00:01.
00:01.
00:02.
00:02.
00:02.
00:02.
00:03.
00:04.
00:05.
00:06.
00:06.
00:06.
00:06.
00:08.
00:08.
00:08.
00:08.
00:08.
00:08.
00:08.
00:08.
00:08.
00:08.
00:09.
00:09.
00:09.
00:10.
00:11.
00:11.
00:12.
00:12.
00:12.
00:12.
00:13.
00:13.
00:13.
00:14.
00:14.
00:14.
00:14.
00:14.
00:14.
00:14.
00:15.
00:15.
00:15.
00:16.
00:16.
00:16.
00:18.
00:18.
00:18.
00:18.
00:18.
00:19.
00:19.
00:19.
00:20.
00:20.
00:21.
00:21.
00:22.
00:22.
00:22.
00:22.
00:23.
00:23.
00:24.
00:25.
00:25.
00:26.
00:26.
00:26.
00:27.
00:28.
00:28.
00:28.
00:29.
00:30.
00:30.
00:30.
00:30.
00:30.
00:31.
00:33.
00:33The only thing is that we have to go to the passenger jeepney.
00:38It's a typical thing that you have harassed when you don't have to leave.
00:44I think it's escalated because it's high on substance abuse.
00:52Mga karasan sa Kapistahan.
00:54Patay sa pananaksak ang 17 taong gulang na umawat lang sa gulo sa Cavite.
00:59Sa Iloilo naman, sugatan ng lalaking sinaksak ng ice pick ng minor de edad.
01:04Be report to Jomer Apresto.
01:08Halos patapos na ang programa ng Regada Festival sa Cavite City kahapon June 24.
01:15Nang biglang magkaroon ng kongosyon na kalaunay na uwi sa saksakan.
01:21Binawian ang buhay ang lalaking 17 anyos na aawat lang daw sana sa gulo ng mapuruhan ng leeg.
01:28Nagkasagyan, tapos nagkaayos naman ulit.
01:30Pero for some other reason, barang night-night.
01:34Hindi na umabot ng buhay sa ospital ang biktima.
01:36Mabayot naman po siya.
01:38Pag may problema, nagdadamayan naman po.
01:41Masakit o.
01:43Inaalam pa kung ano ang murder weapon.
01:45Pero ayon sa polisya, posibleng susi ang ginamit na panaksak.
01:49Posibleng AI generated naman daw ang kumakalat na larawang may isa pa raw lalaking nasaksak.
01:55Na-aresto ang 34 anyos na sospek na pinaniniwala ang unang nakaaway ng tsuhin ng biktima.
02:10Tinutugis ang sospek na nakapatay mismo sa biktima.
02:14Nakausap natin yung mga magulang pati yung asawa niya.
02:18Subalit, hindi na po natin nabutan doon yung tao at hindi na rin makontakt mga magulang niya.
02:24Ito po ay may trabaho.
02:26Sabi nitong ating isang witness ay minsan nagko-construction at isa din po itong tattoo artist.
02:34Sinubukan ng GMA News na makunan ang pahayag ang LGU pero wala pa silang tugon.
02:40Sa Iloilo City, nabulabog din ang pananaksak ang sayawang bayan.
02:45Sa investigasyon, sinaksak ng 14 anyos ng ice pick ang isang 21 anyos.
02:50Ayon sa atin ang biktima, nagsimula ang gulo nang bastusin umano ng sospek ang kasamang babae ng kanyang kapatid.
03:07Pinuntahan ng GMA News ang bahay ng sospek pero wala siya roon.
03:11Depensa naman ng lola niya, may dalaw manong patalimang biktima kaya inunahan na ng kanyang apo.
03:17Eh bunon niya pa tayo, ang ako nga apo.
03:20Kaya gin-control, gin-sagaman to tayo ay tambagan ng mula.
03:24Kaya hindi sa mapatambag.
03:27Desidido magsampan ng reklamo ang kaanak ng biktima.
03:30Masakit eh, natural.
03:32Eh bata mo na eh.
03:33Gigolpe lang siya lampos.
03:35Gapungko lang mo.
03:36Ging dagyawan siya lampos.
03:38Mga butilya, mga bangko.
03:40Jomer Apresto, GMA News.
03:45Laging pangihinayang ng mga mangisda
03:47sa Ramon, Isabela.
03:49Ang pinaghirapan kasing alaga ang mga isda,
03:52mga namatay lang at hindi na mapakikinabangan.
