00:00Kanya-kanya ng diskarte ang publiko para maprotektahan ang kalusugan sa mainit na panahon,
00:07lalo na lumaki ang posibilidad na magka El Niño.
00:10Pero paalara ng pag-asa, hindi lamang init ang dapat paghandaan,
00:15kundi maging ang efekto nito sa lakas ng mga pagulan.
00:18Si Jem Thompson sa Sentro ng Balita.
00:23Tuloy-tuloy ang ginagawang pagbabantay ng pag-asa sa pabago-bagong panahon,
00:28lalo na't nakita ng mga eksperto na posibleng magkaroon ng siyam hanggang labing-pitong malalakas na bagyo.
00:35Subalit, makakaranas po tayo ng mga malalakas na mga pagulan sa may kanlurang bahagi ng bansa
00:42during the southwest monsoon or abagat season.
00:47Nakita din ng pag-asa ang dalawang dapat na paghandaan, kaugnay ng klima.
00:52Yung prior, habang nagde-develop pa lang yung El Niño,
00:56of course, yung excessive rainfall that we are expecting.
00:59And then, of course, during the latter part of the year,
01:03yun namang reduction doon sa ulan.
01:05Ilan po yun sa mga kailangan nating paghandaan as early as now.
01:10So kailangan po natin ang paghahanda ay hindi lang long-term,
01:14but also meron din tayong short-term.
01:15At different levels po yung ating paghahanda.
01:18Ang 73-annios na tricycle driver na si Julio Gonzales,
01:23mas tumindi pa ang nararamdamang init ngayon na nasa El Niño Alert na ang bansa.
01:28Pero araw-araw pa rin siyang pumapasada para tustusan ng dalawang anak na nasa kolehyo.
01:34O, masyadong mainit eh.
01:37Sobrang init pag tanghali na.
01:39Gumagawa na lang siya ng paraan para hindi maapektuhan ang kanyang kalusugan.
01:44Tubig lang, inom ng inom ng tubig eh.
01:47Nagpapaypay lang.
01:48Nagpapaypay lang na ano,
01:50ng karton.
01:53Ang tagahugas naman ng pinggan sa karinderiya na si Monica Paraon,
01:57mula noong pumasok ang matinding init,
02:00todo tipid na sa tubig.
02:01Mahalaga sa kanya ang bawat patak na dumadaloy sa kanilang gripo.
02:06Sa lahat, paligo, paglalaba, pagluluto,
02:10pagdidilig ng mga halaman.
02:13Maraming magagamitan ng tubig.
02:15Pagka, maghukas na ng plato,
02:18medyo, ano lang ang tubig eh, mahina.
02:22Kasi nga, pagdating na nga ng el ninyo na yun,
02:25kailangan pa ba ma, ano,
02:27magsani na ng,
02:29ngayon pa lang magkitipik kung kailang ano na.
02:31Dagdag pa ng ginang,
02:33isang beses sa dalawang linggo na lang
02:35ang kanilang paglalaba
02:36at ang mga gripo ay nakakandado
02:39para hindi paglaruan ng mga bata.
02:41Sa kasalukuyan,
02:42normal pa naman ang supply ng tubig sa bansa
02:45at patuloy ang pagbabantay ng ahensya.
02:48Malaki ang maaring maging epekto ng el ninyo
02:50sa iba't ibang sektor ng lipunan,
02:52lalo na sa sektor ng agrikultura.
02:55Kaya sinisiguro ng ahensya
02:57na nakikipag-ugnayan ito
02:58sa iba't ibang departamento ng pamahalaan
03:01upang umantabay sa araw-araw
03:03na pagbabago ng panahon.
03:04Usually po ang strategy po kasi
03:06ng ating mga kasamahan is
03:08kung itong area na ito
03:10ay apektado ng el ninyo
03:12at makakaranas ng dry spell at drought,
03:14so mas ima-maximize natin
03:16yung mga areas na hindi posibleng
03:18maapektuhan ng dry spell at drought.
03:20So, dun sila mag-i-increase
03:22ng kanilang production.
03:23J.M. Thompson
03:24para sa Pambansang TV
03:26sa Bagong Pilipinas.
03:28J.M. Thompson
Comments