00:00May lumang-lumang camera na hanggang ngayon hawak ng artist na si June Sabayton.
00:09Nagmula pa raw ito taong 1955.
00:14Ano kayang mga sikreto ang nakuhanan nito?
00:19Halos dalawang dekada ng iniingatan ng actor at filmmaker na si June Sabayton
00:26ang lumang film roles na ito.
00:28Pamana kasi ng kanyang lola ingay.
00:32Binigay kasi sa akin yun, noong time na yun, siguro mga around 2008.
00:36Sabi niya, yun na lang daw yung tanging kayamanan na meron siya.
00:40Ang laman ng mga rolyo ng film, hindi hamak na mas matanda pa sa kanya na kuhanan noon pang dekada 50.
00:49Katatapos lang halos ng ikalawang digmaang pandaigdig.
00:54Baka pwede makita natin kung ano pa yung mga loob neto.
00:59Makalipas ang labing pitong taon, si June nakahanap na ng paraan para maisakatuparan ang kanyang misyon.
01:09Ano ang mga sikretong ikukwento ng mga lumang rolyo ng film?
01:14Natuwa ako at nangilabot ako para akong nakasakay sa isang spaceship na may time machine at binalik ako sa panahon na yun.
01:22Noon pa man, nasa puso na raw ni June ang pelikula.
01:30May dati akong production designer so nagka-interest ako sa mga lumang gamit.
01:34Ako po si Bayaw, June Sabayton, ang OG tito mong walang kupas.
01:39Sa pagpasok niya sa industriya, isang tao raw ang pirmis sa kanyang nakasuporta, ang kanyang Lola Ingay.
01:46Pero hindi raw talaga niya ito kadugo, Lola, ng dating niyang matalik na kaibigan.
01:52Naging close kami, madalas kami nagkakwentuhan.
01:55At dahil likas ang hilig ni June sa paggawa ng pelikula, sa kanya na rin daw ipinagkatiwala ni Lola Ingay,
02:03ang pinakatatagong yaman ng pamilya ng matanda, mga lumang 8mm films na mahigit 70 taon na ngayon ang tanda.
02:13Ang mga 8mm film, bala o film na inilalagay noon sa mga lumang video camera para makapag-record ng video.
02:23Ito yung mga panahon na wala pang TikTok, wala pang Instagram.
02:26So ito yung ginagamit ng mga tao.
02:29Ang Super 8 ay ginagamit yan for home movies.
02:33Nung panahon na yun, dito sa Pilipinas, nagtayo ang Kodak ng processing laboratory.
02:40Baka pwede makikita natin kung ano pa yung mga loob neto.
02:43Ito nalang yung natitirang kayamanan na meron ako.
02:46Pero hindi ito magiging madali.
02:48Para kasi ma-proseso ang mga imaheng nakuhanan sa video,
02:52kailangan muna itong isalang sa film projector na compatible sa 8mm format.
02:59May kaibigan ako na mahilig sa 16mm at 8mm.
03:02Nilapitan ko, sira na yung kanyang 8mm.
03:06Dagdag balakit, face out na ang naturang projector.
03:11Kaya suntok sa buwan kung mapapanood pa ang laman ng mga lumang rolyo.
03:17Nung 1985, nag-announce ang Kodak na magsasara yung processing laboratory nila.
03:22Ito ay isang home movies 10 years after World War II sa Pilipinas.
03:27Hanggang nitong 2023, nadiskubri ni Jun na meron na palang teknolohiya
03:33para ma-proseso ang mga 8mm film kahit walang film projector.
03:39Naglabas yung Kodak ulit ng bagong Super 8 at 8mm na film digitizer
03:44na pwede mo na siyang i-digitize ulit.
03:45Nakabili ako ng film digitizer so doon ko ulit sinimula.
03:48Nakalagay lang siya sa isang kahon at hindi nangamoy na suka.
03:52Na-preserve pa rin siya.
03:54Ang lumang film roles, agad isinalang ni Jun sa digitizer.
03:58Sinama ko na rin yung parang alikabok kahit yung mga silverfish.
04:01Sige, digitize natin yan.
04:03Hanggang sa si Jun, parang nag-time travel sa dekada 50.
04:08Natawa ako at nangilabot ako.
04:10Para akong nakasakay sa isang spaceship na may time machine
04:14at binalik ako sa panahon na yun.
04:17Sa mga naiintriga dyan kung ano ang nakuhanan,
04:21eto ipapakita na ni Jun.
04:28Nakuhanan dito ang Manila Bay na nung panahon yun,
04:31malinis pang napagsusumingan.
04:33Pwede pang maligo sa dagat ng tondo nung time na yun.
04:58May eksena rin silang kuha sa lumang airport ng Maynila.
05:03Dum thudam manila.
05:05Na nangilak sati ang at nangilabot ko na na site mga jininka sa tamŠ½Š¾Š¼ n tamba na na site mga Noel.
05:08čiato gyung tala antara si M Š½ŠµŃ iki-prangowe in infrastrukturan na Site,
05:12satan si Jung ima mga platinum najini.
05:13Tay senami ik use su nanyi eskise terminar radia o pang maligo sa tamem.
05:16sija Ƅr mga Krishna vƤompakita na tunang.