03:55Ayon sa Bureau of Fisheries and Aquatic Resources sa Cagayan Valley,
03:59posibleng naapekto ang mainit na panahon sa oxygen level ng Magat Dam.
04:05Tiniting ng sani rin ang mahinang galaw ng tubig,
04:09pulusyon at ang pagsulpot ng algae.
04:12Kwento ng ilang fish pen operators,
04:15todo ingat na sila dahil noong lunes pa lang,
04:18may mga nasawin na ring isda sa ibang bayan sa Isabela,
04:22maging sa Halog, Ifugao.
04:24Dahil sa insidente, malaki na raw ang lugi nila.
04:27Sa ilang nga raw,
04:29umaabot na ito sa humigit kumulang isang milyong piso
04:32sa pangungutang sumasandal ng iba para makabangon.
04:36Ang plano ng iba, patuyuin ang mga isdang pwede pang makain.
04:41Sa ngayon, nananawagan na ang mga mahang isda
04:44at fish pen operators sa Isabela ng tulong sa gobyerno.
04:48Sinusubukan pa namin makuha na ng paayagang lokal na pamahalaan ng Ramon,
04:53pero wala pa silang tugon.
04:55Oscar Oida, GMA News.
04:59Mula sa malayo ang tama ng bala sa mga biktima.
05:03Yan ang lumalabas sa ballistics at autopsy
05:05ng mga nasawing estudyante sa pamamaril sa paaralan sa Takloban.
05:09Ayon sa PNP Regional Forensics Unit 8,
05:13indikasyon nito ng random na pamamaril.
05:16Tinamaan din umano ang vital organs ng tatlong biktima
05:19na agad daw nilang ikinasawi.
05:21Nakatakda namang kasuhan ng PNP ang tsahi ng labing apat na taong gulang na shooter
05:26na si Alias Nash dahil sa kapabayaan na makuha ang kanyang service firearm.
05:33Yan din ang posibleng ihabla sa lolo ng labing limang taong gulang na shooter
05:38na nagmamayari umano sa kalibre 38 na baril.
05:43Dalawang sugatan sa karambola ng anim na sasakyan sa Talisay City, Cebu.
05:47Nagkamali umanoon ng naapakang pedal ang driver.
05:51May spot report si Marie Zumali.
05:56Mabagal ang takbo ng mga sasakyan sa junction ng Cebu South Coastal Road sa Talisay City.
06:01Pero ang kotse nito hindi nagminor
06:03at mabilis na lumipat ng lane hanggang sa masalpok ang isang SUV.
06:08Nadamay ang apat pang sasakyan.
06:10Ayon sa City of Talisay Traffic Operations and Development Authority o City Toda,
06:15isang senior citizen na PWD ang driver ng kotse.
06:19Imbis na preno, accelerator umano ang natapakan niya.
06:23Nagtamo siya ng sugat, maging ang driver ng SUV.
06:26Ligtas naman din ang iba pang damay sa karambola.
06:30Nagkaareglo na ang lahat ng sangkot sa aksidente.
06:33Ang labi na ginagin sa mga nagmanihaw sa mga automatic na mga sakinan,
06:37kinhanglan na suhito ka sa ibang sakinan o niya kinhanglan na nakakanunay sa presence of mind.
06:43Maris Umali, GMA News.
06:46Makikilala na ba si Mary Grace Piatos?
06:49Malalaman niyan sa impeachment trial ni Vice President Sara Duterte
06:53matapos siyang ilistabil ang isa sa mga testigo ng House Prosecution Panel.
06:57Lumutang ang pangalang Mary Grace Piatos nang imbisigahan ng umano'y maling paggamit ang pondo ng Office of the Vice
07:04President.
07:05Ang pangalang ito rin ang nakapirma sa resibo para sa natanggap umanong pera mula sa confidential funds.
07:12Dati nang sinabi ng Philippine Statistics Authority na wala silang record na may ipinanganak na ganyang pangalan.
07:18Inilista rin bilang testigo si Abe Andres, ang court sheriff na sinapat ng bise noong 2011, panahon na Davao City
07:26Mayor pa siya.
07:28Iaarap daw ng prosekusyon si Andres para mapatunayang may tendency na maging bayulente ang bise.
07:34Kasama siya sa walong testigo kaugnay ng Article of Impeachment sa pagbabanta ng bise sa Pangulo, First Lady at dating
07:42House Speaker.
07:44Nice ang DILG na permanenteng maban sa bansa ang anilay bayulenteng narong gorebox.
07:52Pero ayon sa cybersecurity expert, hamon dito ang horisdiksyon dahil wala sa bansa ang mga developer nito.
07:58At hindi pa rin dapat ituo ng imbisigasyon sa school shooting sa paggamit lang ng video game.
08:05May report si Von Aquino.
08:10Kasunod ng kauna-unahang mass shooting sa eskwelahan sa Pilipinas, itinutulak ni Interior Secretary John Vic Remulia na permanenteng iba
08:19ng sinasabing bayulenting laro na gorebox.
08:22I believe that it desensitizes young people into the elements of death, elements of violence, and elements of murder.
08:37I believe that the Philippine, that the government, that the Congress also should study the matter kung paano mapigilan ito.
08:47Isa ang larong ito sa mga tinitignan ng PNP na naka-impluensya sa isa sa dalawang menordeedad na shooter sa
08:54paaralan sa Takloban.
08:55Pero ayon sa isang child psychologist, wala pang pag-aaral na nagsasabing nagdudulot ang mismong laro ng violent behavior.
09:03Bagamat may epekto raw sa mga bata ang mga violent game.
09:06There is no recognized psychological concept disorder.
09:10Dito sa laro na gorebox, we tend to say ito ang dahilan, di ba?
09:15Pero dapat bago natin sabihin itong dahilan, dapat may scientifically tayo na researching.
09:22May violent games online can significantly impact ang behavior ng bata at mental health nila.
09:28Ang mga major risk na dyan is na-de-desensitize sila sa violence.
09:32Kaya ang pagsasaksa, pagbabaril, may na-opin sila. Kasi saan ay sila.
09:36Ayon naman sa isang cyber security expert, magiging hamo ng pagbanito sa bansa.
09:42Yung jurisdictional question, kasi dahil wala dito yung mga developers na yan,
09:49even yung mga platforms na pinagda-download na ng games,
09:52ang problema dyan, it's an offline game.
09:55Dapat din anya maging holistic ang investigasyon at hindi lang nakatutok sa paggamit ng video game.
10:02Kailangang pag-aralan din po natin, sino yung mga nakakasalamuhan niya sa loob ng video game at sa totoong buhay.
10:09Ang mag-asawang kastoriko, pinagbawalan na ang kanilang dalawang minordedad na anak na maglaro ng mga violenteng online games.
10:35Sa kabila nito, hindi naman daw nila pinagbawalang gumamit ng gadgets sa mga anak, pero may limitasyon.
10:41Payan ang child psychologist sa mga magulang, huwag iasa sa gadgets ng pagpapalaki sa mga anak at maging magandang halimbawa
10:50sa kanila.
10:51Being involved in the life of your child, huwag niyo sabihin, pag-unak ko,
10:55bangulang at gobyerno, tulungan tayo para mas maganda ang pagpalaki sa isang bata.
11:03Vona Quino, GMA News.
11:06Nakapasok na sa Philippine Area of Responsibility ang Bagyong Gardo na isa ng severe tropical storm.
11:12Huli ang namataan 1,275 kilometers east of extreme northern Luzon.
11:18May lakas ng hangin na 95 kilometers per hour at buksong haabot sa 115 kilometers per hour.
11:24Mababa pa ang tsansa nitong mag-landfall.
11:27Wala rin itong direct ng epekto sa bansa at posibleng lumabas na rin ng Philippine Area of Responsibility bukas.
11:34Asahan pa rin ng maulang panahon dahil sa Bagyong Francisco na nasa labas na ng par pero humahatak sa habagat.
11:42Magpapaulan din ng localized thunderstorms.
11:48Kasabay ng mabilis sa pag-usbong ng artificial intelligence o AI,
11:52ang paglakas din ng panawagang gawing mas malinaw sa publiko kung alin ang lika ng tao at gawang AI.
11:58Sa huling bahagi ng aming special report, Artificial Obra,
12:02ano nga bang implikasyon sa mga consumer na malaman kung gawa ng tao o teknolohiya ang isang likha?
12:13Kanta,
12:14obrang pinta,
12:16script ng kwento,
12:17pati pagdidesenyo.
12:19Ang mga ideya ng malikhaing pag-iisip ng tao,
12:22kaya na rin kopyahin ng artificial intelligence.
12:25Kaya sa creative industry,
12:27may paghanap na rin
12:28ng label.
12:29Paano ba malalaman at mamarkahan ang isang likha
12:32na dugot-pawis na gawa ng tao
12:34kumpara sa isang produkto ng command sa computer at smartphone?
12:43Sa ulat ng BBC,
12:45may iba't-ibang global movement ngayon
12:47na naglilaling bumuwa ng simbolong AI-free
12:50o Human-Made Creative Works.
12:52Positibo ang pananaw rito ng Filscap,
12:55o Filipino Society of Composers,
12:57Authors,
12:57and Publishers.
12:58It's actually a good thing for consumers to know
13:02if the work that they are listening to
13:04is human-made
13:06or whether it is AI-free.
13:07Ang komplikado lang ngayon,
13:09sa sobrang sophisticated na ng AI,
13:11mahirap matukoy kung guwa ba ng AI
13:13o ng totoong tao ang isang likha.
13:16There would have to be further discussion
13:18on unobiling AI-free.
13:20How much AI is AI-free?
13:22Or are you saying that it has to be 0%?
13:28Ang ibang creation,
13:30hindi may iwasang gamitan ng AI.
13:32Lalo't isa pa rin itong tool,
13:34maano kung gumamit ng AI
13:35sa cleanup ng audio,
13:37sa color correction,
13:38o sa spell check?
13:39Instead of placing the burden
13:41on the human creators
13:43to prove the humanity of their work
13:46or to subject the humanity of their work
13:49to an audit,
13:50perhaps you can consider placing the burden
13:52instead on the AI developers
13:55to make sure that the output
13:57that their systems generate
13:59actually are traceable,
14:01that are marked as generated artificially
14:04or manipulated artificially.
14:07Hati rin ang hanay ng creatives.
14:09Sa isang banda,
14:10protection sa human originality
14:11ang AI label.
14:13Pero may naniniwalang,
14:14wala sa tatak.
14:15Ang sukatan ng sining.
14:17Para kay Dominic Ligot,
14:18isang eksperto sa data ethics
14:20at AI education,
14:21hindi banta sa sining ang AI.
14:23Sa halib,
14:24binago nito ang paraan
14:25o estilo ng paglikha
14:26gaya ng pag-evolve ng sining
14:28at teknolohiya
14:29sa kasaysayan.
14:31Noong lumabas yung camera,
14:33galit lahat ng artist sa camera.
14:35Kasi noong panahon na yun,
14:36the most popular art
14:37was portraiture.
14:39And biglang dumating itong isang device
14:41that can do realistic portraits
14:43better than any artist.
14:45Pero hindi naman namatay ang art.
14:47Actually,
14:47since lumabas yung camera,
14:49nag-evolve ang art.
14:51Creativity will not die.
14:52The tools will change.
14:53Pero creativity will still stay the same.
14:55At habang natututurao
14:57ang mga artist
14:57na isama sa kanilang creative process
14:59ng AI,
15:00maaaring maging pansamantalalang daw
15:02ang demand
15:02para sa AI-free
15:04o human-made label.
15:08Ngayong wala pang napagkasundoang standard
15:11sa pagtatakla ng AI label,
15:12ang malinaw,
15:13higit pa sa ganda ng output,
15:16inahanap ng mga consumer
15:17kung paanong pinagtatagpi-tagpi
15:19sa paglikha ng obra,
15:20ang imahinasyon
15:21at emosyon ng tao
15:23at hindi lang ng talinong
15:25artipisyal
15:25at nagagaya.
15:30Isang bata ang nakuryente
15:32sa foam party
15:33sa Banate, Iloilo.
15:35Calling first aid,
15:36first aid,
15:37may nakuryente dito.
15:39Sa imbesigasyon,
15:41aksidente yung nakaapak
15:42ng live wire
15:43ang 11-anyos na biktima
15:44matapos pumasok
15:46sa nakakordon na lugar
15:47malapit sa stage.
15:48Sinubukan siyang tulungan
15:50ng kaidigan
15:50pero nag-ground din ito.
15:53Biniwian ang buhay
15:54ang 11-anyos.
15:55Maayos na ang lagay
15:56ng kaibigan niya.
15:58Tumagi munang magbigay
15:59ng pahayag
15:59ang kaanak
16:00ng nasawin.
16:01Inaalam kung sino
16:02ang dapat managot
16:03sa insidente.
Comments