00:00Eksik anlattım herhalde. Bakın bu 2026 Türkiye'de bir fay ortası ama burada önemli olan yılların sayısından ziyade daha çok fayların
00:09yıllık kaymazı çok önemli.
00:11Yıllık kaymazı ne demek? Mesela Kuzey Anadolu fayı 20 milimetre yani 2 santim.
00:151-6,5 üzerinde deprem ancak 1000-1500-2000 yılda olabilir.
00:21Orta Anadolu faylarına geldiği zaman kıta içi faylara Doğu Anadolu fayı bunu 1000 yılda yapabiliyor. Anlatabiliyor muyum?
00:27Onun için bu 700 fayın önemi yok. Önemli olan deprem tekrarı mı aradı?
00:32Mesela bu 1000 yıl sonra deprem üretecek faylar var.
00:36Dolayısıyla onun için dedim 700 faydan sadece 10 ile 20 tanesi bizim önümüzdeki 50-100 yıl içerisinde deprem üretebilir.
00:43Gerisi kalan Türkiye'nin en yıkıcı, en tehlikeli fay, Kuzey Anadolu fayı deniyor ya.
00:49Aslında öyle bir şey yok çünkü bu 1912'de, 1939, 1942, 1943, 1944.
00:54META'nın sanırım 91. yıl dönümü nedeniyle Türkiye diri fay artasının güncellenme olayı gündeme geldi.
01:02Yani aslında 485 fay 700'e çıktı deniyor ama bu faylar zaten vardı.
01:10Yani sadece haritalanmamıştı ya da aktif olup olmadığı konusunda ciddi sorunlar vardı.
01:16Şimdi 215 fay daha eklenerek toplam sayı 700'e çıktı.
01:22Tabi sayı üzerinden konuşursanız toplumda bir panik havası oluşabilir.
01:27Fay sayısının 2000 olmasında bir önemi yok.
01:30Yani önemli olan bu fayların bir, bakın yıllık kaymağızı çok önemlidir.
01:36Yıllık kaymağızı o fayın deprem tekrar mı aralığını belirler.
01:40Örnek vereyim mesela 17 Ağustos 99 depremini üreten Sapanca İzmit parçasını düşünün.
01:51O parça deprem tekrar mı aralığı yaklaşık 280 yıldır.
01:55Yani 280 yılda bir tane 17 Ağustos 99 benzeri deprem olur.
02:00Şimdi o fay mesela 17 Ağustos 99 depremi 99'da yeni ürettiği için önümüzdeki 280 yıl boyunca o depremi üretmeyecek.
02:11Dolayısıyla orada o fayın olmasının bir önemi yok.
02:15Önemli olan bizim için, bakın şu soruların cevabı çok önemli.
02:19Bir, 700 fayın her birinin yıllık kaymağızı nedir?
02:23Her birinin deprem tekrar mı aralığı nedir?
02:26Faylar var bir de onun parçaları var.
02:28Yani deprem üreten parçalar, biz buna segment diyoruz.
02:32Dolayısıyla her bir segmentin yıllık kaymağızı ve deprem tekrar mı aralığını bilmek zorundasınız.
02:38İki, en son ürettikleri deprem tarihi nedir?
02:43Üç, geçen süre nedir?
02:45Mesela en son depremden itibaren geçen süre nedir?
02:48Bu süre deprem tekrar mı aralığına yakın mıdır?
02:52Örnek vereyim.
02:53Mesela 99 depremini örnek veriyoruz ya, o deprem 99'da olduğu için yani 27 yıl önce oldu.
03:00Deprem tekrar mı aralığı nedir?
03:03280 yıl.
03:04Yani daha o parça 99 benzeri bir depremi 200 yıl boyunca üretmeyecek.
03:10Şimdi bakın 700 fayı düştü 699'a.
03:14Şimdi benzer şekilde Türkiye'de son 126 yılda 7 ile 8 arası 25 tane deprem oldu.
03:22Bakın 7 ile 8.
03:23Bu depremlerin tekrar mı aralığı faya göre 250 yıla 1500 yıl arasında değişiyor.
03:30Yani bu 25 deprem son 126 yılda olan bu depremi üreten faylar önümüzdeki 250-1500 yıl boyunca deprem üretmeyecek.
03:40Bakın 700 faydan 25'ini düşürdük.
03:43Bizim için önemli olan şu.
03:46Yani 700 sayısını açıklamak yerine bu 700 fay önümüzdeki 50-100 yıl içerisinde hangisi, kaç tanesi 6,5 ve üzeri
03:56deprem üretecek?
03:57Önümüzdeki 100 yıl içerisinde 700 fayın 680'i deprem üretmeyecek, sadece 20'si üretecek.
04:05Uzun süredir deprem üretmeyen faylar ya da parçalarına sismik boşluk diyoruz.
04:09Şimdi önümüzdeki 50-100 yıl içerisinde büyük deprem üretme potansiyeli olan size 15 yer sayayım mesela.
04:17Bir, beklenen Marmara depremi olduğu yer.
04:20İki, İznik-Mekice.
04:21Üç, Gökova.
04:23Dört, Girit'in hemen batısı.
04:26Girit'in güneyi, Girit'in doğusu.
04:29Antalya Körfezi'nin içi.
04:31İskenderun Körfezi'nin olduğu Zafer Sismik boşluğu.
04:35Yukarı geliyoruz Gölbaşı Türkoğlu.
04:37Bu, hemen doğu tarafta Şemdindi, Yüksekova.
04:40Biraz yukarıda 7 su.
04:43Onun üzerinde Ardahan Ol olduğu kesimde bir boşluk.
04:48Bakın, buralarda büyük deprem olma olasılığı yüksek.
04:52Yani dolayısıyla deprem olabilecek faylar bunlar.
04:55Peki, 700 fayın gerisi ne zaman üretecek?
04:57Birkaç yüzyıl sonra, önümüzdeki yüzyıl, birkaç yüzyıl, birkaç, on yüzyıl sonra deprem üretecek.
05:04Onun için önemli olan sayı değil, deprem üretecek faylar hangisi?
05:08Bu da 10 ya da 20 civarındadır.
05:10Beklenen Marmara depremi gerçeği var biliyorsunuz.
05:13Ama tabii sosyal medyada bu iki zıt görüş halinde birisi 6.5'un üzerinde deprem olmayacak diyor.
05:21Birisi de 7.6-7.8'e kadar deprem olabilir diyor.
05:26Bu da bize şunu gösteriyor.
05:27Aslında biz Marmara'yı, daha doğrusu Marmara'nın deprem tehlikesi tam olarak çözemedik.
05:33Yani bakın Marmara'dan geçen fay modeli bile belirsiz.
05:39Yani orada tek tip fay modeli, yani tek bir çizgi halinde mi, tek bir parça halinde mi geçiyor yoksa çok
05:47parçalı olarak mı geçiyor?
05:48Bu bile soru işareti.
05:50Dolayısıyla bir fayın, daha doğrusu Marmara içerisindeki fayın deprem tehlikesini ortaya koyamazsanız,
05:58dolayısıyla burada bir takım belirsizlikler ortaya çıkmaya başlıyor.
06:03En son deprem biliyorsunuz 1766 olarak gözüküyor.
06:07Yani 260 yıl gibi bir süre geçmiş durumda.
06:1199'dan beri burada işte minimum 7.2, maksimum 7.6 hatta 8'e kadar deprem üretir diyen,
06:19bir taraftan da burada artık deprem olmaz diyen iki tane görüşün ortasında kaldık.
06:25Kesinlikle Kuzey Anadolu fayı yani orada geçiyor ve büyük deprem üretme olasılığı çok yüksek.
06:31260 yıl geçmesine rağmen deprem olmaması orada deprem olmayacağı anlamına gelmiyor.
06:39Tek olay şu, deprem tekrar mı aralığı konusunda ciddi bir sorun var.
06:44Yani beklenen Marmara depremi 7.5'ün üzerinde olacaksa, bu deprem tekrar mı aralığı bir defa 280-300 yılın üzerindedir.
06:53Geçen sürene 260 yıl.
06:56Dolayısıyla önümüzdeki 20-30-40 yıl içerisinde deprem olma olasılığı yüksek.
07:01Deprem haritası 700'e çıktığı için şu anda Türkiye deprem tehlike haritasında değiştirilmesi gerekiyor.
07:08Madem öyleyse.
07:10Çünkü biz Türkiye deprem tehlike haritasını yaparken kaynak zonu olarak Türkiye diri fay haritasını esas alıyoruz.
07:18En son harita biliyorsunuz 2018'de Türkiye deprem tehlike haritası değişmişti.
07:23Türkiye diri fay haritası 2012'ydi.
07:262012'yi baz alarak 2018 deprem tehlike haritası yapıldı.
07:31Şimdi dolayısıyla 2026 Türkiye diri fay haritasından sonra mutlaka Türkiye deprem tehlike haritasının revize edilmesi gerekiyor.
Yorumlar