00:00Sa isang panandang pangkasaysayan o marker ng National Historical Commission of the Philippines sa bahay na Kpil,
00:09kinilala si Gregoria de Jesus O'Oriang may bahay ng Supremo no si Andres Bonifacio bilang tagapagtago ng mahalagang dokumento
00:17ng katipunan.
00:19Pero nakalulungkot isipin na ang ilang alaala ni Oriang, tulad ng kanyang naging tahanan sa Quiapo sa Maynila,
00:27hindi man lang maitago ng ligtas sa mga pahina ng ating kasaysayan.
00:34Dito lang ding Marso,
00:37nag-imbal ang mga nakaalam ng kasaysayan ng matandang bahay ng De Jesus del Rosario Lucena sa Calle Belivid Viejo
00:45nang simulan itong gibae.
00:48Nasa loob sinisimulan ng tanggalin yung mga materiales kasi mahaba yung gusale.
00:53Mapansin din na yung mismo mga bintana, pinag-aalis na.
00:57Kung wala pa naman kumukuha sa amin ng demolition permit, kinusap namin,
01:01i-hold muna, wala muna mag-demolis dyan.
01:03Kahit kumuha ka sa barangay, hindi pwedeng bigyan.
01:07Sa tindig ng bahay na ito, walang dudang nakaangat sa buhay ang may-ari,
01:11dalawang palapag,
01:14at materiales fuertes o matibay,
01:16ang mga ginamit sa pagtatayo tulad ng bato, bakal, at dekalibring mga kahoy.
01:22Kaya makalipas ang tinatayang isandaan at limampung taon,
01:26hindi natitinag sa pwesto ang bahay na bato ng pamilya ni Oriang.
01:30At kung titignan yung details niya,
01:32mayon siya itong parang mga diamond, ornamental na bahay na bato
01:37from the late Spanish period.
01:39Sabi nga na siya yung pinang matanda dito sa kalyang ito.
01:43Pero hindi rin maikukubli ang mga latay na iniwan ng panahon.
01:47Kinakalawang na bubog, nabumulok na kahoy, naagnas na bato.
01:52Bagamat luma at tila wala ng silbi,
01:54kailangan pa rin itong pangalagaan bilang mahalagang bahagi ng ating kasaysayan.
01:59Kaya malaking palaisipan sa lahat kung sino ang nagutos ng paggiba sa bahay ni Oriang.
02:05Ang mga kasalakuyang nagmamay-ari ng matandang bahay,
02:08sino?
02:09Actually, walang demolition.
02:11Sa loob ng siguro ng property,
02:13may mga pampasok doon ng tao, kinukuha yung mga kahoy doon.
02:17Kaya nahalaman ng may ari yata,
02:19yung mga bago nakambili,
02:21pinasarado yun.
02:23Ang bahay na bato ni na Oriang,
02:25itinuturing na important cultural property.
02:28Pero pag-amin ang kapitan,
02:30hindi nila alam na cultural property ang bahay
02:32na nakatayo sa kanilang barangay.
02:34Basta kami, doon lang kami sinabi sa amin ng mga historical
02:40na yung bahay na yan, matagal na yan,
02:43historical yan,
02:44property ni ganun,
02:45dyan dati nakatayo si asawa ni Andres Bonifacio.
02:49Very unfortunate na may gapa din when it comes to the knowledge.
02:53Pero sabi nga nila,
02:54ignorance of the law, excuses, no one.
02:56Isa sa mga napadadala namin ng CCDC's order na ito ay ang LGU.
03:00And we hope that the LGU can also help us in disseminating the mandate.
03:08Nang nakipag-ugnayan kami sa lokal na pamahalaan ng Maynila,
03:12ipatatawag rao ni Mayor Isco Moreno
03:14ang mga kasalukuyang may ari para magpaliwanag.
03:19Wala silang permiso.
03:20Wala silang kakayanang dapat na...
03:23Magdemolish.
03:23Magdemolish.
03:24We have already directed the Police Enforcement Unit.
03:28If there is something going on then,
03:30at kahit yung taong bayan,
03:32i-report kagad sa pulisya,
03:34we will apprehend them.
03:35Eh ngayon, nakatinga sila.
03:38At makalipas ang dalawang araw,
03:40nakipag-ugnayan na raw ang may ari ngayon
03:42sa Assessor's Office ng Maynila.
03:46Sa Inspeksyon ng Department of Engineering and Public Works ng Maynila,
03:51natukoy ang ilang umunipaglabag ng may ari ng building.
03:55Kabilang dito ang kawala ng kaukulang demolition permit at historical clearance.
04:00Ayon sa kanila, malinaw na hindi ito umaayon
04:02sa mga itinatakda ng National Building Code of the Philippines.
04:07Pinadalhan namin ng mensahe ang mga kasalukuyang may ari ng mga bahay
04:10para kunin ang kanilang panig.
04:12Pero hanggang ngayon, wala pa silang sagot sa amin.
04:18Sa ngayon, tila nakahanap ng kakampi si Oriang
04:22para mapanatiling nakatayo ang kanyang lumang bahay.
04:26Sa in fa insi hsi gal rele
04:29Gregg asan
04:46Haim
04:48Heto
04:49var
04:49By
04:49en
04:49세
04:49Ã’
04:49You
Comments