05:18May me eksena rin Š”ŠµŃ appealing ti ba.
05:20actors at nannsi so pri'nejo siŠ”akę bu.
05:22Raw detta jah PhD
05:24Maina Bank ģģ“ģ ģ“ģ©as si no dzisiaj pas na ć iexy.
05:26Sumilable2021 to fuerte opublikan sa jah Jones bvernig.
05:28This video was released in 1956 in a resort in Pansol, Laguna,
05:49a year when the family was outing Lola Ingay.
05:58You can see the architectural structure, the fashion, what was the Pansol, what was the Pansol, what was the Baguio.
06:28Ito ano itsura ng antipolo.
06:36Ang ganda ng mga damit.
06:44Ang ganda ng paligid. Parang binalik ako sa panahon na yun.
06:47Pero ang nagpakilabot kay June nung nasilip niya ang kanyang Lola Ingay nung bata pa ito,
06:56nariyang dumalo sa isang prosesyon sa antipolo.
06:59Si Lola Ingay po. Aktibo sila. May kita mo yung mga religious groups.
07:03So, managmimisa, nagpo-prosesyon.
07:06Pakiramdam ni June kasama rin siya sa mga nakiparty sa birthday ng kanyang Lola Ingay.
07:13Napaka-interesting nung nakita ko siya. Nangilabot ako.
07:17Pero si June nang hihinayang.
07:20Ang tao kasing pinakagusto niyang makapanood sana ng mga na-restore niyang video, si Lola Ingay.
07:27Pumanaw noon pang taong 2012.
07:30Kahit papano ay na-fulfill ko yung promise ko sa kanya.
07:33Sayan lang hindi nakita ni Lola Ingay.
07:36Bilang pag-alala sa pangako niya kay Lola Ingay,
07:39nitong biyernes, binuksan ni June ang isang exhibit
07:42kung saan maaaring mapanood ng publiko ang mga na-restore niyang video.
07:48Itong exhibition ko na ito ay pagpupugay din doon kay Lola Ingay
07:52at saka pagpupugay doon sa mga imahe.
07:55Bukod sa mga nauna ng rolyo na ipinakita ni June sa aming team,
08:00may mga natira parao na film roles na hindi pa niya na isasalang sa projector
08:04at maging siya mismo, hindi pa nakikita ang mga ito.
08:08At ito ang mga kuha na unang beses nilang mapapanood
08:14makalipas ang mahigit kalahating siglo.
08:23Kuha ng isang religious procession na ginanap sa baba ng bundok.
08:27Makikita rin sa footage ang mga madre at isang pare
08:35habang nagdaraos ng misa sa tuktok ng isang bundok.
08:39Mula 2008, masaya ako na ipahita nitong archive na ito sa publiko.
08:47Kahit ako, naiiyak ako sa footage na ang ganda eh.
08:50Meron palang ganong isang bahagi ng lipunan natin.
08:54Nakilala ng aming team ang apo ni Lola Ingay, si Robby.
09:00Bata ako, naalala ko may cabinet kami sa bahay na puro films lang yan.
09:03Nakastock na lang siya dun eh.
09:05From time to time, piniplay namin yun eh.
09:07Meron sa bahay projector.
09:09Tapos tatapat lang namin sa volume, then manonood kami.
09:12Itis pa ako huli nakapanood niya itong film na ito eh.
09:15As in, bata pa talaga.
09:16Kaya ipinapanood ng aming team ang mga digitized version
09:21ng mga rolyo ng kanyang Lola Ingay.
09:24Sir, pangin nakikilala ba kayo dun sa mga tao ko?
09:32Yung isa, nakikilala ko.
09:34Sino po?
09:35Eh, yung mapatid ni Lola Ingay.
09:40Yung mga baby, hindi ko alam yun kung sino sa mga tita ko eh.
09:43Or mami ko eh, hindi ko sure.
09:47For June, thank you sa pag-restore.
09:50And thank you sa pag-reach out sa amin para mapakita sa amin
09:53medyo nostalgic para sa akin.
09:56Natutuwa tayo no, na binabalikan natin yung mga archival na mga pelikula,
10:02mga picture, mga libro no.
10:04Kasi ito yung gabay natin para dun sa kinabukasan.
10:09Kung wala kasing mag-aalaga sa ating mga alaala,
10:13mawawala rin yung ugat ng ating mga kwento.
10:15Mahalaga ito, importante ito, para malaman natin kung saan tayo nang galing.
10:20Sa panahong instant na lang ang pagkuhan ng litrato at video,
10:25nakamamangha pa rin balikan ang mga sandaling na kunan sa lente ng kahapon.
10:31Maaring hindi singlinaw ng kuha ngayon,
10:36pero ang emosyon, halakhak, at mga alaalang dala nito,
10:41wala pa rin kupas sa paglipas ng panahon.
10:45Dahil sa bawat lumang pelikula at larawan,
10:48immortal na naka-infrenta ang mga kwento't alaala ng ating nakaraan.
10:55Thank you for watching, mga kapuso!
11:16Kung nagustuhan niyo po ang video ito,
11:19subscribe na sa GMA Public Affairs YouTube channel
11:22and don't forget to hit the bell button for our latest updates.
Comments