsrail'in güdümünde olduğu izlenimi yaratırken Amerikan kamuoyu da buna karşı ciddi bir tepki vermeye başladı,
01:03:37bir dip dalga oluşmaya başladı.
01:03:38Ve Donald Trump'a olan oy oranı oldukça azaldı. Amerikan halkının siyonist olmayan, evangelist olmayan halkının da İsrail'e olan
01:03:47daha tepkileri diyelim hatta nefret boyutuna ulaşan bir durum oluştu.
01:03:52Özellikle son dönemlerde Lübnan noktasında Lübnan'ın güneyinde karadan bir işgal ve insansızlaştırma yapan İsrail'in çatışmalarda hayatını kaybeden askerleri
01:04:02üzerinden de bir eleştiri olduğunu biliyoruz.
01:04:04Şimdi İsrail'in özellikle Netanyahu'nun ve aşırı sağın arzu ettiği şekilde saldırgan bir şekilde devletlerin egemenliğe saldırdığı noktada aslında
01:04:15küresel anlamda bütün eleştirileri üstüne aldığını biliyoruz.
01:04:20Şimdi buradaki vurgulanması gereken bir diğer nokta da şu, Amerika'da Biden hükümeti döneminde olsun, Trump hükümeti döneminde olsun,
01:04:28istediği birçok desteği somut şekilde de alabilen Netanyahu hükümeti, Amerika'da da ara seçimler yaklaşırken artık Amerikan çıkarlarıyla ters düşecek şekilde,
01:04:39çünkü bütün dünyanın baktığı bir noktaydı özellikle Amerika-İran savaşı.
01:04:44Şimdi burada Amerikan yönetiminden gelen eleştiriler şu şekilde, savaşın bitmesini hiç istemeyen bir Netanyahu hükümeti olduğunu söylüyorlar.
01:04:53Nitekim haberi tek yönlü okumamak gerekiyor.
01:04:56Netanyahu 2009'dan bu yana neredeyse kesintisiz iktidarda kalan ve İsrail tarihinin en uzun süre görev yapan başbakanı.
01:05:04Hazinandaki kısa süreli gerilimin ona geçici bir destek artışı sağladığı, ancak bunun dengeleri kalıcı değiştirmediği belirtiliyor.
01:05:12Seçimi erkene çekme ve dış politikada başarı hikayesi arayışı da hala masada.
01:05:17Dolayısıyla artık bu dip dalga gerçekten hükümetleri yani siyonizm desteklemek zorunda kalan hükümetleri, devletleri de zor duruma düşürdü.
01:05:24Şimdi dolayısıyla bu makas açılması Netanyahu'nun siyasi ömrü bakımından nasıl yansıması olacak?
01:05:30Bu da önemli ama benim görüşüm Netanyahu gitse bile yerine gelecek olan ismin de bu politikada devam ettirmek isteyeceğini,
01:05:37çünkü Arzumiyevut, Büyük İsrail projesi, Büyük Orta Doğu projesi zaten onların İran savaşıyla beraber
01:05:43ve daha sonra mezhepsel bir savaşın Türkiye ile İran arasının çıkmasıyla son safhaya geleceğini ümit ediyorlar.
01:05:48Dolayısıyla İran'da hazır savaş çıkmışken bunun kesinlikle durmamasını istiyorlar
01:05:54ve bunun için de Trump'a baskı yakmaya devam ediyorlar ve edecekler diyebiliriz.
01:05:59Savaşın devamlılığı Netanyahu'nun kendi siyasi istikbaliyle birlikte anılıyor ve hep söyleniyor.
01:06:06Ama aslında bunun ötesinde şöyle bir gerçeklik var.
01:06:093 yıl önceki İsrail toplumunun yaşadığı ortam ve güvenlikle bugünkü İsrail'i kıyasladığımız zaman
01:06:15içeride Netanyahu'nun çokça eleştirildiği bir başka konuda ortaya çıkıyor.
01:06:18Sonuçta ortaya çarpıcı bir paradoks çıkıyor.
01:06:21Orta Doğu'nun en etkili gücü olmayı hedefleyen İsrail,
01:06:24bugün savaş ve barışla ilgili temel kararların çoğunda Washington'un tercihlerini beklemek zorunda.
01:06:30Netanyahu'nun hareket alanı ise hem Amerikan politikalarıyla,
01:06:33hem Cenevredeki müzakerelerle hem de içerideki anket ve seçim takvimiyle daralıyor.
01:06:39Netanyahu'nun sonu mu sorusunun yanıtını önümüzdeki aylarda sandık ve masa birlikte verecek.
01:07:08İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar