- 3 hafta önce
Kürşad Oğuz ile Gelecek Fikirler'in bu haftaki konuğu Fransız sosyolog-siyaset bilimci Prof. Olivier Roy.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:29İzlediğiniz için teşekkürler.
00:37İzlediğiniz için teşekkürler.
01:00Ve Suriye'yi konuşacağız. Elbette ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşı da konuşacağız.
01:08Oluye Rua, Gelecek Fikirlere programıma hoş geldiniz.
01:12Hoş bulduk.
01:17İkinci bölümde Orta Doğu'daki savaşla devam edelim.
01:21Kağıttan kaplan denen İran'ın tüm o yoğun İsrail ve ABD saldırılarına karşı bu kadar dirençli çıkacağını düşünmüş müydünüz?
01:29Bu da asıl mesele savaşın kaderinin hangi tarafın elinde olduğu. Bu da büyük ölçüde Trump'ın sahip olabileceği ya da
01:44olmayacağı sınırlar demek.
01:45Bunu bilmiyoruz. İran'ın direndiği açık. Trump, İran'a diz çöktüreceğine ve İranların barışı kabul etmek zorunda kalacağına inanmıştı.
01:54Trump da hemen barışı kabul ederdi. Venezuela'da olduğu gibi. Demokrasi, kadınlar, gençler bunların hiçbiri Trump'ın umurunda değil.
02:03İran'da rejim değişikliği yapmaya çalışmıyor. Sadece rejimi yıkıp kendisine itaat etmesini sağlamaya çalışıyor.
02:17Sorun sadece Trump mı yoksa bu saldırının arkasında İsrail ve Netanyahu mu var?
02:24Arkasında Netanyahu var. Çünkü Netanyahu Trump'ı hedefine yani rejimi dize getirebileceğine inandırdı.
02:32İsrail'in farklı bir vizyonu var. En azından bugünkü İsrail, yani hükümet, Orta Doğu'da kaos istiyor.
02:41İsrail Orta Doğu'da kaos mı istiyor? Ama neden?
02:50İsrail bunun kendi güvenliğinin şartı olduğunu düşünüyor.
02:54Arap müttefikler oluşturma fikrine artık inanmıyorlar.
02:58Netanyahu öncesinde de İsrail'in tüm politikası her zaman için bir güvenlik politikasıydı.
03:04Ana fikir, rejime, Filistin ve Arap tehditine karşı bir karşı ittifak kurmak gerektiğiydi.
03:101960'larda İran işte bu karşı ittifaktı.
03:13Tabii ki şah dönemi İran'ı.
03:15Daha sonra İslamcı İran, İzmullah'la birlikte İsrail'e yönelik muhalefetin başını çekti.
03:20Böylece İran, İsrail'in başlıca düşmanı haline geldi.
03:25İsrail, Arap ülkelerini İran'dan koparmaya çalıştı.
03:28Bunda da başarılı oldu.
03:30Pan-Arap izmi, yani Arap dayanışmasını kırmayı başardı.
03:34Bu da İbrahim anlaşmaları ile gerçekleşti.
03:37O noktada, İsrail'in Arap anlaşmalarına dayanarak,
03:41İran'a karşı muhafazagâr Arap ülkelerinden oluşan yeni bir ittifak kuracağını düşünebilirdik.
03:46Ancak hiç de öyle olmadı.
03:48İsrail bugün Arap ülkelerini istikrara kavuşturmak için hiçbir şey yapmıyor.
04:01Onlar da bu savaşla çok daha istikrarsız bir duruma düştü.
04:09Kesinlikle, Suriye örneğini ele alalım.
04:11Olağanüstü bir durum var.
04:13Suriye, Eşhara ile birlikte İran karşıtı, İzmullah karşıtı bir rejime dönüştü.
04:18Bu, İsrail için en iyi güvence.
04:21Ama İsrail, Eşhara iktidarını istihdarla kavuşturmak için de hiçbir şey yapmıyor.
04:26Aksine, Dürzileri Eşhara'ya karşı kullanıyor.
04:29Ve bir gün İsrail'in, bugüne kadar İran yanlısı olan Alevileri,
04:34hatta gerekirse Kürtleri de kullanacağını göreceğiz.
04:37Lübnan'da da durum aynı.
04:39İsrail, Lübnan'da istikrarlı bir hükümet istemiyor.
04:42Basitçe Lübnan'ı yönetilmez hale getirmeyi ve onu bir savaş alanına dönüştürmeyi hedefliyor.
04:48Sorun da tam olarak bu.
04:57İsrail bu bölgelerin hepsini işgal etmek istiyor bence.
05:05Kesinlikle toprak olarak işgal etmek değil.
05:07Daha çok bir tampon bölge, yasak alan oluşturmak istiyorlar.
05:12Bunu Suriye'de Dürziler yapıyor.
05:14Güney Lübnan'da ise İsrail,
05:16fiilen şu anda 20 kilometrelik bir alanı kontrol ediyor.
05:20Uygun bir anda aynısını Ürdün için de yapabilirler.
05:23Mısır için geçerli değil.
05:25Çünkü orada durum farklı.
05:26Ve İsrail 50 yıl sürse bile Filistinlerin sürülmesini istiyor.
05:32Filistinlerin ya öldürülerek, ya aç bırakılarak,
05:35ya da gitmeye zorlayarak ortadan kaldırılmasını istiyor.
05:38Nereye gidecekleri belli olmasa da gitsinler diyor.
05:42Dolayısıyla İsrail'in,
05:44Orta Doğu'yu istikrarla kavuşturma yönünde hiçbir perspektifi, stratejisi yok.
05:48Oysa Amerikalılar için, özellikle Hürmüz ve Babel Mendeb gibi boğazlarda,
05:54dolaşımı kolaylaştırmak için Orta Doğu'nun istikrara kavuşması gerekir.
05:59Dolayısıyla uzun, hatta orta vadede iki strateji birbiriyle çelişiyor.
06:03Ama Netanyahu, onu kısa vadede İran rejiminin düşeceğini inandırarak,
06:09İsrail'in bu stratejisini Trump'a satmayı başardı.
06:12Trump'ın anlamadığı ise, İran'ların neden teslim olmadığı,
06:16her gün çıkıp, teslim olun, birlikte iş yapalım, büyük bir anlaşma yapalım, para kazanacağız diyor.
06:22Ama bu işe yaramıyor.
06:24İşte bu noktada mesele İran'ın direnci.
06:27İran neden ayakta kalıyor?
06:29Ben her zaman ayakta kalacağını söyledim.
06:31İki nedenle.
06:32Birincisi, rejim söylendiğinden çok daha az kırılgan.
06:42İran'da savaş öncesi zaten rejim karşıda gösteriler vardı.
06:46Trump da İran halkına ayaklanın diyordu.
06:55İran'daki protestoların sorunu Arap Bağrı modeline benziyor olmasıydı.
07:00İnsanlar sokağa çıkıp, bu rejimi istemiyoruz diyorlar.
07:04Ama örgütsüzler.
07:06Siyasi olarak örgütlenmeye çalışmıyorlar.
07:08Bir liderleri yok.
07:10Tarih bize bir rejimin, tek başına halk isyanıyla düşmeyeceğini öğretti.
07:15Rejimler, o rejimin içinde birilerinin, bu artık böyle gitmez dediği yerde devrilir.
07:21Şah Rıza Pehlevi, polis artık halkı kurşun sıkmayı reddettiği gün düştü.
07:26Ordu, o dönemde hava kuvvetleri, kışladan çıkmıyoruz, şahı desteklemiyoruz dediği gün rejim bitti.
07:33Oysa bugün, İran'da rejim tüm güvenlik güçlerini kontrol ediyor.
07:37Ordu, hükümete sadık.
07:40Rejimin ayakta kalmasının en önemli nedeni, devletin tamamını, tüm aygıtlarını kontrol altında tutabiliyor oluşu.
07:47Bunu meslektaşlarımla birlikte İran İslam Devleti'nin ilk 15 yılında tespit ettik.
07:53Rejim, somut olarak İran toplumunda devletin güçlenmesi anlamına geldi.
07:57Örneğin, daha önce devletin çok zayıf olduğu veya hiç olmadığı uzak bölgelerde, Kürt bölgeleri veya Belücistan'da mesela, bugün devlet çok
08:07güçlü halde.
08:08Rejim, eğitim sistemini tüm ülkeye yaygınlaştırdı.
08:12Bu önceden böyle değildi.
08:14İran'da ciddi oranda okuma yazma bilmeyen vardı.
08:17Şimdi tüm çocuklar okula gidiyor.
08:19Her yerde idare mevcut.
08:21Memurlar yetkin ve düzgün maaş alıyorlar ya da en azından alıyorlardı.
08:26Yani bu durum, idarenin tamamen yozlaşmış olduğu Suriye örneğiyle hiç aynı değil.
08:32İran'da gerçek bir devlet var.
08:34Ayrıca Şah'ın başaramadığı azınlıklar meselesini de ele alabildiler.
08:38Bunu da elbette şiiri, baskın kimlik olarak kullanarak yaptılar.
08:42Rejim aynı zamanda üniversiteleri geliştirdi.
08:45Bu da neden sokaklarda bu kadar çok gösteri yapan öğrenci olduğunu açıklıyor zaten.
08:51Sistem, baskı altında olsa bile çalışmaya devam ediyor.
08:54Yargı büyük ölçüde mollaların elinde, ruhban sınıf sistemin içinde.
08:59Rejimle özdeşleştikleri için prestij kaybetmiş olsalar da,
09:04özellikle yargı alanında rejime kadro sağlamaya devam ediyorlar.
09:08Yargı işlerin büyük kısmı bu yapıdan geliyor ve yargı sistemi işliyor.
09:12Pazar esnafı denen bazariler tarafından kontrol edilen bir ordu var.
09:16Ayrıca üst düzey subaylardan oluşan devrim muhafızları var.
09:20Güçlü bir birlik ruhuna sahipler.
09:23Eğitimli 200 bin kişiden bahsediyoruz.
09:25Bir de besiçler var.
09:27Onlar çok eğitimli değil.
09:28Rejimin kullandığı gençler.
09:30Toplamda 1 milyon kişilik bir ordu söz konusu.
09:34Aileleriyle birlikte 10 milyon ediyorlar.
09:36Dolayısıyla rejimin 10 ila 15 milyon sadık destekçiden oluşan bir tabanı var.
09:42Rejimde yine gösteriler olduğunda onları görüyoruz zaten.
09:45İnsanlar Çin veya Kuzey Kore'de olduğu gibi sokağa çıkmaya zorlanmıyor.
09:50Rejimi destekleyen insanlar sokağa çıkıyorlar.
09:53Ve Tahran'da bir anda 200 bin gösterici oluyor.
10:07İran gerçek bir ulus devleti öyleyse.
10:14Evet. Bunda daha önce Şahların ve İmparatorların yaptığı çalışmaların da katkısı var elbette.
10:21Devleti yaratan bu rejim değildi.
10:24Ancak İslam rejimi devleti geliştirdi.
10:27Devrim muhafızları çok iyi eğitimli.
10:29Sonuçta arkalarında 30 yıllık bir savaş geçmişi var.
10:32Irak savaşı, Hizbullah'a verilen destek, Suriye savaşı var.
10:37Onlar savaşın profesyonelleri.
10:40İdeolojik bir motivasyonları var.
10:42Ayrıca rejim kendi içinde her zaman belirli bir çeşitlilik sağladı.
10:46Her zaman ılımlılar ve radikaller oldu.
10:49Dolayısıyla rejim içinde işleyen bir siyasi dinamik var.
10:53Devrim muhafızları Adem'in merkeziyetçi bir yapıda.
10:57Elbette güçlü bir birlik ruhu disiplinleri var.
11:00Ancak askeri açıdan taktiksel olarak merkezi olmayan bir yapıya sahipler.
11:05Dolayısıyla yerel komutanlar çok fazla inisiyatife sahip.
11:09İsrail ve ABD'nin taktiği başı kesmek, liderleri ortadan kaldırmaktı.
11:13Ama sistem tam bir ağız sistemi olduğu için başları kesmenin bir anlamı kalmadı.
11:19İranlılar asimetrik savaş taktikleri geliştirdiler.
11:22Küçük hızlı bir tekne, bir tank savar silahı, insansız hava haricıyla bir petrol tankerini batırabilirsiniz.
11:29Ve bir petrol tankerini batırırsanız her şey durur.
11:32Hürmüzde bir petrol tankerinin patladığı duyulursa diğer tüm petrol tankerleri durur.
11:38Çünkü sigorta şirketleri ödemeyi keser.
11:40Denizciler grev yapar.
11:42Kimse risk almak istemez.
11:44Dolayısıyla İran, Amerikalılara çok büyük bir bedel ödeten asimetrik bir savaşa girişti.
11:49Nihayetinde bu rejimin kaybedecek çok şeyi var.
11:53Sırtlarını duvara dayamış durumdalar.
11:55Sonuna kadar savaşacaklar.
11:57Çünkü İran'da kaybedecek olurlarsa sonları gelir.
12:00O zaman halkın bir kesimi tarafından intikama maruz kalırlar.
12:05Ellerinde kan var.
12:06Dolayısıyla savaşacaklar.
12:12Orta Doğu'da ABD-İsrail politikaları arasında bir ikilik olduğunu söylüyorsunuz.
12:18Peki ABD-İsrail ittifakı bir gün parçalanabilir mi?
12:26Evet, bu mümkün.
12:28İki nedeni var.
12:30Amerikalıların artık Orta Doğu'da hayati bir çıkarı yok.
12:33Körfezi ihtiyaçları yok.
12:35Petrol krizinin etkilerini hissediyorlar.
12:37Çünkü bu, dünya çapında enerji fiyatlarının yükselmesine neden oluyor.
12:42Ancak hayatta kalmak için buna ihtiyaçları yok.
12:45Dolayısıyla Amerikalıların Orta Doğu'da kalacaktır olmaya karar verdiği 1945'teki koşullardan tamamen uzaklaşıyoruz.
12:53Bir diğer önemli usul da Amerikan kamuoyunda İsrail'in popülerliğinin düşüşü.
13:00Anladığım kadarıyla özellikle genç Amerikalılar arasında İsrail'e tepki yoğun.
13:05İsrail karşıtlığı bir kesimde nefrete dönüşmüş bile denebilir.
13:13İsrail karşıtı hale gelen iki kesim var.
13:16Birincisi sol.
13:18Oysa eskiden demokratlar bir hayli İsrail yanlısıydı.
13:21Ama kuşaklar değişti.
13:23Bugün Yahudiler de dahil olmak üzere demokrat gençler,
13:27İsrail'e karşı giderek daha eleştirel bir tutum sergiliyor.
13:31Özellikle de iktidar Netanyahu rejimi olduğunda,
13:34ABD'nin İsrail'i sistematik olarak desteklemesini istemiyorlar.
13:39Muhafazakarların, cumhuriyetçilerin içinde de başka bir İsrail muhalifi kesim var.
13:43Bu tecrit politikasını savunan, çoğunlukla antisemitist olansa,
13:48Yahudilerin dünyaya hakim olmaya çalıştığı yönündeki Yahudi komplosu teorisini ortaya atıyor.
13:54Bunların bakışına göre Netanyahu ve Yahudiler,
13:57Trump'ı ele geçirmeyi başardı.
13:59Bu görüşü savunan pek çok blog yazarı ve podcast sunucusu Trump'a düşman oldu.
14:04Geriye ne kalıyor?
14:05Yahudi toplumunun bir kısmı, İsrail'i hala demokrasi olarak gören eski liberal çevreler
14:11ve dini nedenlerle İsrail yanlısı olan Amerikan evancelik-Kristiyan sahanın bir bölümü.
14:17Ancak Amerikan evancelikleri de sayıca azalıyor.
14:20Bir kuşak krizi yaşıyorlar.
14:23Gençler arasında etkileri azalıyor.
14:25Tabi Katolik Kilisesi'nin de artık Trump'a karşı daha eleştirel olduğunu görüyoruz.
14:37Trump, Papa Leo ile bile kavga etti. Demediğini bırakmadı.
14:40Evet, böylece Trump, Katolikleri de kendine karşı birleştirmeyi başardı.
14:44Şunu bilmiyor herhalde.
14:46Katoliklere, Papa'ya dokunmak dışında her şeyi yapabilirsiniz.
14:50Katolik olmak, Papa'ya bağlı olmaktır.
14:52O kadar.
14:53Aksi takdirde protestan olursunuz zaten.
14:56Trump bunu anlamadı.
14:58Yani artık Amerikan kamuoyunda giderek İsrail'den uzaklaşan,
15:02ondan kopan bir hareket var.
15:08Bu bağlamda Epstein dosyasının rolüne Netanyahu, Trump'ı tehdit etmek için Epstein dosyasını kullandı mı?
15:23Epstein dosyası komple teorilerine kapılarını ardına kadar açıyor.
15:28Çünkü durum sandığımızdan da kötü çıktı.
15:31Her şey ortaya saçıldı.
15:32İleri gelen yöneticilerin, elitlerin suç ortaklığına,
15:37demokrat ya da cumhuriyetçi olsun,
15:39temelde hepsinin yozlaştığına yönelik ister sağdan, ister soldan eleştiriler zaten artıyordu.
15:45Bu düşünce Epstein kriziyle daha da güçlendi.
15:48Ancak Trump, tabanının büyük kısmının lider kültüne sahip olması nedeniyle
15:53bu krizden az çok kurtulmayı başardı.
15:56Ve aslında şu an için bu açıdan onu devirebilecek bir şey yok.
16:00Dolayısıyla bunun daha ileri gideceğini sanmıyorum.
16:04Bence en üst noktaya, zirveye ulaştık.
16:14İsrail televizyonlarında ve Amerikan medyasında İsrail'in İran'dan sonraki hedefinin Türkiye olduğu söyleniyor.
16:21Bu mümkün mü?
16:23İsrail, Türkiye'ye saldırmaya cesaret edebilir mi?
16:29Evet, İsrail aşırı sağında buna benzer idealist söylemler var.
16:34Türkiye, Filistinleri destekliyor.
16:36Suriye'de aktif rol oynuyor diyorlar.
16:39Ama daha ileri gidemezler.
16:41Ne yapabilirler ki?
16:48İran için de aynı şey söyleniyordu.
16:50Ne yapabilir ki İsrail deniyordu?
16:54İsrail, İran konusunda hep çok net oldu.
16:57İran'ın nükleer tesislerini bombalamayı her zaman istedi.
17:01İsrail'in sorunu, bunu ancak ABD'nin onayıyla yapabilecek olmasıydı.
17:05Ve Trump dışında bu onayı hiçbir zaman elde edemediler.
17:09Biden reddetti.
17:10Obama reddetti.
17:12Bush da reddetti.
17:13Amerikalılar bu saldırıya dahil olmak istemediler.
17:17İsrail'ler ister sadece lojistik açıdan olsun, ister saldırıya yardım etmeleri için olsun, Amerikalılara ihtiyaç duyuyor.
17:25Dolayısıyla Trump fırsat penceresini açar açmaz hemen hareketi geçtiler.
17:30Bu konuda ABD ve İsrail birbirini destekledi.
17:33Bu bir sürpriz değil.
17:37Yani Türkiye'ye saldırmayacaklarını, böyle bir karar alamayacaklarını mı düşünüyorsunuz?
17:43Neyi hedefleyecekler? Ne diyecekler?
17:46Türkiye düşmanımız mı diyecekler?
17:48Türkiye'nin nükleer tesisini var?
17:50Yok.
17:51Türkiye'de üsler NATO üsleri.
17:53Türkiye'ye NATO üyesi.
17:55Tamam, NATO'nun geleceği de meçhul.
17:57Ama ne diyecekler?
17:58Boğazları kapattılar mı diyecekler?
18:02Savaş sırasında birkaç rüze parçası Türkiye'ye de düştü.
18:05Bunların İran'dan atılan füzeler olduğu söylendi.
18:08İran, biz atmadık dedi.
18:11Bilemiyoruz tabii.
18:12İsrail ve ABD'nin Türkiye'yi savaşa sokmak istediği de iddia ediliyor.
18:17Az önce söylediğim gibi, İsrail'in gerilimi tırmandırmakta menfaati var.
18:23İran'la Türkiye arasında da bir gerilim söz konusu elbette.
18:27Bu nedenle bölgede provokasyonlar yaşanması ihtimal dışı değil.
18:31Ancak amaç Türkiye'ye saldırmak değil.
18:34Mevcut koşullar altında bu mümkün değil.
18:37Bunu yapmak isteyen aşırı saci İsrailler olsa da bu mümkün değil.
18:46Trump, İran'a karşı ayaklansınlar diye Kürtlere silah gönderildiğini söyledi.
18:51Sonra da yapmadılar, silahları da geri vermediler diye onlara kızdı.
18:55Bu savaş Kürtler açısından neyi değiştirdi?
19:01Daha çıkarcı oldular.
19:03İsrail'in Kürtlerle her zaman iyi ilişkileri oldu.
19:06Bu açık.
19:07Çünkü bunlar ters ittifaklar.
19:09Arapların çevresini sarmak için sürekli ittifak arıyor İsrail.
19:14Aynı şekilde İsrail, Azerbaycan'ı da destekliyor.
19:17Bunu unutuyoruz.
19:19Neden?
19:19Çünkü Azerbaycan'ı İran'a karşı.
19:22Yani İsrail böyle küçük oyunlar oynuyor.
19:24Onların istediği kaos yaratıp Büyük İsrail'i yeniden kurmak.
19:35İspanya'da bir küresel ilerici seferberlik toplantısı düzenlendi.
19:40Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez ve CHP lideri Özgür Özel'de konuştu burada.
19:47Popülist sağ partiler, otoriter liderler eleştirildi.
19:51Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'e Avrupa'dan yoğun tepki var.
19:55Bu bir sonuca varır mı?
20:11Paradoks şu ki Avrupa'daki muhafazakarsa Trump'ı doğal müttefik görüyordu.
20:17Yani ya Trump'la popülist bir koalisyon ya da Vokizm'e sola karşı muhafazakar rejimlerin bir ittifakı isteniyordu.
20:26Peki şuursuz Trump ne yaptı? Kendisine yakın muhafazakar rejimlere bile saldırdı.
20:32Danimarka ile kavga etti ki bu gerçekten şaşırtıcı bir durum.
20:36Danimarka Avrupa'da en Atlantikçi ve en Amerikan yanlısı ülke.
20:42Gronland meselesiyle Danimarkalıları karşısına aldı.
20:45Ukrayna'yı destekleme ve tutumu nedeniyle Polonyalıları da karşısına aldı.
20:50Çünkü ister salcı olsun ister solcu Polonyalılar için temel tehdit Rusya'ydı.
20:56Yetmedi. Yani papaya saldırarak İtalya'yla da kriz yarattı.
21:00Giorgia Meloni'yi karşısına aldı.
21:03Hadi Arjantin'de önceki papa Fransız için bazıları sola yakın ya da anti-imperyalist 3. dünyacı diyordu.
21:10Ama mevcut Amerikalı papa Leo için bu geçerli değil ki.
21:13Çünkü o bir solcu değil.
21:15Bu yüzden Trump'ın papalık makamına yönelik eleştirileri İtalya Başbakanı'nın da tepkisini kaşınılmaz hale getirdi.
21:23İtalya'da ister salcı ister solcu olsun papa'ya yönelik böyle bir saldırıyı kimse kabul edemez.
21:29Sonuç olarak Trump potansiyel tüm müttefikleriyle kavga eder hale geldi.
21:34İtalya'yla savaşin bir saldırıyıella mayat edemeye goal oynayabilen.
21:57Trump, Amerika Birleşik Devletleri'nin NATO'dan çıkmasını istiyor.
22:01Bu koşullarda Avrupa yeni bir ordu mu kurmalı ve tabii bu bağlamda Türkiye'nin Avrupa için önemi artacak mı?
22:13Evet, elbette. Avrupa'nın kendi ordusunu kurmaktan başka seçeneği yok. Yoksa Avrupa'nın vasalı kölesi haline gelir. Seçim mi Avrupa
22:23'nın? Aksi takdirde Rusya'nın Avrupa'nın koruyucusu olmasını kabul etmiş oluruz.
22:28Buna Marine Le Pen, Orban gibi pek çok popülist lider tamam derdi. Ancak popülistlerin bir başka kesimi de mesela Giorgia,
22:37Meloni İtalya'sı ve Polonyalılar Ruslara boyun eğme fikrini tamamen karşılar.
22:41Dolayısıyla Avrupa için önümüzdeki 20 yıl içinde en büyük somut tehdidin Rusya olacağını kabul edersek o zaman elbette ortak bir
22:50Avrupa savunması gerekiyor.
22:52Trump da bizi bu yöne zorluyor zaten.
22:54Burada tartışmanın üç tarafı var. Bir, ulusal orduları isteyen ama Avrupa ordusunu istemeyen egemenlikçiler. İki, Avrupa ordusunu isteyen ama ABD
23:05'ye bağımlı olmak istemeyen Avrupacılar. Üç, her halükarda Amerikalılara bağlı kalmalıyız. Başka seçeneğimiz yok diyen Atlantikçiler.
23:13İronik olan şu ki, Trump şimdi hepsini aynı fikirde birleştirdi. Şimdi Almanlar da, Polonyalılar da, Danimarkalılar da, Fransızlar da. Evet,
23:24bir Avrupa savunma sistemine ihtiyacımız var diyor.
23:29Bu çerçevede Avrupa'nın Türkiye'ye ihtiyacı var mı?
23:32Evet, elbette. Avrupa'nın Türkiye ile iyi ilişkiler kurması kesinlikle gerekiyor.
23:37Ortak ordu konusunda diyorum.
23:44Orası biraz karmaşık. Asıl soru şu, Amerikalılar olmadan NATO'yu devam ettirecek miyiz? Bu bir olasılık.
23:52Yani Kanadalıları, Türkleri ve İngilizleri bünyede tutarız. Böylece NATO'nun iskeletini kullanarak onu Avrupalılaştırırız.
23:59Bu durumda Türkler merkezi bir rol üstlenir. Çünkü NATO'nun en büyük ordusuna sahipler.
24:05İkinci görüş ise daha özgüvenli becesurca. Avrupa Birliği'ne mensup 27 ülkeden yola çıkıp, onlarla bir Avrupa ordusu ya da
24:14bir Avrupa savunma sistemi kurmak.
24:16Burada Türkiye'nin rolü elbette daha az olacaktır.
24:19Türkiye yine bir müttefik olacaktır. Ancak askeri aygıtın merkezinde yer almayacaktır.
24:33İran, Körfez ülkelerine de çok sayıda saldırı düzenledi.
24:37Bahreyn'de, Katar'da, Birleşik Arap Emirliklerinde, Suudi Arabistan'da birçok önemli tesisi vurdu.
24:43Bir Suudi yetkili, Amerika Birleşik Devletleri'nin bizi koruduğunu sanıyordu.
24:48Meğer biz onları koruyormuşuz, dedi.
24:51Suudi Arabistan Velihat Prensi Muhammed Bin Salman da, artık ABD silahları satın almayacağız diye konuştu.
24:58ABD-Körfez ilişkisi daha gerilimli bir hal alır mı ileride?
25:08Körfez ülkeleri, ABD'nin koruma şemsiyesinin kalıcı ve kesin olduğunu düşünüyordu.
25:14Bu ilişkinin, kelimenin tam anlamıyla karşılıklı olarak kazançlı bir ilişki olduğunu düşünüyorlardı.
25:19Amerikalılar bir koruma sağlıyordu.
25:22Körfez ülkeleri de hidrokarbon yönetimi, ABD'de yatırımlar gibi konularda,
25:27ABD için önde gelen ekonomik ortak oluyordu.
25:31Trump iktidara geldiğinde, Körfez ülkeleri daha o istemeden her şeyi vermekte kusur etmedi.
25:38Katar ona güzel bir uçak hediye etti.
25:40Suudiler yatırım sözü verdi.
25:42Ve sonra, sürpriz, Amerikalılar onları korumadı.
25:46Trump'ın istediğini elde eder etmez, çekip gideceği çok iyi anlaşıldı.
25:51Zaten kendisi de söyledi, o öngörülebilir biri değil.
25:55Bu, Körfez ülkelerini çok zor bir duruma soktu.
25:58Çünkü kendi ülkelerini savunamıyorlar.
26:00Belki sadece Suudi Arabistan savunabilir.
26:03Ama diğerleri bunu yapamaz.
26:05İsrail'e de artık güvenemezler.
26:08Oysa İsrail'le Türk yatışmaları yatıştırdıklarını sanıyorlardı.
26:11Ama artık İsrail'in işgal yürüyüşe devam ederken ne olacağı belli olmaz.
26:17İsrail, Ürdün'e saldırırsa ne yapacaklar mesela?
26:20Öte yandan, Körfez ülkeleri için diğer tehdit İran.
26:24Ancak İran büyük ölçüde zayıflatıldı.
26:27Dolayısıyla bana göre Körfez ülkeleri bundan böyle İran'la müzakereye başlayacak.
26:31Çünkü İsrail'e karşı bir denge unsuruna ihtiyaçları var.
26:35İran tek gerçek tehdit etti burada.
26:38Rusya değil, Çin değil.
26:40Bana göre Körfez ülkeleri İran'ın zayıflamasından yararlanacak.
26:44Güçlü bir İran istemiyorlar.
26:46Ama ezilmiş bir İran da istemiyorlar.
26:48İran ve Amerika arasında bir anlaşma sağlanır sağlanmaz.
26:52Körfez ülkeleri İran'a açılacaktır.
26:54Ve böylece Basra Körfez'inin büyük gücü tekrar İran olacak.
27:14Bir dönem bölgede Katar, İran, Türkiye ekseninden bahsedilirdi.
27:19Şimdi herhangi bir eksen kalmadı herhalde.
27:27Sorun Körfez ülkelerinin kendi aralarında da çatışmalar olması.
27:32Mesela Katar'la Birleşik Arap Emirlikleri arasında ilişkiler berbat.
27:35Son zamanlarda Birleşik Arap Emirlikleri ile Suudi Arabistan arasında büyük gergenlikler var.
27:41Bu gergenliğin kaynağı emirlikler.
27:42Yemen'deki savaşı körüklüyorlar.
27:44Sudan'daki savaşı körüklüyorlar.
27:46Müslüman kardeşlere karşı uluslararası bir kampanya yürütüyorlar.
27:50Tunus siyasetine, Suriye siyasetine her şeyi karışıyorlar.
27:55Paradoksal olaraksa bölgede istiklal unsuru artık liderlik vizyonu kalmayan Suudi Arabistan.
28:00Suudi Arabistan artık Körfez veya Hürmüz boğazını domine etmeye çalışmıyor.
28:05Dolayısıyla Körfez ülkeleri kendi aralarındaki çatışmayı çözmek,
28:09yani Birleşik Arap Emirlikleri'nin sakinleşmesi için onlarla bir uzlaşma yolu bulmak zorunda kalacaklar.
28:15Ardından da İsrail ve İran'la müzakere edecekler.
28:19Körfez ülkelerinin hiçbir şey yapmayan Rusya'ya yöneleceklerini sanmıyorum.
28:23Tabii Türkiye ile de iyi ilişkiler kuracaklar.
28:26Bu açık, Körfez ülkeleri ile Türkiye arasında bir çatışma yok.
28:29Fakat Türkiye, Körfez ülkelerini askeri koruma sağlayamaz.
28:33Türkiye'nin doğrudan rol oynadığı bir yer varsa o da Suriye'dir.
28:40Türkiye önümüzdeki yıllarda ne yapmalı?
28:42Çünkü çatışma devam edecek gibi görünüyor.
28:45İran'la iyi ilişkilerimiz var.
28:47İktidar İsrail ile ilişkimiz olmadığını söylüyor ama onlarla da var.
28:56Elbette var.
28:57Bence Türkiye'nin başarısız olduğu düşünülse bile Davutoğlu politikasını sürdürmekten başka seçeneği yok.
29:04Yani sıfır sorun.
29:05Sınırlarda düşman olmaması.
29:17Evet ama bu asıl önemli olanın komşuluk ilişkileri olduğunu kanıtlıyor.
29:24Türkiye tıpkı İsrail gibi Azerbaycan'ı destekledi.
29:28Türkiye, Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki çatışmada rol oynayabilir.
29:32Özellikle Zengezur koridorunun açılmasıyla birlikte Türkiye, İran'la iyi ilişkiler kurmak zorunda kalacak.
29:40Irak'ta zaten iyi bir rol oynuyor.
29:42Yani temelde oradaki Kürt hareketi ile iyi ilişkileri var.
29:46Türkiye için temel mesele Suriye.
29:48Ancak burada da sadece olumlu bir rol oynayabilir.
29:51Çünkü Türkiye'nin Sünni Arap kimliği etrafında bir Suriye ulus devletinin yeniden kurulmasından çıkarı var.
29:59Ve Eşşara'da çok iyi bir performans sergiliyor.
30:01Dolayısıyla burada yaşananlar, PYD'nin kültürel tanınma karşılığında silahlarını ve güçlü olduğu tüm yerleri teslim etmesi olumlu bir gelişme.
30:10Üstelik bu bir model olabilir.
30:12Bu PKK'nın izlediği modeldir.
30:21Evet ama YPG silah bırakmadı. İran'da da PECAK devam ediyor.
30:31PKK Türkiye'de silahlı mücadeleyi bıraktı.
30:34Kürt halkının kültürel haklarını savunmaya yöneldi.
30:38PYD-YPG'nin Eşşara ile Suriye'de yaptığı da aynı şey.
30:43Silahlarını, her türlü silahlı mücadeleyi bırakıyorlar.
30:46Ve karşılığında Kürtçe öğrenimi, silahlı kuvvetleri ve ulusal yönetime katılım istiyorlar.
30:51Ama özellik istemiyorlar.
30:53Yani aslında iki ülke arasında bir paralellik var.
30:57Dolayısıyla Türkiye'nin, Suriye'nin istikrarını hedefleyen bir politika izlemesi ve bunu desteklemesi kendi çıkarına.
31:06Amerika Birleşik Devletleri bölgedeki Kürtler konusunda ne yapacak?
31:10Eskiden silah verdiklerini biliyoruz.
31:13Kürt gruplar da bundan memnundu.
31:14Kürtler şu anda bölgede yalnız mı?
31:2170 yıldır Amerikalılar ihtiyaç duyduklarında Kürtleri kullandı.
31:26Artık ihtiyaçları kalmadığında da onlara ihanet etti.
31:29Peki şimdi?
31:32Amerikalılar da işe ezmek için Kürtleri piyano olarak kullandı.
31:35Görev tamamlandı.
31:37Ve şimdi Amerikalılar çekiliyor.
31:39Kürtleri kendi başlarının çaresine bakmaya bırakıyor.
31:43Aynı şekilde Amerikalılar, Kürtleri Sattı Müseyin'e karşı ayaklanmaya teşvik etti.
31:48Sattam tarafından katledilmelerine sebep oldular.
31:52ABD sadece bir miktar savunma sağladı.
31:54Sonra oyundan çekildi.
31:56İranlı Kürtler şimdiye kadar ABD tarafından hiç desteklenmemişti.
32:01Savaş sırasında ise Amerikalılar, İran Kürdistan'ın da silahlı mücadele çağrısı yaptı.
32:06Ama Kürtler artık ne olduğunu anlamış durumda.
32:091970'lerden bu yana 50 yıl geçti.
32:12Amerikalıların büyük bir Kürdistan'ı asla desteklemeyeceğini ve Kürtleri kriz anında kullanılan,
32:18kriz geçince terk edilen bir araç olarak gördüklerini çok iyi biliyorlar.
32:27Kürtler artık Amerikalıların kendilerini desteklemediğini biliyorlar yani.
32:31Evet, tabii ki biliyorlar.
32:33İşte bu yüzden Eşşara ile bir anlaşma yaptılar.
32:36Ve yine bu yüzden İran Kürdistan'ın da bir gerilla hareketi başlatmadılar.
32:45PKK silah bıraktık dedi.
32:47Çünkü Öcalan öyle istedi.
32:50Yani siz PKK'nın türevi diğer terör örgütlerinin de silah bırakacağından eminsiniz.
33:10Evet, artık mümkün değil.
33:13Savaş artık mümkün değil.
33:14Suriye'nin kuzeyinde kurulmuş olan Kürt bölgesi ortadan kalktığında Türkiye rahatlar artık.
33:21Ancak şunu da görmek gerekir ki, bu sadece siyasi eritlerin, komutanların stratejisiyle, kararlarıyla ilgili bir mesele değil.
33:29Bu aynı zamanda toplumsal hareketlerle de ilgili.
33:32Türkiye Kürtlerinde dikkatimi çeken şey, kültürel taleplerinin Türk toplumuna en fazla entegre oldukları anda ortaya çıkması.
33:41Türk toplumu temelde hareketli bir toplum.
33:44Mersin'e bakın mesela.
33:45Mersin'de yaşayan on binlerce Kürt var.
33:48Bir Kürt belediye başkanı var.
33:50Üniversitelerde Kürt öğrenciler var.
33:52En azından AKP'nin ilk yıllarında büyük ölçüde teşvik edilen sosyal hareketlilik,
33:57sonuç olarak Kürtlerin artık Türk toplumunun her kesiminde yer almasına yol açtı.
34:02Dolayısıyla artık ayrılıkçı bir temelde değiller.
34:06Ayrılıkçılıkla ekonomik olarak kaybedecekleri çok şey var.
34:09Bunu biliyorlar.
34:10Dolayısıyla artık bölgesel ayrılıkçılık mantığı içinde değiliz.
34:28İran, İsrail, ABD savaşı ileride bir din savaşına yol açabilir mi?
34:32Çünkü bir tarafta Yahudiler, Hristiyanlar, diğer tarafta İslimanlar var.
34:39Artık bitti.
34:40İran rejimi artık İslam'ın temsilcisi olarak görülmüyor.
34:44Onlar kendilerini İslam'ın temsilcisi sanıyor olabilir.
34:48Ama İran, Orta Doğu'nun en sekülerleşmiş toplumu.
34:51İran'da insanlar artık bunu gizlemiyor.
34:54Onlar biliyor ki mollalar artık pazari dediğimiz pazar esnafından başka bir şey değil.
35:00Bu yüzden halk camiye gitmiyor.
35:02Bu önemli.
35:03Türkiye'de önemli bir sekülerleşme hareketi var demiştim ya.
35:07İşte aynısı İran'da da var.
35:09Peki geriye ne kalıyor?
35:11Veya hala ayakta kalan şey ne?
35:14Milenyumcu Yahudilik.
35:15Bu milenyumculuk aslında uzun zamandır var.
35:18Ama şimdi iktidarı ve askeri güce de sahip.
35:21Yine de ABD olmadan hedeflerine ulaşamazlar.
35:30İki şey var.
35:31İsrailler ABD olmadan İran'a saldıramaz.
35:35Lübnan'a da saldıramazlar.
35:37Ancak Amerikalılar olmadan Gazze ve Batı şeriayı ele geçirebilirler.
35:42Yani temelde Arap dünyasında kaos olması durumunda büyük İsrail'i oluşturabilirler.
35:47Böylece büyük İsrail hedeflerini gerçekleştirebilirler.
35:51Şu anda yaptıkları da bu zaten.
35:53Ama aynı zamanda bu Yahudi milenyumculuğunun paradoksal bir sonucu da var.
35:58Bu durum Yahudi diasporasıyla bir kopuş yaratıyor.
36:02Diaspora milenyumcu değil.
36:04Diaspora'da milenyumcu olanlar İsrail'e gitti zaten.
36:07Ancak orta sınıf Amerikan Yahudileri büyük İsrail lafından korkuyor.
36:12Her zamanki gibi dini bir radikalizm var.
36:15Ama bir noktada bu kendi dini temelleriyle çelişmeye başlıyor.
36:19Hayır ben kendimi burada görmüyorum diyen insanlar var.
36:23Büyük bir gerilim var.
36:25Durum karmaşık.
36:26Çünkü mesela ultra ortodoksların bir kısmı askeri gitmeyi reddediyor.
36:31Sayıları artık yüz binlere ulaştı.
36:33Çünkü onların toprak temelli milenarist anlayışları yok.
36:37Askeri gitmeyi reddediyorlar.
36:38Bir de İsrail'in güvenliğini destekleyen ama bu Yahudi milenyumunda kendilerini görmeyen, bunu çok tehlikeli bulan İsrail'li layıklar var.
36:48Çünkü bu milenyum anlayışı Yahudi hukukunun dayatılması gibi yollarla onların günlük yaşamını etkiliyor.
36:55Dolayısıyla İsrail'deki dindar sağın bu kaçış hamlesi bir noktada kendi aleyhine dönecek.
37:01Diğer yandan İslamcılık derseniz hayır o bitti.
37:05Daesh örneğinde gördüğümüz gibi.
37:1010 yıllar önce siyasal İslam'ın bittiğini söylemiştiniz.
37:13Bu ifadenizle hala katılıyor musunuz?
37:16Evet kesinlikle.
37:17Buna hayır diyebilecek tek kişi Erdoğan.
37:22Erdoğan hala siyasi İslam'ın sembolü mü?
37:26Hayır.
37:27Yani kendisi diyebilir ama hayır.
37:32Erdoğan popül ismi muhafazakar.
37:35Orban'a ve Trump'a da benziyor.
37:37Siyasi kimliği İslam değil.
37:39Orban nasıl Hristiyansa o da öyle Müslüman.
37:43Tabi Orban'ın Hristiyanlığından daha çok Müslüman Erdoğan.
37:46O ayrı.
37:47Orban'ın Hristiyanlığından daha çok Müslüman Erdoğan'ın ayrı.
37:56Peki genel olarak konuşursak ABD ve Batı'nın çağı sona mı eriyor?
38:09Trump Avrupa'yı kendi düşmanlarından biri olarak görmeye başladığı andan itibaren artık Batı diye yekpare bir şeyden söz edemeyiz.
38:18Trump Batı kavramını parçaladı.
38:21Öte yandan küresel referansın artık Kuzey-Güney ayrımı olmadığını da çok net görüyoruz.
38:27Ayrım artık ülkelerin kendi işlerinde.
38:29Örneğin Brezilya'da Lula ve Bolsonaro var.
38:33Bolsonaro kazandığında Brezilya savcı Amerika ile müttefik bir ülke oluyor.
38:38Lula kazandığında ise solcu güneyde ittifaklar arayan bir ülkeye dönüşüyor.
38:44Ama yapısal olarak Brezilya ne gerçekten kuzeye ait ne de güneye.
38:48Hindistan'ı ele alalım.
38:50Başbakan Modi çok Amerikancıdır.
38:51Şimdi Trump ona zorluklar çıkardığı için çok öfkeli.
38:54Ama genel olarak çok Amerikan yanlısıdır.
38:57Ekonomik düzlemde tamamen Amerikan kampına aittir.
39:00Ve kendini Amerikan demokratlarından ziyade Cumhuriyetçilere daha yakın hisseder.
39:05Dolayısıyla artık C'ye stratejik açıdan Kuzey-Güney ayrımı hiçbir anlam ifade etmiyor.
39:11Şu an bir Üçüncü Dünya Savaşı içinde olduğumuzu düşünenler var.
39:16Bu savaş sahikleri itibariyle Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarından farklı deniyor.
39:21Siz ne dersiniz?
39:23Üçüncü Dünya Savaşı olması için iki ayrı tarafın olması gerekir.
39:27Yok mu?
39:29Yok. İki tarafın oluşabileceği tek durum Çin ile ABD arasında bir savaş olmasıdır.
39:35İşte bu, herkesin az çok tarafını seçmek zorunda kalacağı bir savaş olurdu.
39:44Sizce bir gün bu noktaya gelir mi Dünya?
39:49Savaş konusunda pek bir şey söyleyemem.
39:52Ama uzun vadede iki büyük güç Çin ve ABD olacak.
39:55Rusya'nın yeniden yükselişe geçeceğini hiç sanmıyorum.
39:58Avrupa asla bir küresel güç olmayacak ve Dünya'da başka bir yerde başka bir süper gücün ortaya çıkabileceğini de sanmıyorum.
40:07Dolayısıyla 21. yüzyılın sonuna doğru Dünya düzeninin ya da düzensizliğinin ne olacağını belirleyecek olan ABD-Çin kutuplaşması olacaktır.
40:23Hangi ülkeler Çin'in, hangileri ABD'nin yanında olur?
40:27Bu koşulda Avrupa nereye konumlanır?
40:40Avrupa'nın hiç Çin'le savaşmak gibi bir niyeti yok.
40:43Bu çok açık.
40:45Peki Avrupa tarafsız kalabilir mi?
40:48Normalde Avrupa savaş durumunda ABD'nin tarafında olurdu.
40:51Ama o durumda ABD'yi kimin yönettiğini de bilmek gerekir.
40:55Özetle oyun aslında Asya'da oynanacak.
40:57Çin'in gözü Hindistan, Endonezya, Filipinler ve Japonya'da, Tayvan'dan bahsetmeye bile gerek yok.
41:05Ben Rus olsaydım endişelenirdim.
41:07Çünkü Sibirya'da çok çok zayıf savunulamaz durumda.
41:11Öte yandan Çin'in bir koalisyon oluşturacağını da düşünmüyorum.
41:14Çin'in yapacağı şey bir dizi ülkeyi yetkisiz hale getirmek.
41:18Yani onların çatışmaya girmemesini sağlamak olacaktır.
41:22Zaten Çin şu anda bunu yapıyor.
41:24Ekonomi ve ulaştırma anlaşmalarıyla ülkelere hizmet ediyor.
41:28Onlarla ilişki kuruyor.
41:29Ancak askeri üsler almaya, Çin yanlısı rejimler kurmaya çalışmıyor.
41:34Bu konuda çok kurnazca davranıyor.
41:37Afganistan'da hangisi olursa olsun Afgan hükümetini destekliyor.
41:41Özbekistan, Tacikistan gibi ülkelerde de yaptığı aynı.
41:51Trump ve ailesinin İran savaşı sayesinde servetlerine servet kattıkları konuşuluyor.
41:57Eric ve Donald Jr. Trump, tron yatırımlarıyla zengin oldu.
42:02Servetlerini 10 kat büyüttü.
42:04Damadı Kushner, Sörfez ülkelerinden milyarlarca dolarlık ihale aldı.
42:08Bernie Sanders, Trump ailesinin bu savaştan 4 milyar dolar kazandığını söylüyor.
42:13Bu normal mi?
42:15Bu koşullarda, Kasım'daki seçimlerde Trump güç kaybeder mi?
42:19Trump yozlaşmış.
42:20Tamamen yozlaşmış.
42:22Ama bu klasik anlamda bir yolsuzluk, yozlaşma değil.
42:25Klasik yolsuzlukta para gizlice alınır.
42:28Yozlaşmış gibi görünmezsiniz.
42:30O ise bunu iş alışveriş olarak görüyor.
42:32Mesela Suudilerden kendisine ve ailesine para vermelerini istiyor.
42:36Ama bunu alenen yapıyor.
42:38Saklanmıyor.
42:40Bana 1 milyar dolar verin falan diyor.
42:42Evet, Amerikalılara diyor ki...
42:44Psikiyatrik bir vaka artık sanki.
42:48Amerikalılara diyor ki, benimle görüşmek isteyenler, balo salonumun inşası için 1 milyon dolar versin.
42:55Asıl dikkat çekici olan şu, bu kimseyi şaşırtmıyor.
42:59Bu bize batı dünyasındaki kültürel değişim hakkında çok şey söylüyor.
43:03Bu açık yolsuzluk kimseyi şoke etmiyor.
43:06Peki uzun süre böyle devam edebilir mi?
43:09Yapısal olarak hayır.
43:11Çünkü onun sistemi, temelde bir düzensizlik sistemi.
43:15Anarşik bir sistem.
43:16Yarın ne yapacağını kimse bilemez.
43:18Dolayısıyla kalıcı ve sağlam bir iç koalisyon kuramaz Trump.
43:23Artık bir siyasi partinin lideri değil.
43:25Adeta bir tarikatın başında.
43:28Maga bir tarikattır.
43:29Ve tarikatın üyeleri, lider ne yaparsa yapsın onu takip eder.
43:33Ama bir noktada gerçekler ortaya çıkar.
43:36Bir noktada ekonomide kaos, anarşi yaşanır.
43:39Ve insanlar ona karşı oy verir.
43:42Bunu bildiği için biraz Erdoğan gibi davranıyor Trump.
43:45Seçim bölgelerini yeniden düzenlemeye, bu tür hamleler yapmaya çalışıyor.
43:52Bu Türkiye'de işe yaramadı.
43:53Evet Trump da belki Kasım seçimlerini atlatabilir.
43:56Ama her halükarda sistem uzun vadede sürdürülebilir değil.
44:00Başkan yardımcısı David Vance bunu çok iyi biliyor.
44:03Dışişleri Bakanı Marco Rubio çok iyi biliyor.
44:05Bu yüzden bir felaket yaşanmadan Trump'ı devre dışı bırakmaları kendi ayırlarına olur.
44:11Düşünün, Trump Papa'yla kavga etti, Papa'yı da Pezeşkiyan savundu.
44:18İşte bu yüzden bu bir medeniyetler savaşı değil yaşananlar.
44:24Son olarak Türkiye hakkında, Türkiye'nin geleceği hakkında ve seçimler hakkında ne söylemek istersiniz?
44:33Kazanan kim olursa olsun gerçek bir demokrasiye dönülmeli.
44:36Kazananı söylemek bana düşmez.
44:38Yani şimdi demokrasi yok mu?
44:41Evet, demokrasi tehlikede.
44:44Gerçek bir demokrasiye ve siyasi güçlerinin yenilenmesine ihtiyaç var.
44:4925 yıllık bir rejimi uzatmak mümkün değil.
44:52Bu imkansız.
44:54Genç liderlere mi ihtiyaç var?
44:56Evet, genç liderlere ihtiyaç var.
44:59Bir kuşağın değişmesi gerekiyor.
45:01Bu çok açık ve net.
45:03Türkiye, olağanüstü imkanlara sahip bir ülke.
45:06Çok canlı bir sivil toplum var.
45:08Eğitim seviyesi çok yüksek bir ülke.
45:11Açıkça görülüyor ki, birçok Türk meslektaşım Türkiye'den ayrılıyorsa, iş nedeniyle ayrılmıyorlar.
45:18Siyasi nedenlerle ayrılıyorlar.
45:20Çünkü iş imkanları var Türkiye'de.
45:23Türk üniversiteleri çok iyi düzeyde.
45:25Yani Türkiye'nin beyin göçünü önleme imkanı var.
45:30Bu şu anda büyük sorun Türkiye için.
45:35Beyin göçü varsa bu ekonomi nedenlerden değil.
45:38Evet, şu anda ekonomi gerçek bir sorun.
45:41Ama bu göç siyasi nedenlerden kaynaklanıyor.
45:44Ekrem İmamoğlu'nun yakın dönemde hapisten çıkacağını düşünüyor musunuz?
45:50Bu çok mümkün.
45:51Siz de girdiniz, çıkmadınız mı?
45:54Jete.
45:55Dejur.
45:56Ben bir gün kaldım canım.
46:00Evet, ama demek ki çıkabiliyorlarmış.
46:05Se posibüler.
46:08Ulu ve Rua, çok teşekkürler.
46:10Ben teşekkür ederim.
46:12Ulu ve Rua ile beraberdik.
46:13Kendisi çok önemli bir siyasal İslam Orta Doğu ve Orta Asya uzmanı.
46:18Son kitabı Dünya'nın Düzleşmesi.
46:20Bunlar ilk baskıları elimdekiler.
46:22Siyasal İslam'ın iflası ve yeni Orta Asya.
46:28Kitaplarının ilk baskıları çok önemli bir isim.
46:31Onunla Türkiye'yi ve dünyayı konuştuk.
46:33Başka bir gelecek fikirlerde görüşmek üzere.
46:36İyi günler.
Yorumlar